Кіріспе
Американдық каратэшы Роберт А. Триас (18 наурыз 1923 жыл - 11 шілде 1989 жыл) – американдық каратэнің пионері, материктік АҚШ-тағы алғашқы каратэ мектебін құрған және алғашқы танымал американдық қара белбеу иегерлерінің бірі болды. Ол сонымен қатар қытайлық кунг-фудан және жанама түрде Окинава каратэсінен бастау алған, эклектикалық Шюри-рю каратэсін дамытты.
Robert A. Trias (March 18, 1923 – July 11, 1989) was an American karate pioneer, founding the first karate school in the mainland United States and becoming one of the first known American black belts. He also developed Shuri ryū karate, an eclectic style with roots in Chinese kung fu, and indirectly some Okinawan karate.
Каратэге дейінгі өмір
Триас 1937 жылдан 1939 жылға дейін Оңтүстік Тынық мұхит компаниясында қазандық жасаушының шәкірті болып, ал 1939 жылдан 1942 жылға дейін қазандық жасаушы болып жұмыс істеді.
Каратэге кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервінде бірінші сыныпты металл өңдеуші (M1c) болып қызмет еткен Роберт Триас 1944 жылдың маусымынан 1945 жылдың қарашасына дейін Соломон аралдарындағы Тулагиде немесе оның айналасында орналасқан болатын, сонымен қатар Әскери-теңіз күштерінің орта салмақтағы бокс чемпионы атанды. Сол жерде ол Чан (Зен) буддизмінің қытай миссионері Тунг Ги Сяңмен кездесті. Сяң көбінесе Триастың жаттығуларын бақылап, оның боксшылық қимыл-қозғалысын қайталап, онымен бірге жаттығу жасауды сұрады. Триас Сяңның "әлдеқайда кішкентай адам" болғаны үшін бастапқыда бас тартты, бірақ Сяң табандылық танытып, ақырында Триас онымен спаррингке келісті. Сяң Триасқа "өміріндегі ең ауыр сабақты" берді, ал Триас кейін Сяңнан жекпе-жек өнерін үйренуді өтінді.
АҚШ-тағы каратэ
1945 жылдың соңында, келесі жылдың қаңтар айында Әскери-теңіз күшінен кетпес бұрын, Триас өз бақшасында жекпе-жек өнерін оқытуды бастады. Кейіннен 1946 жылы АҚШ-тың Аризона штатындағы Финикс қаласында еуропалық текті адам басқарған алғашқы каратэ мектебін ашты. Триас 1946 жылдан 1961 жылға дейін Аризона штатының жол полициясы офицері болып қызмет етті, өзінің жеке қорғану білімін қызмет барысында қолданып, әріптестеріне үйретті. 1948 жылы ол Америка Құрама Штаттарының Каратэ қауымдастығын (USKA) құрды, ол Америка құрлығындағы алғашқы каратэ ұйымы болды. Джон Киханмен бірлесіп, Триас 1963 жылы Чикагодағы Чикаго университетінің Филдхаус стадионында «1-ші Әлемдік Каратэ Турнирі» деп аталған АҚШ-тағы алғашқы ұлттық каратэ турнирін өткізді. Бұл шара 1966 жылы USKA Nationals, ал 1968 жылы USKA Grand Nationals деп қайта аталды.
Жарияланған еңбектер
Триас "Каратэ – менің өмірім" (1963), "Қол – менің қылышым" (1974), "Каратэнің шыңы" (1980), "Жоғары жол" (1983) және "Өзіңді босатыңыз" (1984) кітаптарын жазған.
Құрметтер
Триас 1989 жылы Black Belt Hall of Fame құрметті наградасын алды.
Мұра
Триас 1946 жылы Америка Құрама Штаттарының Каратэ қауымдастығын құрды, ол 1999 жылға дейін өз қызметін жалғастырды. USKA-ның бір тармағы – Trias International Society болды, ол USKA-ның өркендеген кезеңіндегі ең үздік жарысқа қатысушыларын құрметтеді. Шебер Триас қайтыс болғаннан кейін Trias International Society жаңа мүшелерді қабылдауды тоқтатты. Trias International мүшелері дәстүрді сақтап, USKK Bushido Халықаралық Қоғамы, USKA (одақ) Атақ залы, Hawkes Халықаралық Қоғамы, Bowles Халықаралық Қоғамы, Rabino Shuri Te Қоғамы, PKC Elite және Халықаралық Батырлар Қоғамы сияқты кеңейтілген Атақ залдарын құрды.
Өлім
Триас қайталап туындайтын аурулардың салдарынан қайтыс болды. 1989 жылдың 11 шілдесінде бірнеше инфекция және 2-ші сатыдағы қатерлі ісік асқынулары, бұрыннан бар, бірақ нақты анықталмаған жағдайға байланысты күшейіп, Шюри-рю жүйесінің көптеген тармақтарын жетім қалдырды. Көптеген жоғары дәрежелі және бас оқытушылар Роберт Боулздың бастамасымен Халықаралық Шюри-рю қауымдастығын құрды.