Энтони Маган: Ирланд Республикалық Армиясының бас штабы

Кіріспе

Энтони Маган (15 желтоқсан 1910 - 4 шілде 1981) – ирланд республикашысы, Ирландия республикалық армиясының (ИРА) бас штаб бастығы.

Өмірбаян

Маган 1910 жылдың 15 желтоқсанында дүниеге келген. Ол фермер Джеймс Маган мен оның әйелі Элизабет Фолидің ұлы, Килмор, Дуншафлин, Мит графтығынан. Маган 1939-1940 жылдары ИРА-ның саботаж/Англия науқанына (S жоспары) қатысты. S жоспары – Англияның азаматтық, экономикалық және әскери инфрақұрылымына қарсы бомбалау және саботаж науқаны. Лондонға барып, Маган саботаж науқанында қолданылатын бомба жасау бойынша сабақ алды. 1939 жылдың ақпан айында Маган Лондон метрополитеніндегі бомбалаулармен байланысты тұтқындалды. Маган Ирландиядағы төтенше жағдай кезінде (Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде) Курақта ұсталды. 1946 жылдың наурыз айында ол бірнеше ИРА мүшелерімен бірге Дублиндегі Арди Барда тұтқындалды. Түрмеде ол 1946 жылдың желтоқсан айында Микси Конвемен бірге босатылды. Екеуі де ИРА-ны қайта ұйымдастыруға тырысты. Өмір бойы отбасы құрмаған және Мит графтығының фермері болған Маган өзінің фермасын сатып, барлық уақытын және ақшасын ИРА-ға арнады. Ол 1949 жылдың қыркүйегінде ИРА армиясының съезінде штаб бастығы болып тағайындалды. 1940 жылдары ИРА жартылай қиратылған еді, Маган бірден Майкл Трейнор, Пэдди МакЛоган және Томас МакКертенмен бірге Республикалық қозғалыстың саяси және әскери қанаттарын, атап айтқанда ИРА мен Синн Фейнді қайта ұйымдастыруға кірісті. Маган бұл лауазымға көпшілік таңдаған адам емес еді, оның бұрынғы ИРА Армия кеңесінің бірнеше мүшесі оған риза болмады, бірақ оның тағайындалуына тікелей қарсылық көрсетпеді. Маганды негізінен Дублин делегаттары қолдады, олар "армияға мықты ядро қажет және Маган оны қамтамасыз ете алады" деп ойлады. Маган физикалық күшпен әрекет етуді жақтаушы дәстүрлі саясаткер еді. Дж. Бойер Беллдің айтуынша, ол "бұрынғы онжылдықтың келіспеушіліктері мен жанжалдарынан таза жаңа Армия құруды қалады", "бандит қарулы жігіттің көлеңкесі, коммунизмнің иісі болмауы керек, тек Ирландияны физикалық күшпен біріктіруге толыққанды берілген еріктілер тобы" болсын деді. Тим Пэт Куган оны "барлық ақшасын, уақытын және ойларын ИРА-ға берген діни адам, ирландтық католицизмінің ескі мектебінің діндар адамы [және] 1950 жылдардағы шекаралық науқан кезінде Курақта тағы да ұсталған кезде ол Мария легионының гүлденген бөлімшесін ұйымдастырды" деп сипаттады. 1950 жылы Синн Фейн Ардфейсінде Маган партияның құрметті бірлескен хатшысы болып сайланды. Куган Маганның Синн Фейні маңызды саяси және экономикалық саясатты достық дін қызметкерлерінің қарауына ұсынғанын айтады, "олар католик іліміне қайшы ештеңе қамтымағанын қамтамасыз ету үшін". 1951 жылдың мамыр айында ИРА басшылығы бүкіл Республикалық қозғалыстың жалпы жоспарын әзірлеу үшін Әскери кеңес құрды. Оның мүшелері: Маган (штаб бастығы), Томас Мак Кёртайн (армия кеңесінің төрағасы), Падрайг Мак Логайн (Синн Фейн президенті және ИРА армиясының төрағасы), Екінші дүниежүзілік соғыста тәжірибелі британдық армия офицері, партизандық соғыс жөніндегі сарапшы және тағы бір адам. 1953 жылы Маган 1953 жылдың 25 шілдесінде Фелстед қару-жарақ рейдін ұйымдастыру мен жүзеге асыруда рөл атқарды. Бұл Эссекс графтығындағы Фелстедтегі офицерлер оқу корпусының мектебінде ИРА қарулы рейд болды. Бұл шабуылда ИРА 108 мылтық, 10 Брен және 8 Стем пішіндерін, екі миномет пен миномет бомбаларының жиынтығын жинады. Кейінірек шабуыл үшін қамауға алынған Сеан Мак Стиофайн, Катал Гулдинг және Манус Каннингтен айырмашылығы, Маган тұтқындалудан қашып, Ирландияға аман-есен оралды. Маган 1956 жылы 11 желтоқсанда басталған "Жем-жырақ" операциясы деп аталатын ИРА-ның шекаралық науқанының бас штабының бастығы болды. 1962 жылы ИРА мен Синн Фейн арасындағы қарым-қатынас туралы дау кезінде ол Республикалық қозғалыстан кетті. Маган, ол Ратфарнхамдағы 45-ші Лоуэр Доддер Роудта тұратын, кейіннен такси жүргізушісі болып жұмыс істеді. 1981 жылдың 4 шілдесінде Мейт ауруханасында қайтыс болды. 1981 жылдың 8 шілдесінде ол Дублиндегі Маунт Джером зиратында жерленді. Өмір бойы отбасы құрмаған ол өзінен кейін апалы-сіңлілерін, немере-нешелерін қалдырды.

