Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз флотындағы жөндеу кемесі USS Ajax (AR 6), 1943 жылдан 1986 жылға дейін қызмет етті. Бұл Вулкан класындағы екінші жөндеу кемесі және АҚШ Әскери-теңіз флоты тарихында осы атты алған төртінші кеме. 1941 жылы құрылысы басталды, 1942 жылы суға түсіріліп, 1943 жылы қолданысқа берілді. 1986 жылы қызметтен шығарылып, соңында металл тескілеуге сатылды. «Аякс» Корея соғысы үшін төрт шайқас жұлдызын және Вьетнамдағы қызметі үшін бес науқан жұлдызын алды.

1941-1945 жылдар

Ajax 1941 жылғы 7 мамырда Лос-Анджелес кеме құрылысы және құрғақ док компаниясында, Сан-Педро, Калифорнияда салынды, 1942 жылғы 22 тамызда суға түсірілді. Ол Исаак К. Джонсон ханымның қамқорлығымен 1943 жылғы 30 қазанда қолданысқа енгізілді. Жөндеу кемесі 9 желтоқсанда Сан-Педродан шығып, 16 желтоқсанда Перл-Харборға келді және радар, дыбыс табу құралдары мен әуе шабуылына қарсы қару орнату арқылы Маршалл аралдары науқанында басқару кемелері ретінде пайдаланылатын шағын кемелерді дайындауға кірісті. Кеме Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін тазалау жұмыстарына қатысты. 1944 жылғы 8 қаңтарда оның темір шеберханасындағы мұнай өрті бүкіл кемеге қауіп төндірді, бірақ сөндірілді. Дегенмен, Ajax қаңтар айының бір бөлігін өзіне келтіру жөндеу жұмыстарына жұмсады. 25 қаңтарда Ajax Wadleigh кемесімен бірге Эллис аралдарына баруға бұйырылды. Бірақ Фунафутиге жеткеннен екі күн өткен соң, ол Маршалл аралдарындағы Маджуроны басып алуға дайындалған кемелерде жұмыс істеу үшін Гилберт аралдарындағы Макин атолына көшті. Бұл міндетті орындағаннан кейін кеме 26 ақпанда Фунафутиге оралды, бірақ үш күннен кейін Маджуроға аттанды. Ол сол жерде қызмет етіп жүрген кезде, ServRon 4 ServRon 10 құрамына енді. Ол жерде ол және Vestal Голландиядағы шабуылдар кезінде және Мариан кампаниясына дайындық кезінде жауынгерлік кемелерді жөндеу жұмыстарын жүргізді. 13 маусымда ол Eniwetok кемесіне барып, ондағы жөндеу базасын құруға көмектесті. Ол тамыз айына дейін жұмыс істеді, бір кезде 19 крейсер мен тоғыз соғыс кемесінде жұмыс істеді. Тамыз айының соңында экипаж арасында бациллярлық дизентерия пайда болды және көп ұзамай эпидемиялық деңгейге жетті. Кеме 1 қыркүйекте карантинге қойылды және 9 қыркүйекте Кваджалейнге эпидемиямен күресу үшін жіберілді. Карантин 10 қазанда аяқталды, ал Ajax жөндеу жұмыстарын қайта бастау және алғашқы ірі соғыс зақымдануын жөндеу үшін Улитиге бет бұрды. Формоза жанындағы торпедалық шабуыл кезінде қатты зақымдалған Canberra, Ajax көмегімен, крейсердің Манусқа жалғасуына мүмкіндік беретін уақытша жөндеу жұмыстарын алды. Жөндеу кемесі Улитиде Филиппин, Иво-Джима және Окинавадағы операцияларды қолдап жұмысын жалғастырды. 1945 жылғы 25 мамырда Ajax Лейте шығанағындағы Сан-Педро шығанағындағы Лейте Самар әскери-теңіз базасына Жапонияға соңғы шабуылға дайындалуға көмектесу үшін барды, шілде айында тайфуннан зардап шеккен Bennington кемесін жөндеумен айналысты. Жұмыс оның ұшу палубасының алдыңғы бөлігін қайта құрудан тұрды және Basilan, Baham және Jason кемелерінен көмек қажет болды. 15 тамызда Жапонияның капитуляциясын естігеннен кейін Ajax жапондық аралдарға әскерлерді тасымалдау үшін су асты және көлік кемелерін дайындауға кірісті. 20 қыркүйекте ол Самардың Гуйуанасына аттанды, онда Окинаваға аскерлерді тасымалдады. Бір қызығы, бұл міндетті орындаған кезде, 28 қыркүйекте және 7 қазанда тайфундар оны теңізге шығуға мәжбүр етті. Бірақ осы екі оқиғадан басқа, Окинавадағы жұмысы 28 қарашаға дейін тоқтамай, 800 жолаушымен АҚШ-қа аттанды. Ол 18 желтоқсанда Сан-Диегоға келді және үш күннен кейін Сан-Францискодағы әскери кеме құрылысы шеберханасына 6 апталық жөндеуге кірді.

