Кіріспе
7-ші Регби әлем чемпионаты
2011 жылғы Регби әлем чемпионаты – Регби әлем чемпионаттарының жетіншісі. Регби әлем чемпионаты 1987 жылы бастау алған, төрт жылда бір рет өткізілетін халықаралық регби одағының жарысы. Халықаралық Регби Кеңесі (IRB) 2005 жылғы 17 қарашада Дублинде өткен отырыста Жапония мен Оңтүстік Африкаға қарағанда Жаңа Зеландияны жарысқа қабылдаушы ел ретінде таңдады. Турнирдің жеңімпазы Жаңа Зеландия болды, олар финалда Францияны 8:7 есебімен жеңді. Алдыңғы чемпиондар, Оңтүстік Африка, ширек финалда Австралиядан 11:9 есебімен жеңіліп қалды. Бұл турнирді жарысқа қабылдаушы ел үшінші рет жеңіп алды (1987 жылы Жаңа Зеландиядан және 1995 жылы Оңтүстік Африкадан кейін). Бұл Жаңа Зеландия тарихындағы ең ірі спорттық шара болды, ол 1987 жылғы Регби әлем чемпионаты, 1990 жылғы Достастық ойындары, 1992 жылғы Крикет әлем чемпионаты және 2003 жылғы Америка кубогын артта қалдырды. Шараға Жаңа Зеландияға келген шетелдік қонақтардың саны 133 000-ға жетті, бұл ұйымдастырушылар күткен 95 000-нан асып түсті. Дегенмен, шараға қатыспаған келушілердің саны азайды, нәтижесінде өткен жылмен салыстырғанда келушілердің жалпы өсімі 80 000-нан кем болды. Ойындар 2011 жылдың 9 қыркүйегінде басталып, алты аптаға созылды. Ашылу салтанаты Жаңа Зеландияның тарихы мен мәдени әртүрлілігін көрсетті. Финал 2011 жылдың 23 қазанында Оклендтегі Эден-паркте өтті, бұл күн Жаңа Зеландияның Еңбек күні мерекесінің ұзақ демалысына сәйкес таңдалды. Қатысушы командалардың саны 16-ға дейін азаяды деген болжамдардан кейін IRB 2007 жылғы 30 қарашада 2011 жылғы турнирде де 20 команда қатысатынын мәлімдеді. 2007 жылғы турнирде әр топтағы үш үздік команданың біріне ие болған 12 команда іріктелді. Қалған сегіз орын аймақтық іріктеу турнирлері арқылы анықталды. 2007 жылғы әлем чемпионатына қатысқан 20 елдің арасында тек бір өзгеріс болды – Ресей Португалияның орнына қатысты.
Қонақжай таңдау
2011 жылғы Регби әлем чемпионатын қабылдауға үш ел үміткерлік білдірді – Жаңа Зеландия, Жапония және Оңтүстік Африка. Жаңа Зеландия 1987 жылы Австралиямен бірге алғашқы Регби әлем чемпионатын өткізген, сондай-ақ 2003 жылғы чемпионатты да Австралиямен бірге өткізуге келісім жасаған. Бірақ стадиондардағы таңбалау белгілеріне қатысты даудан кейін Жаңа Зеландиядан бас тартылып, Австралия жалғыз өтетін ел болып қалады. 2011 жылғы Жаңа Зеландияның ұсынысында Eden Park және басқа стадиондардың көлемін кеңейту жоспарлары бар еді, бұл ұсыныстың коммерциялық сәттілігін арттыруға көмектесетін болды. Жапония регбиден әлем чемпионатын қабылдаған алғашқы азиялық ел болуға ниеттенді. Жапония 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатын бірлесіп өткізгендіктен, қажетті инфрақұрылымға ие болды. Оңтүстік Африка 1995 жылы бұл турнирді қабылдаған. 2011 жылғы Оңтүстік Африканың ұсынысын, бұрынғы ұлттық құрама капитаны Франсуа Пиенаар басқарды және оған ұлттық үкімет күшті қолдау көрсетті. Оңтүстік Африка 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатын өткізу құқығын да жеңіп алған еді. 2005 жылғы 17 қарашада Дублинде өткен IRB кеңесінің мәжілісінде 2005 жылдың маусым және шілде айларында әрбір үміткер елді тексеруден кейін Жаңа Зеландия таңдалғаны жарияланды.
