Кіріспе

Ағылшын тілшісі Клайв Аптон (30 қыркүйек 1946 жылы туған) - диалектология және социолингвистикаға маманданған ағылшын тілшісі. Ол ағылшын тілінің айтылуы бойынша да сарапшы. 2012 жылдан бері Лидс университетінде қазіргі заманғы ағылшын тілі профессоры.

Білім

Уптон Англияның Солихалл қаласында дүниеге келді және Солихалл мектебінде білім алды (1956-65). Ол Уэльс (Сванси) университетінен (қазіргі Сванси университеті) бакалавр және магистр дәрежесін және Лидс университетінен докторлық дәрежеге ие болды, онда ол 2006 жылдан 2012 жылға дейін қазіргі заманғы ағылшын тілі профессоры болды.

Мансап

Аптонның диалектология саласындағы зерттеулері Суонсиден басталды, онда ол магистрлік курста оқып жүргенде, англо-уэльстік диалектілерді зерттеу (SAWD) бойынша алғашқы далалық жұмысшылардың бірі болды. Малави университетінде дәріс бергеннен кейін, ол Лидс университетіндегі ағылшын диалектілерін зерттеу (SED) ұйымымен ұзақ уақыт бойы жұмыс істеді. Ол диалект және халықтық өмірді зерттеу институтына Харольд Ортонның Англияның лингвистикалық атласы бойынша ғылыми көмекшісі ретінде қосылды. 1977 жылы Лидсте докторлық дәрежесін алғаннан кейін, Папуа-Жаңа Гвинея технология университетінде, Бирмингем университетінде және Шеффилд университетінде тағайындалды. 1997 жылы Лидске оралып, 2006 жылы қазіргі заманғы ағылшын тілі профессоры, 2012 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін профессор-эмеритус болды. Аптон SED материалдарына сүйене отырып, ағылшын диалектологиясы бойынша бірқатар ірі басылымдарға үлес қосты. Ол ағылшын диалектілерін зерттеу: сөздік пен грамматика (Лондон: Routledge, 1994) Дэвид Пэрри мен Джон Виддоусонмен және ағылшын диалектілерінің атласын (Оксфорд: OUP, 1996 және Лондон: Routledge, 2006) Виддоусонмен бірге жазды. 2002 және 2005 жылдар аралығында Уптон Оливер Пикерингпен бірге Лидстегі жергілікті мәдениет мұрағатын (LAVC) жүргізді, ол бұрынғы диалект және халықтық өмірді зерттеу институтының жинақтарын дәстүрлі британдық қауымдастықтардың сөйлеуі, әдет-ғұрыптары, нанымдары мен тәжірибелеріне қызығушылық танытқан адамдарға қолжетімді етті. 2004-2005 жылдары Би-Би-Сидің "Voices" жобасының академиялық кеңесшісі болды. Жергілікті радио журналистері бүкіл елден сөйлеу үлгілерін жинады, ал Аптон бастамадан алынған деректерді талдаған топты үйлестірді. Бұл зерттеу нәтижелері "Twenty-first Century British English" (London: Routledge, 2013) журналында жарияланды. Уптон "Голос" материалдарын кеңінен тарату үшін Британ кітапханасымен жұмыс істеді. Көптеген жазбалар қазір қол жетімді, басқа да акцент және диалекттік материалдармен бірге (соның ішінде SED-тен алынған елеулі материалдар) кітапхананың дыбыстар сайтында. Диалектология саласындағы жұмысына қоса, Аптон 1993 жылдан бері Оксфорд университетінің баспасында айтылу кеңесшісі болып табылады. Оның Received Pronunciation үлгісінің қайта қаралған нұсқасы Оксфорд ағылшын сөздігіне (OED), Shorter Oxford English Dictionary, Concise Oxford English Dictionary және New Oxford English Dictionary сөздіктерінде қолданылады. Ол сондай-ақ қазіргі ағылшын тілі үшін Оксфорд ауызекі сөздігінің британдық элементі (2001) және оның екінші басылымы, қазіргі ағылшын тілі үшін айтылудың Рутледж сөздігі (2017) үшін жауапты. Ол ұлы Эбен Аптонмен бірге Оксфорд рифма сөздігінің (2004) авторлары. 2013-2017 жылдары Кембридж университетінің баспасөз журналының редакторы болды. 2022 жылдың қыркүйегінен бастап ол жыл сайынғы басылымның редакторы болып табылады.

