Кіріспе

Жыл сайынғы регби одағы турнирі

Черчилль кубогы – маусым айында өткізілетін жыл сайынғы регби одағы турнирі. Оған Канада, Англия, АҚШ ерлер (бұрын әйелдер) құрамалары мен басқа шақырылған командалар (алғаш біреу, кейін үшеу) қатысты. Турнир 2003 жылы Регби Канада, Регби футбол одағы (RFU) және АҚШ Регбиінің басқарушы органдарымен, сондай-ақ регбидің әлемдік басқарушы органы World Rugby (сол кезде «Халықаралық регби кеңесі» (IRB) деп аталған) бірлесіп ұйымдастырды. Басты мақсаты – АҚШ пен Канадаға тұрақты халықаралық жарыс ұйымдастыру еді. 2011 жылы өткен соңғы турнирге Италия, Ресей және Тонга құрамалары қатысып, Англия Саксон командасы (аталған елдің «А» немесе дамытушы ұлттық құрамасы) жеңіске жетті. Тұрақты қатысушылардың барлық үш басқарушы органы 2011 жылғы турнирден кейін оны тоқтатуға келісті, себебі World Rugby 2012 жылдан бастап АҚШ пен Канаданы халықаралық тест ойындарының күнтізбесіне қосады. Дегенмен, Канада мен АҚШ РФО тарапынан қолдау ала беруде. Турнир Ұлыбританияның премьер-министрі Уинстон Черчилльдің құрметіне аталды.

Шолу

Турнир алғаш рет 2003 жылы Канада, Англия және АҚШ қатысуымен өтті. Турнирдің мақсаты Солтүстік Америкадағы регби деңгейін және имиджін жақсарту, сондай-ақ әлі толық құрамаға енбеген ағылшын ойыншыларын дамыту болды. Ойыншылардың шеберлігіндегі айырмашылықтарға байланысты, Англияның A құрамасы (формальды түрде «A» деп аталғанымен, екінші деңгейдегі команда), 2006 жылы «Англия Саксонс» деп қайта аталды және Англияның негізгі ерлер құрамасының орнына қатысты; алайда, Англияның әйелдер құрамасы толық қатысты. 2004 жылы Жаңа Зеландия шақырылды, оларды Жаңа Зеландия маорилерінің ерлер құрамасы және әйелдер құрамасы – «Black Ferns» өкілдік етті. 2005 жылы Аргентиналық регби одағы (UAR) ерлер турниріне өзінің B құрамасы – «Аргентина XV» командасын жіберді. Алғашқыда Жаңа Зеландия маорилері шақырылған еді, бірақ олар британдық және ирландтық арыстандарымен өтетін ойынға қалып қойғандықтан бас тартты. 2005 және 2006 жылдары әйелдер турнирі өткізілмеді, себебі Канада 2006 жылғы Әйелдер регбиінен әлем чемпионатын өткізуге дайындалып жатқан еді. Бастапқыда турнир 2007 жылға дейін жоспарланған, өйткені Канаданың регби федерациясы, Англияның регби футбол одағы және АҚШ регбиі арасындағы алғашқы келісім-шарт бес жылға есептелген болатын. Келісім бойынша Канада алғашқы үш турнирді қабылдаса, АҚШ 2006 және 2007 жылдары қабылдау мүмкіндігіне ие болды. Алайда, АҚШ регбиі IRB Sevens World Series турнирінде АҚШ Севенс турнирін ұйымдастыруға қатысқандықтан, Канадаға 2006 жылы негізгі қабылдаушы болуға мүмкіндік берді. Бірақ бұл турнирде АҚШ-та алғаш рет, Сан-Хоседе (дәлірек айтқанда, Кремний алқабындағы Санта-Клара қаласында) матчтар өтті, ал үш канадтық қала – Эдмонтон, Торонто және Оттава матчтарды қабылдады. Ұйымдастырушылар 2006 жылғы турнирден бастап ерлер құрамаларының санын төрттен алтыға дейін арттырды. Оңтүстік Африка және Уэльс қызығушылық танытты, бірақ Ирландия мен Шотландия 2006 жылға шақыруды қабылдады. Екі команда да A құрамаларын жіберді, ал Жаңа Зеландия маорилері де сол жылы оралды. 2007 жылы Черчилль кубогы алғаш рет Англияда өтті. Регби Канада мен АҚШ регбиі бұл бір реттік өзгеріске келісті, себебі екі елдің де ұлттық құрамалары 2007 жылғы Регби әлем чемпионатында Францияда бақ сынамақ болды. 2008 жылғы турнир турнир ұйымдастырушыларының хабарлауынша, Солтүстік Америкаға қайта оралды. Қатысушылар: Канада, АҚШ Eagles, Англия Saxons, Ирландия A, Шотландия A және Аргентина XV (негізінен «B» немесе үшінші құрама), Жаңа Зеландия маорилерінің орнына, олар 2008 жылдан бастап Тынық мұхит елдері кубогына қатысады. Топтық кезең матчтары 7 маусымда Оттавада, 11 маусымда Кингстонда және 14 маусымда Торонтода өтті. Финал 21 маусымда Чикагодағы Toyota Park стадионында өтті. 2009 жылғы турнир, АҚШ-та толығымен өткізілген алғашқы турнир, Денвер аймағында өтті. Үш тұрақты қатысушы – Канада, АҚШ және Англия Saxons командаларынан басқа, Ирландия A да қайта оралды. Аргентина құрамасы «Ягуарс» деп аталды, ол бастапқыда ұлттық құрама үшін кәсіби ойыншылар қорын дамытудың маңызды бөлігі болды және жақын арада елдің бұрынғы «A» құрамасын сіңіріп алды. Шотландия A құрамасының орнына Грузия құрамасы келді. 2009 жылғы Черчилль кубогының жеңімпазы – Ирландия A құрамасы.