Шығындар мен пайда
Бұл шараны өткізуге шамамен 310 миллион жаңазеландиялық доллар жұмсалатыны және билет сатудан 280 миллион жаңазеландиялық доллар түсірілетіні күтілуде. Ең маңызды ойындардың көп бөлігі өткен Окленд қаласында жергілікті тұрғындарға ғана 102 миллион доллар шығын тиді деп бағаланды. Билет сатудан түскен 285 миллион жаңазеландиялық доллардан асып түсуі, тағы 260 миллион жаңазеландиялық доллар тұруға жұмсалуы, сондай-ақ тамақ пен сусынға жұмсалған 236 миллион жаңазеландиялық доллар тоқсандық ЖІӨ-нің шамамен 1,4%-ын құрайтын маңызды қаржылық серпіліс беруі күтілуде.
Қауіпті жағдайлар
Ұсынысты жеңіп алу мен іс-шараны өткізу арасындағы жылдары Жаңа Зеландияның жаңалық құралдары мен әлеуметтік агенттіктер елдің дайындығына күмән келтіріп, спорттық инфрақұрылымды дамытуға бөлген ұлттық қаражаттың тиімді пайдаланылуын сынады. Бұндай жағдай соңғы онжылдықтарда өткен көптеген ірі, халықаралық, төрт жылдық, көп қалалы спорттық жарыстарда да болды, мысалы, 2012 жылғы Олимпиада, 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионаты және 2010 жылғы Ұлттар Достастығы ойындары. Eden Park стадионының IRB талап еткен 60,000 орынға дейін кеңейтілу процесіне қатысты алаңдаушылықтар туды. 2008 жылдың соңында Регби Әлем чемпионатының министрі Мюррей МакКалли, жұмыстың мерзімінде аяқталуын қамтамасыз ету үшін қалған келісімдерді заңмен күшін жою қажет болуы мүмкін екенін айтты. 2009 жылдың шілдесінде Ақпаратқа қол жеткізу туралы заңға сәйкес жарияланған Окленд аймақтық көлік басқармасының есебінде, «RWC үшін қажетті көрермендердің қозғалысы мен қызмет стандарты қазіргі көрсеткіштерден әлдеқайда жоғары» деген тұжырымға қарамастан, дайындық деңгейіне және немқұрайлылыққа қатысты ескертулер жасалды. Окленд сауда палатасының бас директоры және Оклендтегі RWC іс-шараларын үйлестіруші Майкл Барнетт бұл есепті «Веллингтондық бұқаралық ақпарат құралының ескірген мәліметтерді пайдалануы» деп жоққа шығарды. Жаңа Зеландиядағы қонақүйлер, мейрамханалар мен казиноларда жұмыс істейтін қызметкерлердің 25% -ын біріктіретін Unite кәсіподағы, жұмысшылардың күтпеген табысқа қатысуын талап етті және турнир кезінде ереуіл болуы мүмкін екенін мәлімдеді. Турнир кезінде Отаго стадионы деп аталған Дунединдегі Форсайт Барр стадионының құрылысы да алаңдаушылық тудырды, себебі жоба қысқа мерзімде жүргізілді. 2010 жылғы сәуірдегі баяндамада жобаның Регби Әлем чемпионатынан бұрын аяқталуы күтілетіні, бірақ бірнеше маңызды және зиян келтіруі мүмкін қауіптерге байланысты тәуекел деңгейі орташа екені көрсетілді. Егер жоба уақытылы аяқталмаса, ұйымдастырушылар резервтік нұсқа ретінде Carisbrook стадионына қайта оралуға дайын болды. Форсайт Барр стадионы 2011 жылдың 6 тамызында ресми түрде ашылды. 2011 жылғы Крайстчерчтегі жер сілкінісінен кейін, ширек финалдық ойындарды қоса алғанда, бірнеше кубок матчтарын ауыстыруға тура келді.
