Матија Бабич: Хорватиялық журналист және кәсіпкердің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Матия Бабич (1978 жылы туған) – хорват журналисі және кәсіпкер, ең белгілісі Хорватияның Index.hr жаңалықтар сайтының бұрынғы бас редакторы болып табылады.

Өмірбаян

Загреб университетінің Саяси ғылымдар факультетінің студенті ретінде Бабич 1990-шы жылдардың соңында өзінің саяси жаңалықтар веб-сайттары Vlast.net және Izbori.net-ті іске қосып, БАҚ-тағы мансабын бастады. Бұл Хорватияның алғашқы интернет-провайдерлерінің бірі – Globalnet компаниясының назарына түсті, ол оны Online.hr веб-порталының редакторы етіп алды. Портал оның қызмет ету кезеңінде көбірек оқырмандарды тартқанмен, 2001 жылдың соңында порталдың бас компаниясы оны қаржыландыруды тоқтатуға шешім қабылдады. 2002 жылдың желтоқсанында Бабич Online.hr-ден кетіп, Хорватиядағы алғашқы интернет-ғана жаңалықтар құралының бірі – Index.hr-ді құрды. Бастапқыда жаңалықтар жинағышы ретінде жоспарланған Index.hr Хорватиядан және бүкіл әлемнен жаңалықтар мазмұнын ұсынды. Веб-сайт 2000-шы жылдардың басында тез танымал болды, уақыт өте келе штат қызметкерлерінің өсуімен бірге сайтқа көбірек түпнұсқа мазмұн қосылды, нәтижесінде ол өзінің жеке медиа құралына айналды. Дәл сол кезде веб-сайт бірқатар даулы жағдайларды жариялағаннан кейін «сары журналистика» репутациясын алды. Ең танымал екі жағдай – 2003 жылы танымал әнші Марко Перковичтің жазбасынан туындаған дау, онда Перкович «Jasenovac i Gradiška Stara» әнін орындады, бұл ән Екінші дүниежүзілік соғысындағы фашистік Усташа режимін мақтайды, және 2004 жылғы эстрада жұлдызы Северина Вучковичтің қатысқан жыныстық видеосының даулы жағдайы. Вучкович авторлық құқықты бұзғаны және жеке өміріне қол сұққаны үшін Бабичтің веб-сайтына сот процесі ашты. 2004 жылы сот интеллектуалдық меншік туралы талаптың бір бөлігін қабылдамады, бірақ жеке өмірге қол сұққанын 100 000 куна өтемақымен мойындады. Index.hr веб-сайтының табысының нәтижесінде Оңтүстік Австриядағы Styria Medien AG баспасы (елдегі ең көп таралған күнделікті газеттердің бірі – Večernji list-тің иесі) Бабичті «жас, қалалық және заманауи» оқырмандарға бағытталған жаңа таблоидтық газет 24sata-ның бас редакторы етіп алды. Бабич Index.hr-ден кетіп, 2005 жылдың наурыз айында жарық көрген 24sata-ға қосылды. Газет тез арада Хорватиядағы үшінші күнделікті газет ретінде танылды, Jutarnji list және Večernji list-тен кейін таралымы бойынша. Алайда, ол сенсационализм мен жазу сапасының нашарлығы үшін де сынға ұшырады, және Бабич 2005 жылдың шілдесінде, сол кездегі премьер-министр Иво Санадердің суреті мен «Барлығы Санадерді жек көреді» деген тақырыпты қамтыған мәселеден кейін жұмыстан босатылды. Содан кейін Бабич Index.hr-ге оралды және «жобаның авторы және редакторы» лауазымын иеленіп, веб-сайтты біраз уақыт бойы басқарды. 2015 жылы ол салықтан қашуға қатысқандығы үшін айыпталып, 2,8 миллион куна көлемінде зиян келтірді және бір жылға бас бостандығынан айырылды. Бұл ақырында сот шешімімен қоғамдық жұмыстарға айырбасталды. Ол содан бері кеткен және енді Index.hr-де ешқандай функцияларды атқармайды. Әріптесі және бұрынғы қызметкері Илко Чимичтің сөзіне сүйенсек, Бабич Хорватиядан көшіп, Болгарияда тұрады.

As a student of University of Zagreb's Faculty of Political Sciences, Babić began his career in the media in the late 1990s when he launched political news websites Vlast. net and Izbori. net. This caught attention of Globalnet, one of the pioneering Croatian ISPs, who hired him as editor of their web portal Online. hr. Although the portal managed to attract more readership during his tenure, the portal's parent company decided to cease funding the portal in late 2001 and in December 2002 Babić left Online. hr to found Index. hr, one of the first Croatian Internet only news outlets. Initially designed as a news aggregator, Index. hr provided news content from both Croatia and all around the world. The website quickly gained popularity in the early 2000s and over time more original content produced by the growing staff was being added to the site, until it became a popular media outlet in its own right. Around the same time the website gained a reputation for yellow journalism after exposing a series of scandals, the two most notable being the 2003 controversy stirred by a discovered recording of popular singer Marko Perković in which Perković publicly performed "Jasenovac i Gradiška Stara", a song praising the WWII fascist Ustaše regime, and the 2004 celebrity sex tape scandal involving Severina Vučković, a pop singer. Babić's website was sued by Vučković for copyright infringement and breach of privacy. In 2004 part of the lawsuit about intellectual property was dismissed by the court, but was approved violation of privacy with a compensation of 100,000 kuna. On account of the Index. hr website's success, the South Austrian based publisher Styria Medien AG (who owned Večernji list, one of the most widely circulated daily newspapers in the country) had hired Babić as editor in chief of 24sata, a new tabloid newspaper which was intended to target "young, urban and modern" readers. Babić left Index. hr and joined 24sata which was launched in March 2005 and soon established itself as Croatia's third daily newspaper in terms of circulation, behind Jutarnji list and Večernji list. However, it was also criticized for sensationalism and poor quality of writing, and Babić was sacked only four months later in July 2005, following an issue which featured a cover page with then Prime Minister Ivo Sanader and the headline "Everybody Hates Sanader". Babić then returned to Index. hr and continued to run the website for a while, holding the title of "author and editor of the project". In 2015, he was convicted of tax evasion, causing damages that amounted to 2.8 million kunas and was sentenced to a year in prison. This was eventually exchanged for community service as part of a plea bargain. He has since left, and is no longer performing any functions at Index. hr. According to his colleague and former employee, Ilko Ćimić, Babić has moved from Croatia and resides in Bulgaria.