Кіріспе

Иерусалимдегі ультра-ортодоксалдық яһудилер ауданы Меа Шеарим ("жүз қақпа"; мағыналық тұрғыдан "жүз есе") – Ескі қаланың сыртындағы Иерусалимдегі ең көне яһудилер аудандарының бірі. Онда хареди яһудилері тұрады және ол Ескі Ишув мүшелерімен салынған.

Атауы

Меа Шеарим атауы Төте кітабындағы бір аяттан шыққан, ол аят осы елді мекен негізделген аптада оқылған апталық Тора бөлігінің бір бөлігі болған: «Исақ сол жерде екті, және сол жылы жүз есе өнім алды (מאה שערים, меа шеарим); Құдай оны нығметке бөледі». Дәстүр бойынша, қауым бастапқыда 100 қақпаға ие болған, бұл Меа Шеаримнің тағы бір мағынасы.

Тарих

Иерусалимнің бас ашкенази раввині Мейр Ауербах осы ауданның негізін қалаушылардың бірі болды. Конрад Шик есімді неміс протестант сәулетшісі 1846 жылы Меа Шеаримнің алғашқы жобасын жасаған. Ескі қаланың қабырғаларынан тыс жердегі ең алғашқы еврей қоныстарының бірі Меа Шеарим 1874 жылы 100 акционерден тұратын құрылыс қоғамымен құрылды. Қаражаттарын біріктіріп, қоғам мүшелері қабырғалы қаладан тыс жер учаскесін сатып алды, ол тым көп адамға толы және нашар санитарлық жағдаймен зардап шеккен еді. Олар тұрмыстық жағдайларын жақсарту мақсатымен жаңа аудан салды. Иерусалимдегі еврей қауымының басшыларының бірі Йосеф Ривлин және Бейт-Лехемдегі христиан араб мердігерлер болды. Жұмысты еврейлер де, еврей емес жұмысшылар да атқарды. Меа Шеарим аулалық аудан ретінде құрылды. Ол қамалмен қоршалған, қақпалары әр кеш сайын жабылып тұратын. 1880 жылдың қазан айына қарай 100 пәтер тұруға дайын болды, оларды отбасыларға бөлу үшін лотерея өткізілді. Ғасырдың басында бұл жерде 300 үй, ұн тарту және нан пісіру фабрикасы болды. Конрад Шик әр аулада ашық жасыл алаңдарды жоспарлаған, бірақ оның орнына сиыр қоралары салынды. Меа Шеарим Иерусалимдегі көше шамдары бар алғашқы аудан болды. Меа Шеаримде көптеген ізбасарлары бар хасидтік топтарға: Бреслов, Слоним, Толдос Ахарон, Толдос Авраам Ицхак, Мишкенос ХоРойим және Сатмар жатады. Пинск Карлин әулетінің де орталығы осы жерде орналасқан. Еда Хахаридис, кашрут сертификатын бақылайтын және еврей діни сотын басқаратын, Меа Шеаримнің батыс шетінде орналасқан. Меа Шеарим - сионизмге қарсы келетін Нетурей Карта қозғалысының екі тобының да, сондай-ақ олар туған қозғалыстың да бекінісі – түпкілікті Перушим қауымының ұрпақтары, сонымен қатар «Йерушалмилер» деп те белгілі. Кейбір Нетурей Карта мүшелері араб үкіметі астында өмір сүруді сұрады. Литвалық / Ешивиш еврейлерінің жетекші позегі марқұм раввин Йосеф Шалом Елиашив осы жерде тұрды. Испанияның Леви Каханасы – ең көне сефардтық хареди әулеті, оның маңында діни-мәдени орталық орналасқан.

Көршілікті реттеу

Меа Шеаримнің барлық кіреберісінде иврит және ағылшын тілдерінде "Сұлулық" туралы плакаттар ілінген. Ауданға келгенде әйелдер мен қыздарға ұзын киім киюге кеңес береді (тізеге дейін немесе одан ұзын юбка, көкірекшесі ашық немесе ішкі киімдері көрінетін киімдер, жеңсіз блузкалар немесе ашық иықтар болмауы керек); ерлер мен ұлдарға шорт пен жеңсіз көйлек киюден аулақ болуға кеңес береді; туристерден үлкен, көзге түсетін топтарда келмеуі сұралады; ал кейбір ескі жарнамаларда тіпті еврей емес еркектерден киппа киюі де сұралады. Шаббат күні (жұма күні күн батқаннан бастап сенбі күні күн батқанға дейін) келушілер темекі шегуден, суретке түсіруден, көлік жүргізуден немесе ұялы телефон қолданудан бас тартулары тиіс. Синагогқа кіргенде ер адамдар басын жабуы керек.

Көршілдіктегі оқиғалар

Кейбір тұрғындар полицияға және басқа да мемлекеттік қызметкерлерге тас лақтырып шабуыл жасағаны үшін, сондай-ақ көшелерді жауып тастағаны немесе олар тырысқанда қоқысты өртегені үшін (бұл "Хафгана" деп белгілі) сынға ұшырады. "Сикриким" деп аталатын, 100 отбасыдан аз тұратын шағын, зорлық-зомбылық тобы кітап дүкендеріне цензураны күштеп енгізіп, талаптарына бағынбаған дүкенге 250 000 шекелден астам зиян келтірді. 2010 жылдың 24 маусымында Меа Шеаримде Хареди партиясының "Біріккен Торалық Яһудилік" партиясының саясаткерлері Ури Маклев пен Моше Гафни Слонм раввиніне барып, оның синагогына дұға етуге кіргеннен кейін шабуылға ұшырады. Олар сыртқа шыққанда, "Нетрей Карта" ұйымымен байланысты жастар оларға шабуыл жасап, түкіріп, физикалық зорлық қолданды. 2015 жылдың сәуір айында Мя Шеарим тұрғындарынан ерлер мен әйелдер IDF офицеріне шабуыл жасады, оны өлтіреміз деп қорқытты, ал балалар оның жолын кесті. Бұл оқиға жалпыұлттық назарға ілікті. Премьер-министр Беньямин Нетаньяху бұл шабуылды "адамгершіліксіз" деп, ал ШАС партиясының басшысы Арьех Дери "террорлық акт" деп айыптады.