Кіріспе

Эндогенді әлсіз андроген

Андростендион гормоны. Андростендион немесе 4-андростендион (қысқаша А4 немесе Δ4 дион), сондай-ақ андрост-4-ен-3,17-дион деп те аталады, ол эндогенді әлсіз андрогенді стероид гормоны және дегидроэпиандростероннан (DHEA) эстрон мен тестостеронның биосинтезіндегі аралық зат. Ол андростендиолмен (андрост-5-ен-3β,17β-диол) тығыз байланысты.

Функция

Андростендион – денеде тестостерон және басқа андрогендердің, сондай-ақ эстрон сияқты эстрогендердің алғашқы түрі болып табылады. Өзіндік эндогенді прогормон ретінде жұмыс істеуден басқа, андростендионның өзі де әлсіз андрогендік активтілікке ие. Андростендионның кейбір эстрогендік активтілігі бар екені анықталды, бұл басқа DHEA метаболиттеріне ұқсас. Дегенмен, андростендиолдан өзгеше, оның эстроген рецепторларына жақындығы өте төмен, ол ERα және ERβ рецепторлары үшін эстрадиолдың жақындығының 0,01% - дан аспайды.

Адронарх

6-8 жастағы балаларда адренархе кезінде ДГЭА-мен қатар андростендион секрециясының артуы байқалады. Андростендион мен ДГЭА-ның артуы әлеуметтік, мәдени және экологиялық дағдыларды, мысалы, жыныстық тартылыстың дамуы мен түсінуі сияқты нәрселер үшін маңызды рөл атқарады деп болжанады. Бұдан әрі, андростендион ұлдардағы агрессия және бәсекелестік деңгейіне әсер етеді деп саналады, себебі олардың арасында оң корреляция байқалды, ал тестостерон деңгейі анықтау лимитінен төмен болды.

Биосинтез

Андростендион – андрогендер мен эстрогендердің жалпы прекурсоры болып табылады. Андростендионды биосинтездеудің екі жолы бар. Негізгі жол 17α-гидроксипрегненолонды 17,20-лиаза арқылы DHEA-ға түрлендіруді, содан кейін DHEA-ны 3β-гидроксистероид дегидрогеназа ферменті арқылы андростендионға түрлендіруді қамтиды. Екінші жол көбінесе кортизолдың прекурсоры болып табылатын 17α-гидроксипрогестеронды 17,20-лиаза арқылы тікелей андростендионға айналдыруды қамтиды. Осылайша, андростендион синтезі үшін 17,20-лиаза қажет, тікелей болсын немесе бір қадам арқылы болсын. Андростендион бүйрекүсті бездері мен жыныс бездерінде өндіріледі. Бүйрекүсті бездеріндегі андростендион өндірісі адренокортикотроптық гормон (ACTH) арқылы реттеледі, ал жыныс бездеріндегі андростендион өндірісі гонадотропиндердің бақылауында болады. Пременопаузалық жастағы әйелдерде бүйрекүсті бездері мен жұмыртқалық бездер жалпы андростендионның шамамен жартысын (күніне 3 мг шамасында) өндіреді. Менопаузадан кейін андростендион өндірісі шамамен екі есе азаяды, бұл негізінен жұмыртқалық бездің секрециялайтын стероидының азаюына байланысты. Дегенмен, андростендион менопаузадан кейінгі жұмыртқалық безде өндірілетін басты стероид болып табылады. Андростендионның бір бөлігі плазмаға бөлінеді және перифериялық тіндерде тестостерон мен эстрогендерге айналуы мүмкін.

