Дональд МакГавран: 20 ғасырдың ықпалды миссиологы

Кіріспе

Американдық христиан ғалымы (1897–1990)
Дональд Андерсон МакГаван (15 желтоқсан 1897 – 10 шілде 1990) – миссиолог және Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Фуллер теологиялық семинариясының Дүниежүзілік миссия мектебінің алғашқы деканы. Ол евангелизм және дін ауысуы саласындағы еңбектерімен танымал. МакГаван 20 ғасырдың ең ықпалды миссиологы деп есептеледі. МакГаван касталық және экономикалық-әлеуметтік жағдайлардың айырмашылықтарын христиан дінінің таралуына қатысты маңызды кедергілер деп атады. Оның жұмысы миссионерлердің миссионерлік жұмыс үшін адамдарды анықтау және басымдыққа бөлу әдістерін түбегейлі өзгертіп, Шіркеу өсу қозғалысын дамытты. МакГаван миссионерлік іс – «филантропия, білім беру, медицина, ашаршылықпен күресу, евангелизм және әлемдік достық» деген кең таралған пікірді қабылдамай, шіркеу өсу принциптерін жасады және жақсылықтың қажет екенін түсінгенмен, олардың жер бетіндегі халықтарды тәлімдеудің маңызды міндетін алмастыруға болмайтынына көз жеткізді.

Миссионерлік мансап

Джон Р. Мотт пен Студенттік еріктілер қозғалысының ықпалымен МакГаван 1923 жылы Үндістанға миссионер ретінде барды, негізінен Христиан шіркеуінің Біріккен христиан миссионерлік қоғамымен (Мәсіхтің шәкірттері) тағайындалған педагог ретінде жұмыс істеді. 1927 жылы ол өзінің миссиясы үшін діни білім беру директоры болды, кейін АҚШ-қа қайтып, Колумбия университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Үндістанға оралғаннан кейін, ол 1932 жылы далалық хатшы болып сайланды және бүкіл Үндістан миссиясын басқаруға тағайындалды. 1928 жылы Пикеттен Үндістан, Бірма және Цейлонның Ұлттық христиан кеңесі "христиандық жаппай қозғалыстар" құбылысын, яғни Үндістан қоғамының белгілі бір салаларының жаппай нанымға келуін жан-жақты зерттеуді сұрады. МакГаван Пикеттің кітабын оқып, Индианаполистегі миссионерлік штаб-пәтеріне Пикеттің қызметін пайдаланып, олардың қызмет аймағында, Үндістанның орталық бөлігінде Мәсіхке ұқсас жаппай қозғалыстар неге болмағанын зерттеуді ұсынды. Ол сексен миссионердің, сондай-ақ түрлі медициналық және білім беру мекемелерінің жетекшісі болғандықтан, бірнеше онжылдық жұмыс істегеннен кейін, оның миссиясында бар болғаны отыз шақты кішкентай шіркеу бар екеніне алаңдады. Сонымен қатар ол Үндістанның әртүрлі аймақтарында "халық қозғалыстарын" көрді, онда мыңдаған адамдар жеке-жеке емес, топта христиан дінін қабылдады. МакГаван Пикетке зерттеуде көмектесті және Мадхья-Прадеш штатында зерттеудің бас архитекторларының бірі болды. 1937 жылы МакГаван "Индия шіркеуінің негізін қалаушылары" атты кітап жазды, онда ол халық қозғалысын бастаған қарапайым үндістерге назар аударды. МакГаванның сөзіне сүйенсек, миссионерлік қызмет жүргізілген 145 аймақтың 134-і 1921-1931 жылдар аралығында 11 пайызға ғана өсті. Бұл аймақтардағы шіркеулер тіпті өз балаларын да сенімде ұстай алмады. Ал қалған он бір аймақта шіркеу саны он жылда жүз пайыз, жүз елу пайыз, тіпті екі жүз пайызға дейін өсті. Ол кейбір шіркеулердің неге өсіп жатқанын, ал кейбіреулері, көбінесе бірнеше шақырым жерде болса да, неге өспей жатқанын түсінбеді. Осы кезеңде МакГаван миссионерлік және теологияға деген көзқарасын өзгертті. Балалық шағында миссия Ұлы тапсырманы орындау, әлемді Мәсіхке иемдену және жоғалған адамзатты құтқару деп есептелді. МакГаван жоғары білім алу үшін АҚШ-қа оралғанда да осы пікірді ұстанып келді. Йель діни мектебінде оқып жүргенде МакГаван ықпалды христиан профессоры Х. Ричард Нибурдың ілімімен танысты. МакГаванның айтуынша, Нибур "миссия – бұл шіркеудің төрт қабырғасынан тыс жерде жасайтын барлық нәрсе. Ол қайырымдылық, білім беру, медицина, ашаршылықты жою, евангелизм және әлеммен достық" деді. МакГаван 1923 жылы миссионерлік қызметке аттанғанда осы көзқарасты қабылдады. Ол білім беру, әлеуметтік жұмыс және Үндістанда жақсы хабарды уағыздау ісіне араласа бастағаннан кейін, біртіндеп бұрынғы ұстанымына оралды, яғни миссия – Иса Мәсіхтің шәкірттерін дайындау. МакГаванның басшылығы Фуллердің Дүниежүзілік Миссия мектебінің студенттер саны бойынша әлемдегі ең ірі миссионерлік мектеп болуына да көмектесті. МакГаван өзінің шәкірті Питер Вагнермен бірге шіркеулердің өсу әдістемелерін бүкіл әлемдегі шіркеулерге қолдану үшін Фуллер евангелистік қауымдастығын құрды, Фуллер олардың платформасы болды. Ол сонымен қатар Америкадағы шіркеудің өсуіне назар аудару үшін Америка шіркеуінің өсу институтын құрды, ол этникалық және мәдени әртүрлілігімен ерекшеленетін ұлттық мемлекет ретінде ерекшеленді.

