Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия соғыстарында Альфонсо бәсекелес күштер арасындағы шатқылды жағдайын икемділігі мен сақтандығы және Феррараның теңдесі жоқ бекіністері арқасында сақтап қалды; ол Венецияға қарсы Камбрай лигасына қосылды және Папа Юлий II Венециямен келісімге келгеннен кейін де Франция королі Людовик XII-нің одақтасы болып қалды. Болоньялықтар Юлийге қарсы көтеріліп, қақпадан Микеланджелоның Папаның қола мүсінін құлатқанда, Альфонсо сынықтарды алып, олардан Ла Джулия деп аталатын зеңбірек жасап, қамалдың қабырғасына орнатты: 1510 жылы Юлий оны анафемаға ұшыратып, феодаларын тартып алды, осылайша Феррара Папа мемлекеттеріне қосылды; Альфонсо содан кейін Венециялық және Папа әскерлеріне қарсы сәтті күресіп, Полезелла шайқасын жеңіп, Болоньяны басып алды және 1512 жылғы Равенна шайқасындағы француз жеңісіне маңызды үлес қосты. Бұл табыстар Феррараның өз зауытында жасалған, сол заманның ең жақсы артиллериясына негізделген. Тицианның екі портретінде де (жоғарыдағы суретпен салыстырыңыз) ол қолын зеңбірегінің аузына қойып тұр. 1526–1527 жылдары Альфонсо Испания королі және Киелі Рим императоры Карл V-нің Папа Климент VII-ге қарсы жорығына қатысты, ал 1530 жылы Папа оны Модена және Реджо герцогтықтарының иесі ретінде қайта мойындады.
In the Italian Wars Alfonso preserved his precarious position among the contending powers by flexibility and vigilance and the unrivalled fortifications of Ferrara; he entered the League of Cambrai against Venice and remained an ally of Louis XII of France even after Pope Julius II had made peace with Venice; when the Bolognesi rebelled against Julius and toppled Michelangelo's bronze statue of the Pope from above the gate, Alfonso received the shards and recast them as a cannon named La Giulia, which he set on the ramparts of the castello: in 1510 Julius excommunicated him and declared his fiefs forfeit, thereby adding Ferrara to the Papal States; Alfonso then fought successfully against the Venetian and Papal armies, winning the Battle of Polesella, capturing Bologna, and playing a major part in the French victory at the Battle of Ravenna (1512). These successes were based on Ferrara's artillery, produced in his own foundry, which was the best of its time. In both of his portraits by Titian, (Compare illustration above) he poses with his arm across the mouth of one of his cannon. In 1526–1527 Alfonso participated in the expedition of Charles V, Holy Roman Emperor and king of Spain, against Pope Clement VII, and in 1530 the pope again recognized him as possessor of the forfeited duchies of Modena and Reggio.
Өнер
Өзінің ағасы Ипполито I, кардинал д’Эсте сияқты, ол да заманының өнерді қолдаушы меценаттарының бірі болды: оған қарт Джованни Беллини 1514 жылы «Құдайлар тойы» картинасын салды, бұл Беллинидің аяқталған соңғы туындысы. Ол Беллинидің шәкірті Тицианға картиналар салу үшін жүгінді. 1529 жылы Альфонсо өзінің өнер туындыларын ақ мәрмәрмен қапталған қабырғалар мен алтын жалатылған төбе астында жақсырақ көрсету үшін сол кездегі ең сәнді галереясын – студиоло немесе камерино д’алабастро («кішкентай алабастр бөлмесі»), қазір көбінесе «Камерино» деп аталатын бөлмені құрды. Мәрмәрдің ақшылдығы осы бөлменің «алабастр бөлмесі» деп аталуына себеп болды. Марио Эквиколаның 9 қазан 1511 жылғы Феррарадағы бөлмені салу жоспарларын жазған құжаты бар, онда алты аңыз (fabule) немесе тарих (istorie) бейнеленуі керек. «Мен оларды тауып, жазбаша түрінде ұсындым». 14 қараша 1514 жылғы Альфонсоның хаты Джованни Беллиниге бөлме үшін жасалған алғашқы картинаға төлем жасауға рұқсат берді. Тициан Альфонсоның екі портретін салғаны белгілі: біріншісі кеңінен танымал болды, Микеланджело оны ерекше атап өтті және Киелі Рим императоры Карл V оны дипломатиялық сыйлық ретінде талап етті; Альфонсо Тицианды тегін көшірме жасауға итермеледі, ал жоғарыда суреттелген суретші осы көшірмені өзінің үлгісі ретінде пайдаланды. Келесі екі онжылдық ішінде Тициан тағы үш картина қосты: «Венераға құлшылық ету» (Мадридтегі Прадо мұражайы), «Андриандардың бақшасы» (Мадридтегі Прадо мұражайы) және «Бакх пен Ариадна» (Лондонның Ұлттық галереясы). Доссо Досси тағы бір үлкен бақша суретін жасады, сондай-ақ төбе безендірулеріне және карнизге