1946-1953 жылдар

Жабдықтау жұмыстары 1946 жылғы 23 ақпанда аяқталды, ал «Аякс» кемесі Перл-Харбор арқылы Бикини атолына бағытталды. Шілде айында атом бомбасын сынауға қатысты. Бірінші бомба кемеден 8 шақырым, екіншісі 6 шақырым қашықтықта жарылды. Ұңғымадағы экипажға тұруға бұйрық берілді. Хабарлама бойынша, әрбір теңізші алдында тұрған адамның қаңқасын көріпті. Сынақтардан кейін кеме 8 қазан күні Сан-Диегоға оралды. Келесі бірнеше жыл бойы негізінен Сан-Диегода кемелерге қызмет көрсетті. Теңізші, дәрігер Джон Уильям Дюркиннің хабарлауынша, «Аякс» бортында теңізшілер-суға түсушілер қаза тапты. Басып алынған, сынақтан өткен кемелерде жануарлар болған, оларды жарылыстан кейін доктор Пасковиц пен дәрігер Дюркин тілді. Жануарлар атом бомбасының әсерін зерттеу үшін пайдаланылды. Әскери-теңіз күштері Маршалл аралдарындағы атом бомбасынан пайда болған радиоактивті «қызған суды» зерттеу үшін де кормендерді (теңізшілер-суға түсушілерді) пайдаланды. Олар сынақ кемесіндегі зақымдануды (жарықтарды) тексеру үшін суға түсті. Бірақ көп ұзамай, «Аякс» бортында радиациядан қайтыс болды. Жөндеу кемесі 1951 жылғы 2 сәуірде Жапонияға соғыстан кейінгі көптеген сапарларының біріншісіне шықты және 18 сәуірде Йокосукаға жетті. 1 мамырда Сасебоға бағытталды және жыл соңына дейін, сондай-ақ 1952 жылдың басында осы екі портта жөндеу жұмыстарын жүргізді. «Аякс» 26 сәуірде Сан-Диегоға оралды және келесі төрт жарым айды Калифорния жағалауындағы әртүрлі кемежайлар мен порттарда операцияларға жұмсады. 1960 жылға дейін Жапонияға тағы бес рет сапар шекті, әр жолы Сасебо мен Йокосукадан жөнеліп, әрқашан Сан-Диегоға оралды. 1952 жылғы 30 қарашада Сасебода «Аякс» кемесінің жанында тұрған USS Ashtabula (AO 51) кемесі жарылды. «Аякс» экипажынан екі адам қаза тауып, үш адам жараланды.

1953-1954 жылдары Алыс Шығысқа жасаған сапарында «Аякс» Сасебо мен Йокосукадағы жұмыстарынан басқа, екі айлық «Азаттыққа жол» операциясына қатысты. Бұл операцияда коммунистік Солтүстік Вьетнамның Ханой/Хайфонг аймағынан Саигонға босқындарды тасымалдауға жіберілген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелеріне көмек көрсетілді. Бұл операция кезінде «Аякс» Турин Индокитайында орналасты, ол бұрынғы француз порты және кейіннен Оңтүстік Вьетнамның Дананг портына айналды. 1954 жылғы 21 қарашада бірнеше шабуылдық тасымалдағыштармен бірге Сан-Диегоға оралды.

