Кіріспе

1945 жылы шыққан Герман Брохтың "Вергилийдің өлімі" (Der Tod des Vergil) – австриялық жазушы Герман Брохтың 1945 жылы жазылған романы. Роман рим ақыны Вергилийдің Бриндизи (Бриндизи) портындағы өмірінің соңғы сағаттарын, император Августпен бірге болған кезін, императордың оның "Энеида" поэмасын өртеп жіберу туралы шешімін және тағдырымен келісуін көрсетеді. Вергилийдің өлім алдындағы сезімталдығы оның өмірін және заманын еске түсіреді. Ақын өмір мен өлім арасындағы шекте тұрғандай, оның мәдениеті де ежелгі дін мен христиандық дәуірдің арасында тартысқа түседі. Ойға шолғанда, Вергилий тарихтың шегіне жеткенін және сұлулықты жасауға тырысып, шындықты бұрмалағанын түсінеді.

Жазу процесі

Брок романды 1936 жылы жаза бастады, 1938 жылы екінші нұсқасымен жұмыс істеді – оның бір бөлігін үш аптаға Bad Aussee түрмесінде тұтқындалғанда жасады, – және оны АҚШ-та аяқтады (1940-1945). Романдағы сана ағымы және күрделі әдеби сілтемелер Джеймс Джойстің модернистік стилінен әсер алды. Алғашқы басылым Жан Старр Унтермейер жасаған ағылшын тіліне аударма болды, ол Брокпен осыншалықты тығыз жұмыс істегендіктен, дерлік бірлескен автор саналды.

Жарияланым

Нью-Йорк қаласындағы Pantheon Books кітапты түпнұсқа неміс тілінде және Жан Старр Унтермейердің 1945 жылғы маусымда жасаған ағылшын тіліндегі аудармасымен бірдей уақытта жариялады. Джордж Ф. Петерс Брок ағылшын тіліндегі аудармасы 1944 жылғы желтоқсанда баспаға жіберілгеннен кейін де мәтінді өңдеуді жалғастырғанын, соның салдарынан шағын айырмашылықтар пайда болғанын мәлімдейді. Неміс тіліндегі басылым 1947 жылы Цюрихтегі Rhein Verlag баспасынан да жарық көрді, бірақ Германиядағы алғашқы басылым 1958 жылға дейін күткен, ол Франкфурт және Мюнхенде жарық көрді; Мюнхендегі басылым Целестино Пиаттидің түсті суреттерімен толықтырылды. 2005 жылғы мәлімет бойынша, романның ағылшын тіліндегі ең соңғы басылымы (Penguin, 2000) қазірде қолжетімсіз, алайда Vintage Books 1995 жылғы қайта басылымын ұсынады және 2012 жылдың 12 қаңтарында электрондық кітап ретінде шығарды.

Қабылдау және ықпал

Эрих Хеллер: "Егер «Вергилийдің өлімі» оның шедеврі болса, онда ол өте күрделі туынды, себебі ол автордың әдебиетке деген наразылығына әдеби форма беруге тырысады. Роман жарық көрген жылдың өзінде Брок әдебиетке деген «терең жиренішін» мойындады – «мақтанғану мен жалғандық мекені». Бұл – ақынның соңғы күнінің және поэзиядан бас тартуының қиял арқылы жазылған баяны. Ол «Энеиданың» қолжазбасын толық емес немесе жетілмегендіктен емес, поэзия болғандықтан және «білім» емес, деген себеппен жоюға бұйырады. Ол тіпті өз Георгикаларының ауыл шаруашылығы саласындағы кез келген мамандық трактатынан нашар екенін айтады. Оның досы, император Август, оның ниетін жоққа шығарады және оның туындылары сақталады." Гарри Левин: «Брочтың романы өліп бара жатқан ақыннан өркениеттің және барлық адамзаттың өзекті мәселелерінің терең және бай көрінісін жасайды» деліп түсіндіріледі. Француз композиторы Жан Баррак «Вергилийдің өлімінен» шабыттанған бірнеше шығарма жазды.

Интерпретация

Кейбір ғалымдар бұл кітапты нацизмге қарсы роман ретінде түсіндірді. Виргилийдің өзінің жазулары автократиялық репрессияны ынталандырады деген қорқынышы, нацистік партияның классикалық көздерге деген қызығушылығы мен шабыттанғандығының тікелей салдары деп есептеледі.

Басылымдар

Брох, Герман. Антермейер, Жан Старр (ауд.) Виргилийдің өлімі (Нью-Йорк: Пантеон, 1945)
Брох, Герман. "Виргилийдің өлімі" (Нью-Йорк: Пантеон, 1945)
Брох, Герман. Антермейер, Жан Старр (ауд.) Виргилийдің өлімі (Лондон: Рутледж, 1946)
Брох, Герман. "Виргилийдің өлімі" (Цюрих: Рейн, 1947)
Брох, Герман. "Виргилийдің өлімі" (Франкфурт: Suhrkamp, 1958)
Брох, Герман. Пиатти, Селестино. "Виргилийдің өлімі" (Мюнхен: Deutscher Taschenbuch, 1958)
Брох, Герман. Антермейер, Жан Старр (ауд.) Виргилийдің өлімі (Лондон/Нью-Йорк: Пингвин, 2000)