Кіріспе

Дженкинс құлағының соғысы кезіндегі шайқас. Қанды батпақ шайқасы 1742 жылдың 7 шілдесінде Грузия провинциясының бір бөлігі болған Сент-Симонс аралында испан және британ әскерлері арасында болды, нәтижесінде британдықтар жеңіске жетті. Дженкинс құлағының соғысының бөлігі болған бұл шайқас британдық Форт-Фредерика және Форт-Сент-Симонс бекіністері үшін өтті, стратегиялық мақсаты – олар бақылаған теңіз жолдары мен ішкі сулар. Жеңістің арқасында Грузия провинциясы аралға құқығын толыққанды орнатып, даусыз иеленді. Британдықтар сол күні аралда өткен Гулли Хоул Крик шайқасында да жеңіске жетті.

Өмірбаян

Джеймс Оглторп Ұлыбритания үшін Грузияның отарлануына жетекшілік етті және жаңа колонияның басты порты ретінде Саваннаны таңдады. 1730 жылдары Испания мен Ұлыбритания Грузия мен Флорида арасындағы шекараны бақылау мәселесінде дауласып, испандықтардың бірнеше елді мекендері мен бекіністері орналасқан еді. Испания шапқышылығының қаупі күшейгендіктен, Оглторп оңтүстік шекарасын нығайтуға тырысты. Оглторп рейнджерлермен және екі үндіс жетекшісімен бірге Сент-Симонс аралын жаңа қала мен бекініс салуға лайықты орын деп таңдады. 1734 жылы Оглторп Парламентті және колониялық сенімділерді бекіністегі әскери гарнизонды қаржыландыруға көндірді. Сондай-ақ, ол Сент-Симонс аралына қоныс аудару үшін көптеген колонистерді тартты. 1736 жылдың басында қоныс аударушылар мен жабдықтары бар кемелер Тиби аралына жетті. Олардың кейбіреулері материкке, ал қалғандары жеңіл қайықтар (пирогалар деп те аталады) арқылы Сент-Симонс аралына барып, Фредериканы құрды. Қала мен бекініс Фредерика өзенінің иілісіне екі бағыттан да кіруді бақылау үшін салынды. 1737 жылы Оглторп Англияға қайтып, әскери полк құру үшін қосымша қаржы мен рұқсат алу үшін келді; ол екеуіне де Парламенттің мақұлдауын алды. Ол Оңтүстік Каролина және Грузия колонияларындағы барлық британдық күштердің (олардың саны шектеулі болғандықтан) бас қолбасшысы болып тағайындалды. Оглторп кейіннен Инвернесс қаласынан шотландтықтардың тобын шақырып, олар отбасыларымен бірге Алтамаха өзенінің сағасындағы материкке, Дариенге (бір қысқа уақытқа "Жаңа Инвернесс" деп аталған) қоныстанды. Олар жергілікті тұрғындар "Гайленд тәуелсіз ротасы" деп атаған әскери бөлім құрды. Британдық ресми құжаттарда ол Оглторптың жаяу әскері полкі деп тіркелген. 1747 жылы ол 42-ші жаяу әскер полкі (ескі) деп саналды және 1749 жылдың 29 мамырында таратылды. Сент-Симонс аралында шамамен бес миль қашықтықта екі бекініс салынды. Екі бекініс арасында бір арбаның еніне тең жол салынды, ол Әскери жол деп аталды. Бұл жол Фредерика бекінісіндегі гарнизонды және Сент-Симонс бекінісінің жанындағы ауылдағы қоныс аударушыларды жабдықтауға қызмет етті. Шайқастар аралға испандықтар шабуыл жасағаннан кейін болды. Олар 1739-1748 жылдар аралығындағы "Дженкинс құлағының соғысы" деп аталатын үлкен қақтығыстың бір бөлігі болды. Бұл соғыс 1731 жылы болған оқиғадан атын алған. Испандық теңізшілер Флорида жағалауындағы британдық бриг "Ребекка" кемесіне шабуыл жасап, капитан Роберт Дженкинстің контрабандамен айналысқанын анықтады. Испан офицері Дженкинстің бір құлағын пираттық жасағаны үшін кесіп тастады. Парламент 1739 жылы көпшілік пікірін өз жағына тарту үшін ұмытылған оқиғаны пайдаланды, бірақ соғыстың себебі Ұлыбритания мен Испания арасындағы сауда және аумақтық бәсеке болды. 1739 жылдың 30 қазанында Ұлыбритания Испанияға соғыс жариялады.