1960-1964 жылдар

1960 жылы ақпанда Ajax Америка Құрама Штаттарынан Жапонияға оралды және маусым айында Сан-Диегодан Сасебоға портын өзгерту туралы бұйрық алды. Осыдан кейін ол Қиыр Шығыстағы ServRon 3-тің тұрақты флагманы болды. Шығыста алғашқы аулалық жөндеу жұмыстарын бастау үшін тамыз айында Йокосукаға көшті. Жүргізілген жұмыстардың арасында ServRon 3 штабы үшін кеңселерді орнату болды. Жаңару оқуларынан, жүк толықтырудан және Castor кемесімен буксировкалық жаттығулардан кейін, 17 желтоқсанда Ajax Сасебоға қайта оралды. 1961 жылдың басында ол жақсы ниет елшісі ретінде саяхат жасады, оның барысында Куре, Беппу, Кагосима, Ивакуни және Кобе (Жапония), Гонконг, Килунг және Каошиунг (Тайвань), Субик шығанағы және Бакнер шығанағы (Окинава) қалаларын аралап, жергілікті билік өкілдерін және халықты қонақ етті. Соңғы портқа жоспарланған екі күндік сапар наурыз және сәуір айларында үш аптаға созылды, себебі Ajax президент Джон Ф. Кеннедидің Лаостағы коммунистік агрессияға қарсы дипломатиялық тұруы АҚШ Әскери-теңіз күштерін қақтығысқа тартуы мүмкін болған жағдайда, резервтік жөндеу кемесі ретінде сол жерде қалды. 1964 жылдың 12 қарашасында Жапония портына кірген алғашқы ядролық суасты кемесі Seadragon Сасебоға келгенде, Ajax оқиғаны жариялаған радио және телеарна тілшілері үшін баспасөз платформасы қызметін атқарды.