Magan was born on 15 December 1910. He was a son of farmer James Magan and his wife Elizabeth Foley, of Kilmore, Dunshaughlin, County Meath. Magan took part in the IRAs 1939 1940 sabotage/England Campaign (the S Plan). The S Plan was a campaign of bombing and sabotage against the civil, economic and military infrastructure of England. In London, Magan took classes in the construction of bombs to be used in the sabotage campaign. In February 1939 Magan was arrested in connection with bombing attacks in Londons Underground subway system. Magan was interned in the Curragh during the Irish Emergency (during the Second World War). In March 1946, he was arrested along with a number of other IRA men in the Ardee Bar, Dublin. Jailed, he was released in December 1946 along with Micksie Conway. Both men resumed their attempts to reorganise the IRA. A lifelong bachelor and County Meath farmer, Magan sold his farm and devoted all his time and money to the IRA. He was appointed IRA chief of staff by the IRAs Army convention in September 1949. The IRA had almost been destroyed in the 1940s and Magan immediately set out to reorganise the political and military wings of the Republican Movement, namely the IRA and Sinn Féin, along with Michael Traynor, Paddy McLogan, and Tomás Mac Curtain. Magan was not a popular choice for the position and several members of his previous IRA Army Council were not impressed by him but did not oppose his nomination outright. Magan drew support chiefly from Dublin delegates, who felt that "the Army needed a steel core and that Magan could supply it". Magan was a determined physical force traditionalist. According to J. Bowyer Bell, he "wanted to create a new Army, untarnished by the dissent and scandals of the previous decade", with "no shadow of a gangster gunman, no taint of communism, but a band of volunteers solely dedicated to reuniting Ireland by physical force". Tim Pat Coogan describes him as "priest like who had given all his money, time and thought to the IRA, a deeply religious man of the old guard school of Irish Catholicism [and] when he was again interned in the Curragh during the 1950s Border Campaign he organised a flourishing branch of the Legion of Mary". At the 1950 Sinn Féin Ardfheis, Magan was elected honorary joint secretary of the party. Coogan recounts that Magan's Sinn Féin submitted key political and economic policies for review by friendly clergy, "to ensure that they contained nothing contrary to Catholic teaching". In May 1951, the IRA leadership established a Military Council to draft an overall plan for the Republican Movement as a whole. Its members were Magan (as Chief of Staff), Tomás Mac Curtáin (as chairman of the Army Council), Pádraig Mac Lógáin (as president of Sinn Féin and chairman of the IRA Army Executive), a former British army officer with World War II experience service who was an expert on guerrilla warfare, and one other person. In 1953, Magan played a role in organising and carrying out the Felstead arms raid on July 25, 1953. This was a IRA arms raid on the Officers Training Corps School at Felstead in County Essex. In that raid, the IRA netted over 108 rifles, ten Bren and eight Stem guns, two mortars and dummy mortar bombs. Unlike Seán Mac Stiofáin, Cathal Goulding, and Manus Canning, later jailed for the raid, Magan evaded arrest and managed to return safely to Ireland. Magan was chief of staff at the commencement of the IRA's Border Campaign, codenamed Operation Harvest, which began on 11 December 1956. He resigned from the Republican Movement in 1962 in a dispute over the relationship between the IRA and Sinn Féin. Magan, who lived at 45 Lower Dodder Road in Rathfarnham, Dublin, subsequently worked as a taxi driver. He died on 4 July 1981 at Meath Hospital. On 8 July 1981 he was buried in Mount Jerome Cemetery, Dublin. A lifelong bachelor, he was survived by his sisters, nieces and nephews.