Кіріспе

Карл Готтхард Лампрехт (25 ақпан 1856 – 10 мамыр 1915) – неміс тарихшысы, неміс өнері мен экономикалық тарихы саласында маманданған.

Өмірбаян

Лампрехт Саксония провинциясындағы Йессен қаласында дүниеге келген. Ол Геттинген, Лейпциг және Мюнхен университеттерінде тарих, саясаттану, экономика және өнер салаларын оқыған. Лампрехт Марбург университетінде, кейін Лейпцигте оқыды, онда ол салыстырмалы әлемдік және мәдени тарихқа арналған Institut für Kultur und Universalgeschicht орталығын құрды. Лампрехт белгілі және беделді неміс тарихшысы Карл фон Гегельдің басшылығымен "Неміс қалаларының хроникасы" атты табысты баспа жобасының қызметкері болды. Лампрехт Германия мен Еуропаның әлеуметтік және экономикалық тарихын, әсіресе орта ғасырларды зерттеді. Ол өзінің еркін салааралық әдістерімен және тарихтағы кең әлеуметтік, экологиялық және тіпті психологиялық сұрақтарға назар аударғанымен айтарлықтай дау тудырды. Оның пікірінше, тарих – саяси оқиғалармен қатар әлеуметтанудың да ашылуы еді. Лампрехттің Германия тарихының бүкіл траекториясына арналған Deutsche Geschichte (13 том, 1891–1908) атты амбициялық еңбегі Германияның академиялық тарихында, әсіресе Макс Веберде, Лампрехтті әдеттегідей дилетант деп атаған атақты Methodenstreit (методологиялық дауды) тудырды. Лампрехт Фридрих Майнеке және Георг фон Белоу сияқты құқықтық және конституциялық тарих ғалымдарынан әдістемелік қатаңдықтың жетіспеуі және маңызды саяси үрдістер мен идеологияларға назар аудармағаны үшін сынға ұшырады. Нәтижесінде Лампрехт пен оның студенттері неміс академиясы тарапынан шеттетілді, ал салааралық әлеуметтік тарих неміс тарихшылары арасында ХХ ғасырдың көп бөлігінде табуға айналды. Алайда, серияның жарияланған жылдары оның еңбегі академиялық емес неміс қоғамы арасында кең оқырманға ие болды. Ол "Мәдениет тарихының" басты өкілі болды және неміс мәдениетінің басымдығына берік сенді. Өлер алдында ол Германияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуының "соғыс лордтарымен" диктатталғаны туралы ұғымды ашуланып жоққа шығарды және Германияның біртілдігін мойындады. Лампрехт 1915 жылғы 10 мамырда Лейпцигте перфорацияланған жарадан туындаған ішкі қан кетуден қайтыс болды.