Жеке өмір

Клайв Аптон Леслиге үйленген. Олардың екі баласы бар, ұлы Эбен (о. 1978) және қызы Стиви (ту. 1981) қарастырды. Эбен Raspberry Pi компьютердің жетекші әзірлеушісі.

Таңдалған жарияланымдар

1994 жыл. Ағылшын диалектілерін зерттеу: сөздік пен грамматика. Лондон мен Нью-Йорк: Рутледж [Дэвид Пэрри мен Дж.Д.А. Виддоусонмен бірге]. 2001 жыл. Қазіргі ағылшын тіліндегі Оксфорд сөздігі. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы [Уильям А. Крецшмар-младший және Рафаль Конопкамен бірге]. 2004 жыл. Ағылшын тілінің түрлерінің анықтамалығы: мультимедиялық анықтама құралы. 2 том және CD-ROM. Берлин: Mouton de Gruyter [ed., Эдгар В. Шнайдермен, Кейт Бурридж, Бернд Кортман және Раженд Местримен бірге]. 2004 жыл. Оксфордтық рифма сөздігі. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы [Ебен Аптонмен бірге]. 2006 [1996]. Ағылшын диалектілерінің атласы. 2-ші күн. Лондон: Рутледж [Д.Д.А. Виддоусонмен бірге]. 2008 жыл. "Received Pronunciation" (Бернд Кортман және Клайв Аптон (ред.), Varieties of English 1: The British Isles) деген кітапта жазылған. Берлин: Грюйтер тауы, 269282. 2010 жыл. "Лингвист еместер үшін карталарды жобалау" Альфред Ламели, Роланд Кехрейн және Стефан Рабанус (eds), Лингвистикалық вариациялардың халықаралық нұсқаулығы, 2-том: Тіл карталары. Берлин: Де Грюйтер Мутон, 142157. 2010 жыл. Джозеф Райттың ағылшын диалекті сөздігі және одан да көп. Франкфурт-на-Майне: Питер Ланг [ред., Манфред Маркус және Рейнхард Хьюбергермен бірге]. 2010 жыл. "BBC "Voices" веб-сайтындағы тілдік идеологиялық пікірталастар: теория мен тәжірибедегі гипермодальділік", Салли Джонсон мен Томмазо Милани, редакциялар, Тіл идеологиясы және медиа дискурсі: мәтіндер, тәжірибелер, саясат. Лондон: Continuum, 223251 [Салли Джонсон мен Томмазо Миланимен бірге]. 2012 [2006]. "Британ аралдарындағы қазіргі заманғы аймақтық ағылшын тілі", Линда Магглстоун, редактор, The Oxford History of the English Language. Екінші басылым. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы, 379414. 2012 жыл. "Британдық ағылшынның стандартты өрлеу үлгісі", Реймонд Хики, ред., Standards of English: Codified Varieties around the World. Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 5571. 2013 жыл. 21-ғасырдағы британдық ағылшын тілін талдау: BBC "Voices" жобасының тұжырымдамалық және әдістемелік аспектілері. Лондон: Рутледж [ред., Бетан Л. Дэвиспен бірге]. 2013 жыл. "BBC Voices деректерін талдау: Қазіргі ағылшын диалект аймақтары және олардың ерекше лексикалық нұсқалары". 2013 жылғы әдеби және лингвистикалық есептеу [Мартин Вилингпен]. 2015 жыл [1987]. Сөз карталары: Англияның диалекттік атласы. Рутледж кітапханасы басылымдары: "Англиз тілі" 27-томы. Лондон: Рутледж [Стюарт Сандерсон мен Джон Виддоусонмен бірге]. 2015 жыл. "Британдық ағылшын", Марни Рид пен Джон Левис, редакциялар, Ағылшын тілінің айтылу нұсқаулығы. Малден М.А. және Оксфорд: Уайли Блэквелл, 251268. 2016 жыл. "Аймақтық және диалекттік сөздіктер", Филип Дюркин, редактор, Оксфорд лексикографиялық қолжазба. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы, 381392. 2017 жыл. Қазіргі ағылшын тіліндегі айтылу сөздігі. Лондон: Рутледж [Уильям А. Крецшмар кішімен].