Кіріспе
Атомдық шұңқыр (аударма. Atomic Shelter) — 1977 жылы Пула қаласында құрылған хорват хард-рок тобы. Бұл топ, ең алдымен, соғысқа қарсы күшті мәтіндерімен белгілі.
1977-1987 жылдар
Топтың тарихы 1968 жылы Пуладағы Халық театрында Бошко Обрадовичтің режиссерлігімен "Атомское склонище" атты қойылымның тұсаукесерімен басталады. Қойылымда соғысқа қарсы әлемдік поэзияның таңдауы, соның ішінде Обрадовичтің екі өлеңі: "Куга у Данангу" (Вьетнам соғысына қарсы) және "Вацлавске Наместье" (Варшава шартының Чехословакияға басып кіруіне қарсы) орын алды. Бірнеше жыл бойы Обрадовичтің өзінің мәтіндерін орындайтын рок-топ құру туралы идеясы болды. 1977 жылы Пуладағы жергілікті музыканттардың жиналатын орны болған "Jadran" кафанасының алдында ол мәтіндерін музыканттар тобына ұсынды. Келісімге көп кешікпей қол жеткізіліп, 1977 жылдың 26 ақпанында "Атомское Склонище" тобы ресми түрде құрылды. Топтың алғашқы құрамында Бруно Лангер (бұрынғы "Beat Stones", "Fantomi", "Logaritmi" және "Boomerang" мүшесі, бас-гитара), Серджио Блажич (вокал), Драган Гужван (гитара), Эдуард Канселар (кебордтар), Саша Дадич (доп) және Рудольф Грум (вокал) болды. Блажич, Гужван және Дадич бұрын "Hush" тобында бірге орындаған. Олар 1977 жылы Нови-Садта өткен "BOOM" фестиваліндегі өнер көрсетулерімен алғашқы жетістіктерін қабылдады. 1978 жылдың көктемінде олар "Omladina" фестивалінде өнер көрсетті, ал сол жылы олардың тұңғыш альбомы "Ne cvikaj, generacijo" ("Қорықпа, менің ұрпағым") жарық көрді. Альбомда қатты рок-дыбыс, соғысқа қарсы және апаттық лирика болды, тіпті Югославияда ұмытылған хиппи идеологиясынан күшті шабыт алды. Альбом "Pomorac sam, majko", "Kinematograf našeg detinjstva" және "Ne cvikaj, generacijo" хиттерін әкелді. Топтың панк стилі, ерекше киімдері және фотограф Тоне Стойконың (Марибордан) түсірген суреттері көп назар аударды. Кейін топ Стойконың әйелі Нека Фальк шығарған "Zaspao si u mojoj kosi" әнін жазды. Топтың екінші альбомы "Infarkt" ("Жүрек шабуылы") Стойконың фотосуреттерінен тұратын кітаппен бірге жарық көрді. Альбомда "Pakleni vozači" және "Djevojka br. 8" хиттері орын алды. Альбом шыққаннан кейін Канселар оқуға бару үшін топтан кетіп, оның орнына Пол Биланджич келді. Топ тірі концерттеріндегі ерекше декорацияларымен, мысалы, қырғи қабақ сымдарымен танымалдылығын сақтап келді. Люблянадағы "Tivoli" залында өткен концертте сахнаның үстінде үш жүз сары шашақ ашылды, бұл топтың "Žuti kišobran" ("Сары шашақ") әніне сілтеме жасады. Топқа адал жанкүйерлер жиналды, бірақ сыншылар Обрадовичтің мәтіндерін көбінесе ұнатпады. Топ үшінші альбомын "U vremenu horoskopa" ("Гороскоп уақытында") Пула маңындағы Стоя түбегінде, бұрын AC/DC қолданған "Mobile One" мобильді студиясында жазды. Альбомды Джон Эчелс және Билл Эйнсворт өндірді. Биланджич кеткеннен кейін "Lilihip" тобы құрылды, ал "Atomsko sklonište" квартет ретінде жалғасты. 