1968-1976 жылдар

1968 жылдың 10 қаңтарында «Аякс» Субик шығанағына бағытталды, ол наурыздың ортасына дейін онда болды, содан кейін үй портына оралды. 3 маусымда жөндеу кемесі Оңтүстік Вьетнамға бет алды және 9 маусымда Вунг-Тауға жетті. Бұл порт одақтас күштер үшін демалыс пен ойын-сауық орталығы болғанымен, «Аякс» 13 күн бойы үзіліссіз жұмыс істеді, Меконг дельтасындағы кемелер мен шағын қайықтарға, сондай-ақ жағалаудағы әртүрлі армия және әуе күштерінің жабдықтарына қажетті жөндеулер жасап, қызмет көрсетті. Кеме 22 маусымда Субик шығанағына қарай жолға шығып, 25 маусымда жетіп, «Бостонға» 4 зениттік қондырғыны қайта орнату жұмысын жүзеге асырды. Жөндеу кемесінің техниктері жеті күн бойы тоқтаусыз жұмыс істеп, «Бостонды» жауынгерлік дайындыққа келтірді. 23 шілдеде Сасебоға келгеннен кейін «Аякс» жыл соңына дейін және 1969 жылдың басына дейін онда және Йокосукада кемелерге реттік жөндеу және қызмет көрсетуді қамтамасыз етті. 1969 жылы «Аякс» Сасебо, Йокосука және Субик шығанағында кемелерге қызмет көрсетуді жалғастырды, оның ішінде 27 қыркүйектен 10 қазанға дейін Вунг-Тауда екі апта болды. 1970 жылдың басында кемеге оның үй порты 1 маусымнан бастап Сан-Диегоға қайта оралатындығы туралы хабар жетті. Осы күнге дейін «Аякс» 18 сәуірден 11 мамырға дейін Камбоджа кампаниясын қолдау үшін Вунг-Тауға қызмет көрсетуді жалғастырды. 10 шілдеде «Гектор» «Аякс» флагманынан босатылды, ал 15 шілдеде «Аякс» Сан-Диегоға бағытталды, ол 6 тамызда жетті. 1971 жылдың 14 маусымында Калифорния жағалауында бір жыл қызмет еткеннен кейін кеме тағы да Жапонияға қарай жүзіп, 5 шілдеде Сасебоға жетті. Қызметтік топтың (ComServGru) 3-ші командирі кемеге келді, ал «Аякс» әдеттегідей жұмысын бастады. Кеме қыркүйекте Вунг-Тауда болды, бірақ бір ай бойы ауыр жұмыс істегеннен кейін Гонконгта бес күн демалып, 1 қазанда Сасебоға оралды. Бірақ көп ұзамай кеме Вунг-Тауға қайта оралды және қараша айының алғашқы үш аптасында тынымсыз жұмыс істеді. Содан кейін Килунг пен Тайбэйде үш күн демалып, Сасебоға оралып, үйге қайтуға дайындалды. 1972 жылдың 27 қаңтарында ComServGru 3 өзінің туын «Гекторға» ауыстырды, ал «Аякс» Перл-Харбор арқылы Сан-Диегоға жүзіп барды, ол 16 ақпанда жетті және жылдың қалған бөлігінде қызмет етті. «Аякс» қайтадан батысқа қарай 1973 жылдың 16 қаңтарында жолға шықты, 6 ақпанда Сасебоға жетіп, «USS Jason» флагманынан босатылды. Кеме екі рет демалыс круизі жасады, сәуірде Килунгке, шілдеде Гонконгке. Тайфун «Дот» екінші круизді Гонконг портын жабу арқылы қиындатты, «Аякс» кемесі портқа кірмес бұрын екі күн бойы дауылды суларда айналып жүрді. 25 шілдеде Сасебоға оралғаннан кейін, 7 тамызда «Гектор» оны ауыстырды, кеме үйге бет алды, 29 тамызда Сан-Диегоға жетті және жыл соңына дейін және 1974 жылдың алғашқы алты айына дейін Калифорнияда қалды. Сол жылдың 6 шілдесінде «Толованамен» бірге жолға шығып, 27 шілдеде жеткен Йокосукаға қарай жүзіп кетті. Ол 8 қарашаға дейін жұмыс істеді, содан кейін Субик шығанағына флотты жөндеуге бағытталды. Филиппинде бір ай жұмыс істегеннен кейін Тайваньның Каосиунг қаласына барып, жылды онда аяқтады. 1975 жылдың 15 ақпанында «Аякс» Сан-Диегоға оралды. 5 қазанда ол Пёрл-Харборға екі айлық сапармен шығып, Тынық мұхитының орталық бөлігінде жөндеу жұмыстарын жүргізді. Ол 8 желтоқсанда Гавайиден шығып, 15 желтоқсанда үй портына жетті. «Аякс» 1976 жыл бойы Сан-Диегода немесе оның маңында болды.

