1759-1761 жылдардағы оқиғалар мен соғыстар

Кіріспе

1759 - 1760 - 1761

Қаңтар-наурыз

9 қаңтар – Барари қақпасы шайқасы: Ауған әскерлері Маратхаларды жеңіске жетеді. 22 қаңтар – Жеті жылдық соғыс – Вандиваш шайқасы, Үндістан: британдық генерал сэр Эйр Кут, маркиз де Бусси Кастельноның басқаруындағы француз әскерлерін жеңді. 28 қаңтар – Беннинг Вентворт Вермонт штатындағы Поунал үшін Нью-Гэмпшир грантын құрады. 15 ақпан – Ұлыбритания Корольдік теңіз флотының HMS Royal Katherine кемесі Англиядағы Болт-Хед маңындағы жерге тіреліп, 699 адамның өмірін құрбан етті. 21–26 ақпан – Жеті жылдық соғыс: Солтүстік Ирландиядағы Каррикфергус шайқасы – Жеке тұлға Франсуа Тюроның басқаруындағы француз әскерлері Каррикфергус қалашығы мен қамалын басып алып, кейін шегінеді; әскер Ирландия теңізіндегі теңіз шайқасында жеңіліске ұшырайды (және Тюро 28 ақпанда қаза табады). 27 ақпан – Жеті жылдық соғыс: Француздар мен үндістер соғысы және англо-чероки соғысы – Чероки тайпасы провинцияның батыс бөлігіндегі Форт-Доббс бекінісінде орналасқан Солтүстік Каролина жасағына шабуыл жасайды. Генерал Хью Уэдделл басқаратын жасақ шабуылды тойтарады. 20 наурыз – Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Ұлы өрт 349 ғимаратты қиратып, осы уақытқа дейін Америка колонияларындағы ең ірі өрт болып табылады.

Сәуір-маусым

3 сәуір – Ұлыбритания мен Пруссия Жеті жылдық соғысты аяқтау үшін бейбіт келіссөздерді бастауға келісті. 7 сәуір – Ямайкадағы құлдар көтерілісі басталып, 18 айға созылды. Көтеріліс барысында 60 ақ нәсілді тұрғын қаза тауып, 400-ден астам қара нәсілді көтерілісшілер көтерілісті басу кезінде қаза болды. Тағы 500 адам Британдық Гондурасқа депортацияланды. 10 сәуір – Францияның Әскери-теңіз министрі Николя Рене Беррие Квебектегі француз күштеріне көмек үшін кемелер жіберуге рұқсат алды. Француз фрегаты «Машо» капитаны Франсуа Ченард де ла Жирудей басқаратын алты кемелік флот Бордодан аттанды, бірақ Жаңа Францияның британдықтарға түсуіне бөгет торабы жоқ. 11 сәуір – Мьянма әскері, Алунгпая патшаның басшылығымен, Сиам астанасы Аюттаяның шетіне жетті, бірақ қалаға шабуыл жасамай кері шегінді. 12 сәуір – Алты француз кемесінің екеуі британдық адмирал Эдвард Боскавен басқарған британдық блокадаға тап болды. Қалған төртеуінің бірі Солтүстік Америкаға жетпей батып кетті. 22 сәуір – Белгиялық артист Джозеф Мервин Лондондағы Карлайл Хауста дөңгелекті конькилерді көрсетіп, тәжірибесі апатқа ұшырады. 26 сәуір – Маршал Левис және оның әскері Квебек қаласының жанындағы Сен-Огюстен-де-Десмореске қонды және британдық оккупациялық күштерге шабуылға дайындалды. 29 сәуір – Мэн және Нью-Брансуиктегі қалған Пенобскот үнді тайпаларының өкілдері Ньюфаундлендтегі Форт-Поунналда британдықтармен бейбіт келісімге келді. 30 сәуір – Швейцариялық математик Даниэль Бернулли Париждегі Француз ғылым академиясында «жұқпалы аурулардың таралуын зерттеу үшін математикалық модель алғаш рет қолданылды» деген мақаласын оқыды. 11 мамыр – Бирманың королі Алунгпая Аюттаядан қайтып келе жатып, Мартабанға жолда Киньва ауылында қайтыс болды. Оның ұлы Наунгдаугги Бирманың жаңа патшасы болды. 8 шілде – Жеті жылдық соғыс: Француз және үнді соғысы – Рестигуш шайқасы: Британдықтар Жаңа Франциядағы соңғы теңіз шайқасында француз әскерін жеңді. 19 шілде – Испания үкіметіне Пуэрто-Рикодағы Майагуэс қаласын құруға рұқсат беру туралы ресми өтініш жіберілді. 31 шілде – Жеті жылдық соғыс: Варбург шайқасы – Фердинанд Брауншвейктің англо-хановерлік әскері Варбургке шабуыл жасады, ал ағылшын қолбасшысы лорд Гранби батырлық көрсетті. 21 тамыз – Майагуэс (Пуэрто-Рико) Шамшайым Анамыз шіркеуі (кейіннен собор) құрылды, бұл келесі айда қаланың негізін қалауға жағдай жасады. 30 тамыз – Жеті жылдық соғыс: Легница шайқасы – Ұлы Фридрих бірқатар шебер маневрлер арқасында маршал Лаудонның австриялық әскерін жеңді, олар маршал Даун әскерімен бірігуге үлкермей қалды. 8 қыркүйек – Жеті жылдық соғыс: Джеффри Амхерст және оның британдық әскері Монреалды француздардан басып алып, Канаданы толық британдық билікке көшірді. 18 қыркүйек – Пуэрто-Рикодағы Майагуэс қаласы (кейіннен қала) құрылды.