Метаболизм

Андростендион тестостеронға немесе эстронға айналады. Андростендионның тестостеронға айналуы үшін 17β-гидроксистероид дегидрогеназа ферменті қажет. Андростендионды қанға тека жасушалары бөліп шығарады. Андростендионның эстронға айналуы үшін ароматаза ферменті қажет. Андростендион – ароматаза өндіретін гранулоза жасушаларында эстроген өндірісінің субстраты. Осылайша, тека жасушалары мен гранулоза жасушалары эстрогендерді қалыптастыру үшін бірлесіп жұмыс істейді. Андростандион – андроген және нейростероид андростеронның биосинтезінде аралық зат ретінде қызмет ететін 4-андростендионның 5α-тотығу арқылы түзілген метаболиті. Андростендионның әртүрлі түрлерде әртүрлі метаболиттері бар. Ірі қара малда андростендион эстрадиол-17-ге және эпитестостеронға айналады. Қойларда бұл молекула 17-эпимерге айналады. Андростендион омыртқасыз жануарларда әртүрлі метаболиттерге айналады. Мысалы, Marisa cornuarietis, тұщы су қояншақ шаянында, андростендион еркектерде 5α-дигидротестостеронға (DHT) және тестостеронға (T), ал әйелдерде 5α-дигидроандростендионға (DHA) айналады.

деңгейлері

Әдетте әйелдерде 30–200 нг/дл (1,0–7,0 нмоль/л) және ерлерде 40–150 нг/дл (1,4–5,2 нмоль/л) құрайды. Ерте туған нәрестелерде андростендионның сарысудағы деңгейі 80–446 нг/дл аралығында болады. Мерзімінен толық туған нәрестелерде деңгейі 20–290 нг/дл, ал 1 айдан 1 жасқа дейінгі кезеңде сарысудағы деңгейі әдетте 69 нг/дл-ден төмен болады. Андростендионның сарысудағы деңгейі 500 нг/дл-ден жоғары немесе оған тең болса, бүйрекүсті немесе жыныс бездері ісігінің болуын көрсетеді.

Фармакология

Андростендион еркектерде тәулігіне 300 мг мөлшерінде бір рет ауызға қабылдағанда сегіз сағат ішінде қан сарысуындағы тестостерон деңгейін арттырады, бірақ 100 мг дозасы қан сарысуындағы тестостеронға елеулі әсер етпейді. Дегенмен, 100 мг және 300 мг дозаларын қабылдағаннан кейін эстрадиолдың қан сарысуындағы деңгейі көтерілді. Күніне 50 мг немесе 100 мг дозасында андростендион бұлшық күшіне немесе көлеміне, сондай-ақ дене майының деңгейіне әсер етпейді.

Медициналық қолдану

Метармон F брендімен және жыныстық стероидтармен (прегненолон, тестостерон, эстрон, андростендиол) және қалқанша безі гормонымен (кептірілген қалқанша безі) бірге андростендион Таиландта медициналық қолдану үшін сатылған немесе сатылуда.

Химия

Андростендион, сондай-ақ androst 4 ene 3,17 dione деп аталады, табиғи түрде кездесетін андростан стероиды және 17 кетостероид. Ол құрылымдық жағынан андростендиолмен (A5; андрост 5 ene 3β,17β диол), дегидроэпиандростеронмен (ДГЭА; андрост 5 en 3β ol 17 one), тестостеронмен (androst 4 en 17β ol 3 one), сондай-ақ 5α-андростендионмен (5α androstanedione 3,17 dione) және эстронмен (estra 1,3,5(10) triene 3 ol 17 one немесе 19 norandrost 1,3,5(10) triene 3 ol 17 one) тығыз байланысты.

Қосымша ретінде қолдану

Андростендион тамақ қоспасы ретінде өндірілді, көбінесе оны андро немесе қысқаша андрос деп атайды. Sports Illustrated журналы Патрик Арнольдты Солтүстік Америка нарығына андростендионды енгізген адам деп есептейді. Андростендион қоспаларының тестостерон деңгейін арттыруға, спорттық өнімділікті жақсартуға, дене бұлшықтарын дамытуға, майды азайтуға, энергияны көбейтуге, қанның қызыл түлкілерін сақтауға және жыныстық белсенділікті арттыруға көмектесетіні айтылады. Барри Р. Маккаффри 1996-2001 жылдар аралығында Ұлттық есірткіге қарсы саясат басқармасының директоры болып жұмыс істеген кезінде андростендионды анаболикалық стероид ретінде жіктеуге болмайтынын анықтады, себебі ол бұлшықет өсуін қоздырады деген нақты дәлел жоқ. Андростендион MLB, NFL, USOC, NCAA және NBA ұйымдарында тыйым салынған.