1977-1986 жылдар

1977 жылдың бірінші жартысында «Аякс» тағы бір операцияға дайындалды. Кеме 24 тамызда Сан-Диегодан USS Blue Ridge кемесімен бірге шығып, 31 тамызда Перл-Харборға жетті. Келесі күні таңертең «Аякс» Жапонияға жолға шығып, 6 ай бойы Йокосукада болды. Жапондық жұмысшылардың ереуілдері жөндеу кемесінің экипажына өздерінің біліктілігі мен қабілеттерін көрсету мүмкіндігін берді. Олар әдеттегі міндеттерін орындаумен қатар, базаның коммуналдық қызметтерін жүргізуге көмектесті және өрт сөндірушілер, автобус жүргізушілері, сондай-ақ теңіз қызметіне көмектесетін көптеген басқа да мамандықтарда білікті жұмыс істеді. Ол желтоқсан айында Тайбэйге (Тайвань) барып, 1978 жылдың қаңтарында Пусанға (Корея) төрт күнге тоқтады. 5 ақпанда ол Перл-Харбор арқылы Сан-Диегоға бет алды, ол жерге 24 ақпанда жетті. Сәуірде екі күндік теңіз сынақтарынан басқа, «Аякс» 1980 жылдың ортасына дейін Сан-Диегода қалды. Осы кезеңде ол National Steel and Shipbuilding Company компаниясынан күрделі жөндеуден өтті, ол 1978 жылдың 21 қыркүйегінен 1979 жылдың 21 шілдесіне дейін жалғасты. 20 мамырда ол Шығысқа қарай жолға шығып, 17 маусымда Субик шығанағына жетті. Үш күннен кейін кеме Шри-Ланка арқылы Диего-Гарсияға қарай жүзіп, ол жерге келіп, 6 шілдеде USS L. Y. Spear кемесін ауыстырды. Үш ай бойы Үнді мұхитында 31 кемеге қызмет көрсеткен «Аякс» Маврикийдегі Порт-Луиске демалысқа қысқа сапар жасады. 12 қазанда «Эмори С. Лэнд» кемесімен алмастырылғаннан кейін «Аякс» шығысқа қарай жүзіп, Австралияның Банбери және Сидней қалаларында, Перл-Харборда тоқтады және 20 қарашада Сан-Диегоға жетті. Сан-Францискоға екі үш күндік сапардан және жергілікті операциялық аймақта екі күндік оқудан басқа, «Аякс» 1981 жылы Сан-Диегода қалды. Сол жылы кемеге алғашқы 30 әйел теңізші келгені байқалды. Әйелдер кемедегі күнделікті өмірге бейімделген кезде «Аякс» инспекциядан және жаттығудан өтті. 16 қазанда кеме Women at Sea бағдарламасындағы маңызды кезеңді бастан кешірді. Дейл Норрис «Аякс» кемесіндегі су бетіндегі соғысқа қабілетті болған алғашқы әйел офицер атанды. 1982 жылдың 22 қаңтарында «Аякс» жаттығулар мен Мексиканың Мазатлан қаласына қысқа сапарға шықты. Келесі бірнеше ай бойы теңізден тыс қозғалысқа дайындықтар жөндеу кемесінің 2 сәуірде Батыс Тынық мұхиты мен Үнді мұхитына шығуға дайын екендігін қамтамасыз етті. Перл-Харборда төрт күндік тоқталыстан кейін кеме Субик шығанағына қарай бет алды, ол жерге 1 мамырда жетті және 1 маусымда Диего-Гарсияға дейін флотты жөндеу қызметін көрсету үшін үш апта өткізді. Сол кезде «Аякс» Сомалидегі Бербераға, Сингапурға және Таиландтағы Паттайяға барып, Перл-Харбор арқылы Сан-Диегоға оралды. Жөндеу кемесі 21 қазанда Сан-Диегоға кірді және іске қосылғаннан кейін тоқтап тұрды. Оның демалысы мен күтіп ұстау мерзімі қарашада аяқталды, ал «Аякс» жөндеу жұмыстарын қайтадан бастады. Келесі жеті айда кеме Сан-Диегодағы Тынық мұхит флотының бөлімшелеріне жөндеу жұмыстарын жүргізді, жыл сайынғы екі апталық белсенді қызметтен өту үшін әскери-теңіз резервтік жасақтарының оқу-жаттығу орталығы ретінде қызмет етті және тұрақты жөндеуге дайындық жасады. Ол сондай-ақ сынақ үшін жиі теңізге шықты және 1983 жылдың мамыр және маусым айларында Бремертонға жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін «Аякс» 1983 жылдың 10 маусымында Сан-Диегоға оралды. 11 шілдеде экипаж өздігінен жүрмейтін казармалық кеменің бортындағы тұрғын үйлерге көшіп барды. 1983 жылдың қалған бөлігінде және 1984 жылдың алғашқы екі айында оның уақытын жөндеу жұмыстарын басқаларға берудің орнына қабылдауға жұмсады. 