April 3 – Great Britain and Prussia agree to begin peace negotiations to end the Seven Years' War. April 7 – 'Tacky's War', a slave rebellion, begins in Jamaica and lasts for 18 months. During the uprising, 60 white residents are killed and more than 400 black rebels die in the suppression of the revolt. Another 500 are deported to British Honduras. April 10 – France's Minister of the Navy Nicolas René Berryer finally receives permission to send ships to assist French forces at Quebec, and a fleet of six ships under the command of Captain François Chenard de la Giraudais of the French frigate Machault departs Bordeaux, albeit too late to prevent the loss of New France to the British. April 11 – The Burmese Army, under the command of King Alaungpaya, reaches the outskirts of Siam's capital, Ayutthaya, but then retreats rather than laying siege to the city. April 12 – Two of six French ships run into a British blockade led by Britain's Admiral Edward Boscawen. Of the remaining four, one sinks before it can reach North America. April 22 – Belgian entertainer Joseph Mervin is said to have given the first demonstration of roller skates, in a performance at the Carlisle House in London, but the stunt ends in disaster. April 26 – Marshal Lévis and his troops land at Saint Augustin de Desmaures, adjacent to Quebec City, and prepares to lay siege to the British occupying force. April 29 – Representatives of the remaining Penobscot Indian tribes in Maine and New Brunswick make peace with the British at Fort Pownal in Newfoundland. April 30 – Swiss mathematician Daniel Bernoulli presents a paper at the French Academy of Sciences in Paris in which "a mathematical model was used for the first time to study the population dynamics of infectious disease." May 11 – King Alaungpaya of Burma dies during a retreat from Ayutthaya after stopping at the village of Kinywa while en route to Martaban. His son Naungdawgyi becomes the new King of Burma. July 8 – Seven Years' War: French and Indian War – Battle of Restigouche: The British defeat French forces, in the last naval battle in New France. July 19 – A formal request is made to the Spanish government, to allow the founding of the later city of Mayagüez, Puerto Rico. July 31 – Seven Years' War: Battle of Warburg – The Anglo Hanoverian army of Ferdinand of Brunswick storms Warburg, with a heroic role being played by the English commander Lord Granby. August 21 – The church (later cathedral) of Our Lady of Candlemas of Mayagüez (Puerto Rico) is founded, establishing the basis for the founding of the city in the following month. August 30 – Seven Years' War: Battle of Legnica – By a series of brilliant maneuvers, Frederick the Great manages to defeat the Austrian army of Marshal Laudon before it can unite with that of Marshal Daun. September 8 – Seven Years' War: Jeffery Amherst and his British troops capture Montreal from the French, effectively bringing Canada completely under British control. September 18 – The town (later city) of Mayagüez, Puerto Rico, is founded.