Шабуыл, шайқас және соңынан

Испаниялық губернатор Дон Мануэль де Монтиано басқарған шабуылдаушы күштің саны шамамен 4500-5000 адамды құрады. Олардың шамамен 1900-2000-ы жердегі шабуыл тобы болды. Оглеторптың күштері, қатардағы әскерлерден, ополчениеден және жергілікті үндістерден тұратын, 1000 адамнан аз болды. Сент-Саймонс фортындағы гарнизон артиллериямен қарсылық көрсетті, бірақ жаудың қонуын тоқтатуға мүмкін болмады. 1742 жылдың 5 шілдесінде Монтиано 36 кемеден 1900-ға жуық әскерді Фредерика өзеніне жақын, Гаскойн Блафф маңына түсірді. Өзінен артық күштермен бетпе-бет келген Оглеторп, испандықтар шабуылға шығар алмай тұрып, Сент-Саймонс фортынан шегінуге шешім қабылдады. Ол кішкентай гарнизонға қаруларды істен шығарып, фортты мүмкіндігінше қиратуға бұйрық берді, осылайша испандықтарға әскери бекіністі толыққанды пайдалануға жол бермеу үшін. Испандықтар келесі күні форттың қирандыларын басып алып, оны аралдағы өзінің базасы ретінде орнатты.

Гулли-Холл өзенінің шайқасы

Әскерлер мен жабдықтарды түсіріп, Сент-Симонс фортындағы өз позицияларын бекіткеннен кейін, испандықтар өз шекараларынан тыс жерді барлауға кірісті. Олар Сент-Симонс және Фредерика форттары арасындағы жолды тапты, бірақ тар жолды қарапайым шаруа жолы деп ойлады. 7 шілдеде испандықтар капитан Себастьян Санчестің басқаруымен шамамен 115 адамнан тұратын күшпен жол бойында барлау операциясын жүргізді. Фредерика фортының жанында Санчестің колоннасы Нобл Джонстың басқаруымен Оглторптың әскерімен кездесті. Британдықтар испандықтарды жеңіске ұшыратып, олардың үштен біріндейін өлтірді немесе тұтқынға алды. Оглторптың әскері шегініп келе жатқан испандықтарды қуып, әскери жолмен Сент-Симонс фортына қарай жылжыды. Испан тұтқындары қарсы бағыттан Фредерикаға қарай үлкен испан әскерінің келе жатқанын хабарлағанда, Оглторп күш жинау үшін кетті.