1 және 2 наурызда ол күрделі жөндеуден кейінгі сынақтарды жүргізу үшін теңізге шықты және 3-і күні Тынық мұхит флотының басқа бөлімшелеріне жөндеу жұмыстарын қайта бастады. Наурыз айының соңғы аптасында ол жергілікті операциялық аймақта жиі теңізде болды. Сәуірдің басынан маусымның соңына дейін «Аякс» Сан-Диегода жөндеу жұмыстарын жүргізді. 27 маусымда жөндеу кемесі Сан-Диегодан шығып, жергілікті операциялық аймақта тәуелсіз жаттығулар жасағаннан кейін, 29 маусымда кеме жағаға қонған Аламида әскери-әуе стансасына бағыт алды. «Аякс» қыркүйектің үшінші аптасына дейін Аламидада жөндеу жұмыстарын жүргізді. 16 қыркүйекте жаттығулар өткізу үшін жолға шығып, Сан-Диегоға қайтып оралды. Жөндеу кемесі 19 қыркүйекте Сан-Диегодағы әскери-теңіз стансасында теңіз жағасына байланды. Қазан айында екі рет теңізде жаттығудан өткеннен кейін, «Аякс» 1984 жылдың қалған бөлігін Тынық мұхит флотының кемелерін жөндеумен өткізді. Ол сол жұмысты 1985 жылдың қаңтарына дейін жалғастырды, бірақ 19-ы мен 21-і аралығында Оңтүстік Калифорния операциялық аймағында теңіз сынақтарын жүргізу үшін одан бас тартты. Ақпан айының алғашқы үш аптасында одан әрі жөндеу жұмыстары жүргізілді, бірақ 22-сі күні ол қайтадан Лонг-Бичке бет алды. «Аякс» мамыр айында жергілікті суларда бес күн өткізгеннен басқа, бес ай бойы Лонг-Бичте жөндеу жұмыстарын жүргізді. 31 шілдеде жөндеу кемесі әскери-теңіз мансабының соңғы шетелдік тапсырмасын бастады. Оның соңғы сапары «Аяксқа» оның құрастырылу мақсатын іске асыруға мүмкіндік берді. Ұдайы қозғалыста болып, ол қашық жерлерде жөндеу жұмыстарын жүргізді. Гавайи және Гуам арқылы жүзіп, ол 31 тамызда Филиппиндегі Субик шығанағына жетті. Субик шығанағынан ол Сингапурға сапар жасады, ол жерде 24 қыркүйектен 3 қазанға дейін тоқтады. Сингапурдан шыққаннан кейін «Аякс» Малакка бұғазы арқылы Үнді мұхитына бағыт алды. Ол 11 қазанда шалқары Оманның шығыс жағалауынан жақын жердегі Аль-Масира аралына жетті, бірақ 13-і күні сапарын жалғастырды. Жөндеу кемесі 19-ы күні Арабия теңізіндегі Оманның шығыс жағалауынан жақын жердегі Аль-Масира аралына тірек болды және қараша айының басына дейін онда жөндеу жұмыстарын жүргізді. 2-сі күні ол Диего-Гарсияға қайтып, 9-ы күні жетті. Оның экипажы «Марс» және «Шаста» кемелерін жөндеді, содан кейін «Аякс» Аль-Масираға қайта оралды. 22 қарашадан 5 желтоқсанға дейін Аль-Масирада Орта Шығыс күштерінің кемелеріне қызмет көрсеткеннен кейін, ол үлкен шаң дауылдан қашу үшін теңізге шықты. Теңізде жүргенде, ол 7 желтоқсанда Сингапурге бағыт алды. Кеме 20 желтоқсанда мақсатына жетті. «Джесси Л. Браун» кемесіне жөндеу жұмыстарын жасағаннан кейін «Аякс» 31 желтоқсанда Диего-Гарсия аралына қарай қайта сапарға шықты. Ол 7 қаңтарда 1986 жылы Диего-Гарсияға жетті және екі аптаға жуық қызмет көрсетті. 22 қаңтарда кеме Диего-Гарсияны артта қалдырып, Таиландтағы Паттайяға бағыт алды, ол жерде ақпан айының басындағы көбісін өткізді. 12 ақпанда «Аякс» Субик шығанағына кірді, онда «Гектор» оны алмастырды. Жөндеу кемесі 21 ақпанда Тынық мұхитындағы ұзақ сапарға шықты. Ол 8 мен 10 наурыз аралығында Перл-Харборда тоқтады және 18 наурызда Сан-Диегоға оралды. Әдеттегі демалыс пен күтіп ұстау мерзімінен кейін «Аякс» жөндеу қызметтерін қайта бастады. Бұл қызмет қыркүйектің екінші аптасына дейін жалғасты, ол қызметтен шығуға дайындық бастады. «Аякс» 1986 жылдың 31 желтоқсанында Сан-Диегода демобилизацияланды. 1989 жылдың 16 мамырында теңіз тізімінен алынған «Аякс» 1997 жылдың 23 мамырында Defense Reutilization and Marketing Service қызметімен металлға сатылды.