Through the influence of John R. Mott and the Student Volunteer Movement, McGavran went to India as a missionary in 1923, working primarily as an educator under appointment with the United Christian Missionary Society of the Christian Church (Disciples of Christ). In 1927 he became director of religious education for his mission, before returning to the United States to work on his Ph. D. at Columbia University. After his return to India, he was elected field secretary in 1932 and placed in charge of administering the denomination's entire India mission. In 1928 Pickett was asked by the National Christian Council of India, Burma, and Ceylon to make an extensive study of the phenomenon in India of "Christian mass movements," that is, mass conversion of certain sectors of Indian society. McGavran read Pickett's book and recommended to his mission headquarters in Indianapolis that they employ the services of Pickett to study why similar mass movements to Christ were not happening in their ministry area of mid India. As supervisor of eighty missionaries and various medical and educational institutions, McGavran had become concerned that after several decades of work his mission had only about thirty small churches, all of which were experiencing little growth. At the same time, he saw "people movements" in scattered areas of India where thousands of people in groups, rather than as individuals, were becoming Christians. McGavran assisted Pickett in the study and became the chief architect of the study in Madhya Pradesh. In 1937 McGavran wrote a book called Founders of the India Church in which he turned the spotlight on humble Indians who began people movements. McGavran discovered that of the 145 areas where mission activity was taking place, 134 had grown only eleven percent between 1921 and 1931. The churches in those areas were not even conserving their own children in the faith. Yet, in the other eleven areas the church was growing by one hundred percent, one hundred fifty percent, and even two hundred percent a decade. He wondered why some churches were growing, while others, often just a few miles away, were not. During this same time period, McGavran was quietly changing his view of mission and theology. In the formative years of his childhood, mission was held to be carrying out the Great Commission, winning the world for Christ, and saving lost humanity. This was the view McGavran held when he returned to the United States for his higher education. While attending Yale Divinity School, McGavran was introduced to the teachings of the influential Christian professor H. Richard Niebuhr. According to McGavran, Niebuhr "used to say that mission was everything the church does outside its four walls. It was philanthropy, education, medicine, famine relief, evangelism, and world friendship." McGavran espoused this view of mission when he went to the mission field in 1923. As he became involved in education, social work, and evangelism in India, he gradually reverted to his earlier position that mission was about making disciples of Jesus Christ. McGavran's leadership also helped Fuller's School of World Mission to become the largest missions school in the world by number of students. McGavran, along with his pupil Peter Wagner, created the Fuller Evangelistic Association to apply his church growth methodologies to churches around the world with Fuller serving as their platform. He also created the Institute for American Church Growth in order to focus in on growth in America which was distinct as a nation state due to its ethnic and cultural diversity in its demographics.