1980 жылы топ Пуладағы "Dom JNA" концерт залында "Atomska trilogija" ("Ядролық трилогия") атты концерттік альбомын жазды. 1981 жылы олар төртінші студиялық альбомын "Extrauterina" ("Жатыр сыртындағы жүктілік") шығарды, оны Этчеллс пен Эйнсворт Француз Альп тауларындағы монастырда орналасқан "Super Bear" студиясында өндірді. Бұрын оны Элтон Джон, Кейт Буш, Pink Floyd және Ван Моррисон қолданған. Альбомда топтың жаңа допшысы Здравко Широла орын алды. Альбом шыққаннан кейін топ Бошко Обрадовичпен ынтымақтастығын тоқтатты. Лангер топ жетекшісі және ән жазушысы болды. 1982 жылы топ Лондонның "JAM" студиясында жазылған "Mentalna higijena" ("Психикалық гигиена") альбомын шығарды. Альбомда Mel Collins саксафонмен қонақ ретінде ойнады. Сол жылы топ Флоридаға барып, шетелдік нарыққа арналған "Space Generation" альбомын жазды. Альбомда Dražen Met Premet жазған ағылшын тіліндегі мәтіндері бар тоғыз ескі "Atomsko sklonište" әні болды. Топ альбомын "EEC" арқылы "Atomic Shelter" деген атпен шығарды. 1984 жылы топ "Zabranjeno snivanje" ("Тікелей арман) альбомын шығарды. 1984 жылдың 15 қыркүйегінде Ташмайдан стадионында өткен концертте жазылған және 1985 жылы шыққан "Jednom u životu" ("Өмірде бір рет") атты концерттік альбом Блажичтің вокалымен соңғы альбом болды. Топ онымен соңғы рет 1986 жылдың 21 шілдесінде өнер көрсетті, содан кейін ол 1987 жылдың 18 қаңтарында қайтыс болды. 1986 жылы Лангер мен Гужван ағылшын тіліндегі "This Spaceship" альбомын жазып, оны "Atomic Shelter" деген атпен шығарды. Альбомда американдық музыканттар Уэс Талтон (вокал), Фредди Стукки (кебордтар) және Дэвид Пресли (доп) ойнады. Альбомда алты ескі қайта жазылған "Atomsko sklonište" әні және төрт жаңа ән болды.
1987 жылдан қазіргі уақытқа дейін
1987 жылдың соңында Атомско Склониште жаңа құрамда өнер көрсетуді жалғастырды: Лангер (вокал және бас-гитара), Ранко Своркан (гитара) және Никола Дуракович (доп). 1990 жылы топ Criminal Tango альбомын шығарды. 1991 жылдың тамызында Югославиядағы әскери қақтығыстар басталған кезде, Атомско Склониште Сербияның Заечар қаласында өткен Гитариjada фестивалінде өнер көрсетті. 1992 жылы топ East Europe Man альбомын шығарды, онда Вес Талон вокалде орындады. "Chinese Bike" әні Billboard Hot 100 тізіміне енді. 1995 жылы топ Terra Mistica студиялық альбомын шығарды. 1999 жылы Никола Дураковичтің орнына Стьепан Бобич (бұрынғы Nola, The Spoons және Messerschmitt тобының мүшесі) келді. 2003 жылы One Records компаниясы "Атомско Склониште" атты DVD-ді шығарды, онда топтың видеолары мен 1991 жылғы Gitarijada фестиваліндегі өнер көрсетуінің жазбасы бар.
Мұра
«Не cvikaj, generacijo» альбомы 1998 жылы «YU 100: najbolji albumi jugoslovenske rok i pop muzike» (YU 100: Югославияның ең үздік поп және рок музыкасының альбомдары) кітабындағы 100 ең үздік югославтық поп және рок музыкалық альбомдарының тізімінде 47-ші орынға ие болды.