Кіріспе

Американдық фотограф (1905–1985)

Кларенс Джон Лафлин (1905 - 2 қаңтар 1985) – американдық фотограф, ең белгілісі – АҚШ Оңтүстігінің сюрреалистік фотосуреттерімен танылған.

Ерте өмір

Лафлин Луизиана штатының Лейк-Чарльз қаласында орташа табысты отбасында дүниеге келді. Оның қиын балалық шағы, оңтүстік өңірінде өскендігі және әдебиетке деген қызығушылығы оның туындыларына зор ықпал етті. 1910 жылы күріш өсірумен айналысқандағы сәтсіздіктен кейін, оның отбасы Нью-Орлеанға көшуге мәжбүр болды, онда Лафлиннің әкесі фабрикада жұмысқа орналасты. Лафлин өте жақын достары аз, әкесімен тығыз қарым-қатынаста болған, іштенбейтін бала еді. Әкесі оның өмір бойына әдебиетке деген сүйіспеншілігін дамытып, қолдады, ал 1918 жылы оның қазасы ұлын терең қайғыға батырды. 1920 жылы бірінші жылды толық аяқтамай мектептен шығып кеткенімен, Лафлин білімді және өте сауатты адам болды. Оның бай сөздік қоры мен тілге деген құштарлығы кейіннен фотосуреттеріне қоса жазған мәтіндерінде айқын көрінеді. Алғашқыда ол жазушы болуға ниеттенді және француз символизмі үлгісінде көптеген өлеңдер мен әңгімелер жазды, олардың көпшілігі жарияланбады.

Фотографиялық мансап

Лафлин 25 жасында фотосуретке қызығып, қарапайым 2½x2¼ көлемді камераны өзімен-өзі үйренді. Ол тәуелсіз сәулет фотографы ретінде жұмыс істеді, кейін Vogue журналы және АҚШ үкіметі сияқты әртүрлі агенттіктерде жұмыс істеді. Үкіметтік жұмыстың шектеулерін ұнатпаған Лафлин, редактор Эдвард Стайхенмен туындаған келіспеушіліктерден кейін Vogue журналынан кетіп қалды. Содан кейін ол әртүрлі фотосурет стилі мен техникаларын қолдана отырып, дерлік барлық жеке жобаларында жұмыс істеді – сәулеттік ерекшеліктердің қарапайым геометриялық абстракцияларынан бастап, модельдер, костюмдер мен реквизиттерді пайдалана отырып, әсем безенділген аллегорияларға дейін. Осы кезеңде оның сүйікті модельдерінің бірі Доди Уэстон Томпсон болды, ол өзі де танымал фотографқа айналды. Лафлиннің жеке жобалары мен көптеген суреттері негізінен сол жердегі орындар мен сәулетке бағытталған. Оның ең танымал жұмыстары Нью-Орлеанға арналған, бірақ ол Чикаго, Солт-Лейк-Сити, Лос-Анджелес, Сан-Франциско, Сент-Луис, Сан-Антонио және Литтл-Рок қалаларында да суретке түсірген. Фотосуреттер жинағы фотографтар үшін соңғы мақсат және жетістіктің өлшемі болғандықтан, Лафлин 1948 жылы «Миссисипи бойындағы көлеңкелер: Луизиананың ескі үйлерінің сиқыры» атты кітабы жарық көргенде осы жетістікке қол жеткізді. Кітапта плантация дәуіріндегі Оңтүстіктің сәулетіне арналған 100 ақ-қара сурет жинағы бар. Осы кітап арқылы Лафлин Луизиананың ұзақ тарихын және ондағы өмір сезімін көрсетуге тырысты, сонымен қатар құлдықтың тарихын және өзі жасаған қиял әлемін де еске алды.

Өлім

1985 жылғы 2 қаңтарда Нью-Орлеанда қайтыс болып, өте көп кітаптар мен суреттерден тұратын зор коллекциясын қалдырды. 17 000 негативті сақтап қалғандықтан, оның туындылары АҚШ және Еуропа бойынша көрмелерде көрсетіліп тұрады. Лафлиннің 30 000-нан астам томдық кітапханасы 1986 жылы Луизиана мемлекеттік университетіне сатылды. Коллекцияның негізгі тақырыбы – ғылыми фантастика, фэнтези, детектив және қорқынышты жанрлар. Сонымен қатар, 20 ғасыр өнері мен дизайны, еуропалық және американдық сәулет, фотосурет, Виктория дәуірі, юмор, сексуалдық қатынастар, психология, спиритизм және оккультизм сияқты тақырыптар да қамтылған. Лафлин Париждің Пэр-Лашез зиратында 18223 нөміріндегі қабірге жерленген.

Мұра

Көптеген тарихшылар Лафлинді Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы нағыз сюрреалистік фотограф деп санайды. Оның түсірілімдері көбінесе ностальгиялық, олар Эжен Атже мен жоғалып бара жатқан қалалық көріністерді бейнелеуге тырысқан басқа фотографтардың ықпалын көрсетеді. 1939 жылғы "Фордтың" бөліктерінің екі сюрреалистік суреті, онда фотографтың түсірілім жасаған сәттегі көрінісі байқалады, 2013 жылы Луизиана штатының Батон-Руж қаласындағы "Антик Роудшоу" бағдарламасында көрсетілді және олар Кларенс Джон Лафлинге жатқызылды. Суреттерді бағдарламаға әкелген адам Лафлиннің ұлын білген және оның кеңсесінде осы суреттерді көрген. Ол оларды алу үшін автомобиль жөндеу және түрлі бөлшектермен бірін, содан кейін екіншісін айырбастады. Жұп ретінде олардың бөлшек сауда бағасы 7000-9000 долларға бағаланды, бірақ иесі олардың құны баға жетпес екенін мәлімдеді.