Қазан-желтоқсан

5 қазан – Парма принцессасы Изабелла мен Австрия принці Жозефтің үйлену тойы Венадағы бұрынғы император сарайындағы Хофбург сарайының Редут залында (Redoutensaele) өтеді. 9 қазан – Жеті жылдық соғыс: Ресей әскерлері Берлинге кіреді. 16 қазан – Жеті жылдық соғыс: Клостер Камп шайқасы – Фердинанд Брауншвейк француз армиясынан Рейннен шегінді. 25 қазан – Ұлыбританияның Джордж II қайтыс болды; оның 22 жасар немересі Джордж, Уэльс принці, патшалық таққа Джордж III ретінде отырды және 1820 жылдың 29 қаңтарында қайтыс болғанға дейін 59 жыл билік жүргізді. 3 қараша – Жеті жылдық соғыс: Торгау шайқасы – Тағы бір өте қиын шайқаста Фридрих Даунның австриялық әскерін жеңіп, олар Эльба өзенінен арғы бетке шегінді. 29 қараша – Француз армиясының полковнигі Франсуа Мари Пикоте де Белестре Детройтты британдық армия майоры Роберт Роджерске ресми түрде тапсырды, және британдық Юнион Джек Форт Детройт үстінде көтерілді. 4 желтоқсан – Франция Детройт фортын тапсырғаннан бері алғаш рет британдық билік өкілдері америкалық жергілікті тұрғындардың кеңес үйінде француз армиясының одақтастары ретінде соғысқан түрлі үнді тайпаларының делегаттарымен, мысалы, Вайандот және Оттава үнділерімен, сондай-ақ бұрын британдықтардың одақтастары болған тайпалармен кездесті. Еуропалық және америкалық түпкілікті өкілдер бейбітшілік конференциясын үндістердің британдықтарға wampum белбеуін сыйлауымен және бас бастықтың «Ескі достық қайта жаңарды, мен осы соғыста төгілген қанды жерден жуып тастаймын, сонда сіз соғыс балтасын түкi жоқ шұңқырға көмуге болады» деген мәлімдемесімен ашты. 6 желтоқсан – Британ армиясының генерал-лейтенанты Эйр Кут Үндістандағы Францияның бекінісі Пондичерриді қоршауға алады. Француз командирі генерал Томас Лалли 1761 жылдың 15 қаңтарында Пондичерриді британдықтарға беруге мәжбүр болды. 18 желтоқсан – Африкадан келген көтерілісшілердің Таки соғысынан кейін, Жамайка британдық колониясының Ассамблеясы африкалық діни практиканы – обахты заңсыз деп жариялады, жазасы колониядан қуудан бастап өлім жазасына дейін соқтырады. Заңнамада «жануарлардың қаны, қауырсындар, бауырсақтардың тұмсықтары, иттердің тістері, аллигаторлардың тістері, сынған бөтелкелер, қабірдің топырағы, ром және жұмыртқа қабықтары» сияқты обахпен байланысты заттарды пайдалануға тыйым салынды.