Ыстықтайтын матчтар
2011 жылғы Үш ұлттар сериясы әдеттегі тоғыз ойынның орнына тек алты ойыннан тұрды. Бұл Австралия, Оңтүстік Африка және Жаңа Зеландия үшін турнирге негізгі дайындық болды. Солтүстік жарты шарда тамыз айында 2011 жылы өткен достық матчтар Оңтүстік жарты шарға жыл сайынғы сапарлардың орнын басты. Солтүстік Америка құрамаларынан Канада 2011 жылдың тамызында АҚШ-ты екі дайындық матчында жеңді.
Іріктеу
2011 жылғы әлем чемпионатына жиырма команда қатысты. Он екі команда 2007 жылғы Регби әлем чемпионатында өздерінің топтарындағы алғашқы үш орынды алып, іліккен. Осы турнирдегі он екі ел барлық өткен Регби әлем чемпионаттарында қатысқан – Аргентина, Австралия, Канада, Англия, Франция, Ирландия, Италия, Жапония, Жаңа Зеландия, Румыния, Шотландия және Уэльс. Қалған барлық командалар да бұрынғы әлем чемпионаттарында тәжірибе алған, тек Ресей ғана алғаш рет Регби әлем чемпионатында өнер көрсетті.
Тарту
2011 жылғы әлем чемпионатына командалардың іріктеуі IRB әлемдік рейтингілеріне негізделді. 2007 жылғы Регби әлем чемпионатының үздік төрт командасына (Оңтүстік Африка, Англия, Аргентина және Франция) жоғары топтық орындар берілмеді, бірақ «рейтинг қазір толыққанды қалыптасқан және Регби әлем чемпионатының топтық турниріне командаларды іріктеудің сенімді әрі ықшам тәсілін ұсынады», - деді Регби әлем кубогы Ltd (RWCL) төрағасы Сид Миллар Солтүстік жарты шардағы күзгі халықаралық матчтардан кейін. Командалар сол кездегі рейтингтеріне сәйкес үш деңгейге бөлінді, әр деңгейден бір команда әр топқа қосылды. Ашылу матчында жауынды қабылдаған Жаңа Зеландия Тонгамен күш сынасты. Танысы ретінде, финалдық матч және үшінші орын үшін өткен матч 1987 жылы Жаңа Зеландияда өткен алғашқы Регби әлем чемпионатында дайын болған матчтарды өткізген елдердің арасында өтті.
Ұжымдар
Әр елге турнирде 30 ойыншыдан тұратын құрамаға рұқсат берілді. Бұл құрамалар 2011 жылдың 22 тамызына дейін Халықаралық регби федерациясына жіберуі керек еді. Құрама жіберілгеннен кейін, ойыншы жарақат алса, оны ауыстыруға болады, бірақ ол құрамаға қайта орала алмайды. Жаңа ойыншының алаңға түсуіне рұқсат берілгенге дейін 72 сағат күту мерзімі де қарастырылған. Осылайша, ойын күні қарсаңында құрамаға шақырылған ауыстырушы ойыншыға сол ойында ойнауға рұқсат берілмейді.
Хабар тарату
Sky Network Television, Жаңа Зеландияның ең ірі абоненттік теледидар провайдері, Регби әлем чемпионатының ресми хабар таратушысы болды, барлық матчтарды тікелей және жоғары сапада көрсетті. Ойындар Жаңа Зеландиядағы ашық эфир арналарында да қолжетімді болды, бірақ барлық топтық кезең матчтары ашық эфирде тікелей трансляцияланбады. IRB бүкіл әлем бойынша хабар тарату құқығын бөліп берді, оның ішінде негізгі сәттер, ашық эфир және төлемді көрсету құқықтары да болды.