Кіріспе

Прегненолон (P5), немесе pregn 5 en 3β ol 20 one – эндогенді стероид және прогестогендер, андрогендер, эстрогендер, глюкокортикоидтар және минералокортикоидтардың көпшілігінің биосинтезіндегі прекурсор/метаболикалық аралық зат. Сонымен қатар, прегненолон өздігінен биологиялық белсенділікке ие, нейростероид ретінде әрекет етеді. Бұдан өзге, ол шизофренияға қарсы қорғаушы әсерге ие болуы мүмкін.

Нейростероидтық белсенділік

Прегненолон – аллостериялық эндоканнабиноид, себебі ол CB1 рецепторының теріс аллостериялық модуляторы болып табылады. Прегненолон жануарларда CB1 рецепторының белсендірілуіне қарсы табиғи теріс кері байланыс циклына қатысады. Ол CB1 рецепторының агонисттерін, мысалы, каннабистің негізгі белсенді құрамы тетрагидроканнабинолды, CB1 толыққанды белсендіруінен сақтайды. Прегненолондан алынған AEF0117 қосылысы осы типтегі әрекетке арналған, және одан да белгілірек. Прегненолон мидағы микротүтіктермен байланысты 2-ақуызға (MAP2) жоғары наномолярлық туыстықпен байланысады. Прегненолоннан өзгеше, прегненолон сульфаты микротүтіктерге байланыспайды, сондай-ақ NMDA рецепторының оң аллостериялық модуляторы болып табылады. Бұдан өзге, прегненолон сульфаты бауыр жасушалары мен бүйрек аралдарындағы өтпелі рецепторлық потенциал М3 (TRPM3) иондық каналын белсендіреді, бұл кальцийдің кіруіне және одан кейін инсулиннің бөлінуіне алып келеді.

Ядролық рецепторлардың белсенділігі

Прегненолон прегнан X рецепторының агонисті болып табылатыны анықталды. Прегненолонның прогестогендік, кортикостероидтік, эстрогендік, андрогендік немесе антиандрогендік активтілігі жоқ. Бұл түрлену C20 және C22 позицияларындағы жанама тізбектің гидроксилденуімен және жанама тізбектің үзілуімен жүзеге асырылады. Прегненолон жыныс бездері мен мида да өндірілсе де, қан айналымындағы прегненолонның көп бөлігі бүйрек үсті безінен түседі. Холестериннің прегненолонға айналуын бағалау үшін радиоактивті белгіленген холестерин қолданылған. Прегненолон өнімін холестерин субстратынан Sephadex LH 20 мини-колоналарын пайдалану арқылы бөлуге болады. Бұл прегненолон сульфатынан өзгеше, ол қан-ми тосқаулынан өтпейді.

Химия

Прегненолон химиялық тұрғыдан прегнен 5 en 3β ol 20 one деп те аталады. Басқа стероидтар сияқты, ол бір-бірімен байланысқан төрт циклдік көмірсутектерден құралған.