Қанды батпақ шайқасы

Британдық алғы шеп жасағы жеңілген испан әскерін қуа жүріп, шайқасқа қатысты, сосын испандық күштердің шабуылына қарсы шегінді. Британдықтар жолдың қиысына жеткенде, лейтенанттар Саузерленд пен Макой колоннаны тоқтатуға бұйрық берді. Олар ағаштар мен пальмалардың арасындағы кеңістіктің жартылай шеңбер пішіндегі аймағына тығылып, тығыз орманнан шығатын испандықтарды күтті. Испандықтар батпақты жерден көріне бастағанын байқады. Олар жеткен соң, британдықтар тығыз орманның қорғанысынан бірнеше рет оқ атты. Екі тарап үшін де сәттілікке қарай, сол кезде күн батқанда жаңбыр жауа бастады, мұшкеттерден шыққан түтін ауада тұрақтап қалды. Британдықтардың жартысы испандық мылтықтардың қайдан атылып жатқанын білмей, қатардан шығып кетті. Генерал Оглторп өз әскерін басшысыз қалдырып, қосымша күш алу үшін шайқас алаңынан кетіп қалды. Испандықтар сандық артықшылықтарын пайдаланбады және бір сағаттан кейін оқ-дәрілері бітіп қалғанша атыс жылдамдығын сақтады. Оқ-дәрілері таусылған соң, олар Сент-Саймонс бекінісіне қайта шегінді. Шабуылда жеті испандық және бірнеше британдық сарбаз қаза тапты. Қанды батпақтағы шайқас екі тараптың да басында дүрбелең тудырды. Екі тараптың ешқайсысы да қарсыласының күшін немесе орналасқан жерін анық білмеді. Испандықтар британдықтардан бұрын шайқас алаңынан кеткендіктен, Оглторп пен оның әскерінің жеңісі деп жарияланды. Бұл шайқас британдық дәстүр бойынша, қаза тапқан испандық сарбаздардың қанынан батпақтың қызыл түске енгенінен аталды. Алайда, испандықтардың мәліметтерінде бір сағаттық шайқаста тек жеті адам ғана қаза тапқандығы айтылады. Бұл шайқас испандықтардың шабуылын тоқтатты және соңында шешуші болды. Оглторп жеңіске жетті, бірақ ол шайқас аяқталғаннан кейін ғана оқиға орнына келді. Оглторп испандықтарды аралдан ығыстыруға тырысты. Бірнеше күннен кейін оңтүстік жақтағы испандық елді мекенге жақындағанда, ол британдықтардан қашып, испандықтарға өткен француз туралы естіді. Оглторп британдық күштің қаншалықты аз екенін хабарлауы мүмкін деп уайымдап, барабаншыларын кеңінен таратып, үлкен күштің ілесіп келе жатқандай әсер тудырды. Ол дезертирге британдық шпион ретінде хат жазып, Британия оған көбірек адам жібергенше, оның әңгімесін жалғастыруын өтінді. Хатты алып жүрген тұтқын оны Оглторп күткендей испандық офицерлерге жеткізді, испандықтар французды дереу өлім жазасына кесті. Британдық кемелердің уақтылы келуі испандықтардың арасында британдық күштердің келіп жатқандығы туралы жаңылыс пікірді күшейтті. Испандықтар 25 шілдеде Сент-Симонстан шығып, отарлық Грузияға жасаған соңғы шабуылдарын аяқтады.

Салдары

Одан кейінгі айларда Оглторп Флоридаға қарсы шабуылдар жасауды қарастырды, бірақ жағдайлар оған қолайлы болған жоқ. Соғыстың ошағы Америкадан Еуропаға ауысты; қару-жарақ, жабдықтар және әскерлер жеңіл қол жетімді болмады. Аймақ алаңдатарлық бейбітшілікке енді, оны кейде ұсақ қақтығыстар бұзып тұрды. Оглторп кейіннен бригадир-генерал болып тағайындалды. Шамамен 1744 жылы ол Грузияны қысып, Ұлыбританияға кетіп, онда мұрагер қызға үйленді; ол өмірінің соңына дейін Ұлыбританияда тұрды. Экс-ла-Шапель шарты 1748 жылы соғысты аяқтады және Грузияның британдық колония мәртебесін мойындады, бұл мәртебе Испания келесі Мадрид шартында ресми ратификацияланды. Оның орны 1763 жылы одан да нығайтылды, Испания Флориданы Ұлыбританияға жеті жылдық соғысты аяқтаған Париж шартына сәйкес аумақтармен алмастыру арқылы берді. Саваннадағы Вормсло плантациясы жыл сайын Дженкинс құлағының соғысын еске түсіреді.