October 5 – The wedding of Princess Isabella of Parma and Prince Joseph of Austria takes place at Hofburg Palace's Redoute Hall (Redoutensaele), at the former imperial palace in Vienna. October 9 – Seven Years' War: Russian troops enter Berlin. October 16 – Seven Years' War: Battle of Kloster Kamp – Ferdinand of Brunswick is beaten back from the Rhine by a French army. October 25 – George II of Great Britain dies; his 22 year old grandson George, Prince of Wales, succeeds to the throne as King George III and reigns for 59 years until his death on January 29, 1820. November 3 – Seven Years' War: Battle of Torgau – In another extremely hard battle, Frederick defeats Daun's Austrians, who withdraw across the Elbe. November 29 – French Army Colonel François Marie Picoté de Belestre formally surrenders Detroit to British Army Major Robert Rogers, and the British Union Jack is raised over Fort Detroit. December 4 – For the first time since the surrender of Fort Detroit by France, British authorities meet nearby at a Native American council house with delegates from various Indian tribes that had fought as allies of the French Army, such as the Wyandot and Ottawa Indians, and with tribes that had formerly been allies of the British. The European and Native American representatives open the peace conference with the presentation by the Indians to the British of a wampum belt, and the pronouncement from the principal chief that "The ancient friendship is now renewed, and I wash the blood off the earth that had been shed during the present war, that you may bury the war hatchet in the bottomless pit." December 6 – The siege of Pondicherry, a stronghold of France in India, is begun by British Army Lieutenant General Eyre Coote. The French commander, General Thomas Lally, is finally forced to surrender Pondicherry to the British on January 15, 1761. December 18 – In the wake of Tacky's War by African born rebels, the Assembly of the British colony of Jamaica outlaws the African religious practice of obeah, with penalties ranging from banishment from the colony to execution. The legislation specifically bans use of contraband associated with obeah, including "animal blood, feathers, parrots' beaks, dogs' teeth, alligators' teeth, broken bottles, grave dirt, rum, and eggshells".

Күні белгісіз

Аббат Шарль Мишель де л'Эппе Парижде есту қабілеті бұзылған балаларға арналған мектеп ашады, ол Institut National de Jeunes Sourds de Paris, есту қабілеті бұзылғандар үшін әлемдегі алғашқы тегін мектепке айналады; Томас Брейдуд Эдинбургте есту қабілеті бұзылған және сөйлеу қабілеті жоқ балалар үшін Брейдуд академиясын, Ұлыбританиядағы есту қабілеті бұзылғандар үшін алғашқы мектепті құрады. Батыс елдері қытай тауарлары үшін 3 миллион унция күміс төлейді. Шамамен осы кезде Абу-Даби қаласы құрылды.

Өлімдер

22 ақпан – Анна Магдалена Бах, танымал неміс әншісі, Иоганн Себастьян Бахтың екінші әйелі (ту. 1701)
3 сәуір – Джон Роус, Георгий патша соғысы мен Жеті жылдық соғыс кезіндегі Корольдік теңіз күштері офицері (ту. 1702)
6 сәуір – Шарлотта Чарк, британдық актриса және жазушы (ту. 1713)
10 сәуір – Жан Лебеф, француз тарихшысы (ту. 1687)
11 сәуір – Ангальт-Дессау князі Мориц, неміс генералы (ту. 1712)
18 сәуір – Мэри Александр, Нью-Йорктегі белгілі отарлық дәуірдегі саудагер (ту. 1693)
5 мамыр – Лоуренс Ширли, 4-ші граф Феррерс, ағылшын қылмыскер (аспанға тігілген) (ту. 1720)
9 мамыр – Николаус Людвиг Зинзендорф, неміс діни және әлеуметтік реформаторы (ту. 1700)
10 мамыр – Кристоф Граупнер, неміс композиторы (ту. 1683)
15 мамыр – Бирма королі Алангпая (ту. 1711)
22 мамыр – Израиль бен Елиезер, Баал Шем Тов, Польшада туған мистикалық раввин, хасидтік иудаизмнің негізін қалаушы (ту. 1698)
30 мамыр – Гольштейн-Готторптың Жоанна Элизабет, неміс герцогинясы (ту. 1712)
13 маусым – Антуан Корт, француз гугенот пастыры (ту. 1696)
13 шілде – Конрад Вайзер, Пенсильванияның ирокез конфедерациясындағы елшісі (ту. 1696)
27 тамыз – Смарт Летиуллиер, ағылшын антиквары (ту. 1701)
11 қыркүйек – Луи Годен, француз астрономы (ту. 1704)
17 қыркүйек – Джордж Боуз, ағылшын көмір кәсіпкері, Парламент мүшесі (ту. 1701)
15 қазан – Николя д’Асса, француз Аувернь полкінің капитаны (ту. 1733)
25 қазан – Ұлыбритания королі ІІ Георг (ту. 1683)
30 қараша – Фридерика Каролина Нойбер, неміс актрисасы (ту. 1697)