Ерте тарих

Уинстон Черчилльтің есімімен аталған «Черчилль кубогы» турнирі, «Британияның ғасыр адамы» атанған бұрынғы британ премьер-министрінің құрметіне өткізіледі. Англия, Канада және АҚШ арасындағы бес жылдық келісім бойынша, олардың әрқайсысы «Churchill Cup Inc.» жаңа компаниясының құрамына енді. Бұрынғы премьер-министр Черчилльдің АҚШ-пен тығыз байланысы болған – оның анасы америкалық болған, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канадамен де жақын қарым-қатынаста болғандықтан, осы турнирдің оның есімін иеленуі заңды.

Тұжырымдама

2001 жылы Солтүстік Америкадағы ағылшын турнесінің нәтижесінде дүниеге келген Черчилль Кубогы 2003 жылы Ванкуверде іске асырылды. Турнир Регби Канада, Регби АҚШ және Регби Футбол Одағы (Англия) арасындағы 5 жылдық келісімге сәйкес құрылды. Бұл келісім бастапқыда елдердің үлкендер мен әйелдер құрамалары арасында өтетін жылдық регби турнирін өткізуді көздеген. Канада 2003 жылдан 2005 жылға дейін турнирге төртіншілік етті, ал 2003 және 2004 жылдары іс-шара Альберта провинциясының Эдмонтон қаласында өтті. АҚШ 2006 және 2007 жылдары турнирдің соңғы екі жылын қабылдау мүмкіндігіне ие болғанымен, Сан-Диегодағы АҚШ Севенсінің пайда болуы және мұндай іс-шараны жылжытудың қиындықтарын ескере отырып, турнир 2007 жылға дейін Канадада, әсіресе Эдмонтонда қалуы мүмкін. Әйелдер құрамасына қатысты, Канадаға 2006 жылғы Әйелдер Регби Әлем Кубогын өткізу құрметі берілді, ол Эдмонтон және Оттава/Монреаль аймағында өтеді. Сондықтан 2005 және 2006 жылдары әйелдер құрамын турнирден алып тастау қажет деп шешілді. Әйелдер 2005 жылдың шілдесінде Оттава/Монреальде Әйелдер Регби Кубогында, ал 2006 жылдың қыркүйегінде Эдмонтон және Оттава/Монреальде Әйелдер Әлем Кубогында өнер көрсетеді. Әйелдер құрамына қатысты өзгерістерден өзге, 2004 жылы жарысқа төрт елді қоса кеңейту туралы шешім қабылданды, оған шақырылған команда қатысты. 2004 жылы бұл шақырылған команда Жаңа Зеландия маорилері болды, олар Англиямен өткен қызықты қосымша уақыттағы матчта жеңіске жетіп, титул иегері атанды. 2005 жылы Аргентина шақырылып, өздерінің «A» құрамасын жіберді, бұл жанкүйерлерге керемет ойын көрсетіп, Черчилль Кубогының негізін қалаушы елдер үшін регбидің нағыз сынағы болды. 2005 жылдан кейін турнирді алты елге дейін кеңейту мүмкіндігі талқыланды, оған үш шақырылған команда қатысатын болды. Бұл кеңейту 2006 жылы іске асырылды.

Мақсаты

Солтүстік Америкалық регби жиі континенттегі жоғары деңгейдегі бәсекелестіктің жетіспеуіне қанағаттанбайды. Басқа елдер жыл сайынғы Үш Ұлт және Алты Ұлт турнирлеріне қатысса, Канада мен АҚШ басқа ұлттармен бір реттік шақыру матчтарын ұйымдастыруға мәжбүр, бірақ бұл матчтарды басқа ұлттар өз кестесіне қосып алуы керек. Еркектер арасындағы жарыста орташа деңгейдегі Канада және АҚШ командалары Англия мен Ирландияның ең жақсы ойыншыларына қарсы күштерін сынап көрді, ал кейін Жаңа Зеландия және Аргентинамен де сынға түсті, шақырылған команданы қоса алғанда. Бұл жарыс Англия мен Ирландияға ұлттық құрамаға тұрақты түрде қатыспайтын ойыншыларды дамытуға да мүмкіндік берді.

Логистика

2003 жылғы алғашқы турнир Ванкувердегі "Тандерберд" стадионында өтті. 2004 жылғы Черчилль кубогы шығысқа қарай, Канаданың Роки таулары арқылы Альбертаға сапар шекті, онда ойындар Калгариде ашылу күндері, ал финалдық ойындар Эдмонтонда өтті. 2005 жылы Черчилль кубогының барлық ойыны Эдмонтонның 60 000 орындық Комонвелл стадионында өткізілді. 2006 және 2007 жылдары да осылай болу жоспарланған, бірақ 2006 жылы турнирдің ұлғаюы және 2007 жылғы Регби әлем чемпионатымен байланысты логистикалық қиындықтарға байланысты бұл жоспар өзгертілді.

Медиа қамту

Австралияда Черчилль кубогы Setanta Sports арнасында көрсетіледі. Соңғы жылдары турнир Глендейл, Колорадо штатында өткен кезде көптеген ойындар Fox Sports Rocky Mountain арнасында кешіктіріліп көрсетілді. 2010 жылы NBC Universal арнасы Кубок және Пластинка финалдарын тікелей эфирде көрсетті.