Энеидадан көріністер бейнеленген суретті фризді қосты, ол кейіпкерлерді заманауи киімдерде көрсету арқылы айқындыққа ие болды (сурет, сол жақта). Алабастр бөлмесіндегі барлық бақшалар махаббат туралы, ал кейбіреулері некеге қатысты. Эсте әулеті 1598 жылы Феррара билігінен айырылғаннан кейін Алабастр бөлмесінің картиналары мен мүсіндері шашырап кетті. Альфонсо кардинал д’Эстеден ақын Ариостоны мұра етті. Әкесі Эркольдің Феррараны Еуропаның музыкалық орталықтарының біріне айналдырған дәстүлін жалғастыра отырып, Альфонсо сол кездегі ең танымал музыканттарды композиторлар, аспапшылар және әншілер ретінде сарайына шақырды. Альфонсоның билігінде Феррарада жұмыс істеген солтүстік Еуропа музыканттарының арасында Антуан Брумель және Адриан Вилларт болды, соңғысы Венеция мектебінің негізін қалаушы болды, бұл Альфонсоның қолдауы болмағанда мүмкін болмас еді.
Like his brother Ippolito I, Cardinal d'Este, he was one of the great patrons of art of his time: for him the elderly Giovanni Bellini painted The Feast of the Gods in 1514, Bellini's last completed painting. He turned to Bellini's pupil, Titian, for a sequence of paintings. In 1529 Alfonso created the most magnificent gallery of his time, his studiolo or camerino d'alabastro ("small alabaster room"), now usually known as his "Camerino", in order to better display his works of art against white marble veneered walls under a gilded ceiling. The pallor of the marble led to the name of this room as the chamber of alabaster. There are documents from Mario Equicola on 9 October 1511, noting plans for painting of a room in Ferrara, in which six fables (fabule) or histories (istorie) shall be placed. I have already found them and have presented them in writing." A letter from Alfonso, dated 14 November 1514, authorized payment to Giovanni Bellini, the first painting completed for the chamber. Titian is known to have painted two portraits of Alfonso: the first was widely acclaimed, singled out by Michelangelo and coerced as a diplomatic gift by Charles V, Holy Roman Emperor; Alfonso induced Titian to paint a free replica, which the artist of the painting illustrated above has adapted for his model. Over the next two decades, Titian added three more paintings: The Worship of Venus (Museo del Prado, Madrid), The Bacchanal of the Andrians (Prado, Madrid), and Bacchus and Ariadne (National Gallery, London). Dosso Dossi produced another large bacchanal, and he also contributed ceiling decorations and a painted frieze for the cornice, depicting scenes from the Aeneid, which gained immediacy by showing the heroes in contemporary dress (illustration, left). All the bacchanals in the Alabaster Chamber dealt with love, and some refer to marriage. After the Este family lost control of Ferrara in 1598, the Alabaster Chamber's paintings and sculpture were dispersed. Alfonso inherited from Cardinal d'Este the poet Ariosto. Following in the lead of his father Ercole, who had made Ferrara into one of the musical centers of Europe, Alfonso brought some of the most famous musicians of the time to his court to work as composers, instrumentalists and singers. Musicians from northern Europe who worked at Ferrara during his reign included Antoine Brumel and Adrian Willaert, the latter of whom was to become the founder of the Venetian School, something which could not have happened without Alfonso's patronage.
Тарих
Альфонсоның немересі Альфонсо II д’Эсте – Роберт Браунингтің «Менің соңғы герцогиням» поэмасындағы герцог – еркек бала тудырмағандықтан, д’Эсте әулетінің басты тармағы тоқтап қалды. Альфонсо I-нің немересі және Альфонсо II-нің туысы болған Чезаре д’Эсте заңды емес туған. Ол император тарапынан мойындалғанмен, папа тарапынан мойындалмады, ол Феррара герцогтігін күшпен басып алды. Бірақ, Эсте әулеті Модена және Реджиода өмір сүруін жалғастырды.
When Alfonso's grandson Alfonso II d'Este—Robert Browning's duke of "My Last Duchess"—produced no male heir, the main d'Este line died out. A grandson of Alfonso I and cousin of Alfonso II, Cesare d'Este had been born out of wedlock. He was recognized by the Emperor but not by the Pope, who took the Duchy of Ferrara by force. Nevertheless, the House of Este continued in Modena and Reggio.