Кіріспе

Рой Рудольф ДеКарава (9 желтоқсан 1919 - 27 қазан 2009) – американдық фотограф. ДеКарава фотосуреттері үшін алғашқы сыншылардың жоғары бағасын алды, бастапқыда ол өмір сүрген және жұмыс істеген аймақтардағы афроамерикандықтар мен джаз музыканттарының өмірін бейнеледі. Алты онжылдыққа жуық созған мансабында ДеКарава қара-ақ фотосурет өнерінің негізін қалаушысы ретінде танылды, бұл ортаға жеке тұлғаның субъективті шығармашылық сезімталдығына негізделген көзқарасты қолдаушылық жасады, бұл көптеген алдыңғы буын өкілдерінің "әлеуметтік деректі" стилінен ерекшеленді.

Ерте өмір және білім

Рой ДеКарава 1919 жылғы 9 желтоқсанда Нью-Йорк штатының Гарлем қаласында дүниеге келген. ДеКарава Гарлем Ренессансы дәуірінде өсіп-жетілді, сол кезде афроамерикандықтардың әдебиет, музыка, театр және бейнелеу өнері салаларындағы шығармашылықтары гүлденді. 1938 жылы Нью-Йорктегі Текстиль орта мектебін бітіргеннен кейін ДеКарава өздігінен бейнелеу өнерімен айналыса бастады. Ол Купер Юнионда (1938–1940) формальды білімін жалғастырды, онда сурет салу, сәулет және мүсін өнерін оқыды. ДеКарава Гарлем өнер орталығында (1940–1942) және Джордж Вашингтон Карвер өнер мектебінде осы алғашқы білімін кеңейтті, онда сурет салудан басқа, ол полиграфиямен тәжірибе жасауды бастады. ДеКарава суреттерін жасау үшін және оларға сілтеме ретінде фотосуретті пайдалана бастады, бірақ осы өнер түріне настолько әуестенді ki, барлық уақытын оған арнап, қара-ақ күміс желатинді фотосуретті жеке өнер түрі ретінде жақтады. Ол камерасын Гарлемдегі қара халықтың күнделікті өмірін бейнелеу үшін пайдаланды, ауданның әртүрлі текстураларын және Гарлем Ренессансының шығармашылық гүлденуін түсірді. Ашық саяси ұстанымдарға қарсы тұрып, ДеКарава фотосуретті «қара адамдардың қадірлі және көркемдік тұрғыдан бейнеленбеуі» деп сипаттаған жағдайға қарсы күресу үшін қолданды. 1942 жылы ДеКарава армияға шақырылды, алдымен Вирджинияға, содан кейін Джим Кроу Оңтүстігіндегі Луизиана штатындағы Форт-Клейборнға жіберілді. Сол жерде ДеКарава нәсілшілдікке соншалықты ұшырады ki, психикалық күйзеліске түсті. Питер Галассидің MoMA көрмесіне арналған талқылауында суретші былай деп еске алды: «Армияда сегрегация болмаған жалғыз орын – аурухананың психиатриялық бөлімі. Мен онда шамамен бір ай болдым. Барлығында алты-жеті ай болдым, бірақ осыған байланысты жиырма жыл бойы түс көріп мазасыз болдым». ДеКарава өнер тарихшысы Шери Тернер ДеКаравамен қырық жыл үйленді. Олар ДеКарава тірі кезінде көрмелер мен жарияланымдар бойынша бірлесіп жұмыс істеді, ал ол қайтыс болғаннан кейін де оның туындыларын насихаттауды жалғастырды. Оның некрологында айтылғандай, екеуі Бруклин мұражайында өткен қоғамдық шараға сұхбат беру үшін Тернер ДеКарава онымен кездескен.

Суретшілік өнері

ДеКарава бес көркем кітап жариялады, оның ішінде «Мен естіген дыбыс» және «Тіршілікке толы ұшпа қағаз» кітаптары бар. Кем дегенде 15 жеке көрменің авторы болған ДеКарава Гуггенхайм стипендиясын алған алғашқы африка-американдық фотограф болды. Стипендияның арқасында ол бір жыл бойы өзінің қоғамдастығы мен Нью-Йорк қаласын суретке түсіре алды, бұл оның шығармашылық ойларын қара-ақ күміс желатин процесі арқылы жеткізді. Оның алғашқы фотокөрмесі 1950 жылы Нью-Йорктегі Forty Fourth Street Gallery-де өтті, көп ұзамай ол Музей заманауи өнердің фотосурет директоры Эдвард Стайхеннің шәкірті болды. ДеКарава бірте-бірте бейнелеу өнері саласына берілгендігімен және оның ішіндегі ерекше қара-ақ күміс желатин фотосуреттерімен, соның ішінде ұлы американдық музыканттардың суреттерімен танылды. Оның жұмыстары бірнеше грампластинка мұқабаларында пайда болды, мысалы Майлз Дэвистің «Порги мен Бесс», Махалия Джексонның «Бұл үйді құрметтейік», Карлос Монтойяның «Фламенко оты» және Биг Билл Брунзидің «Биг Билл Блюзі». ДеКарава американдық өнерге қосқан үлесі үшін Род-Айленд дизайн мектебінен, Мэриленд өнер институтынан, Веслиан университетінен, Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінен, Парсонс дизайн мектебінен және Бостон өнер институтынан құрметті дипломдар алды. 2006 жылы ол Ұлттық өнер кеңесінен Ұлттық өнер медалін алды, бұл АҚШ үкіметінің суретшілерге берген ең жоғары наградасы. ДеКарава басқа да суретшілерді шабыттандырды және осы өнер саласының барлығына қолжетімділігіне сенді. 1955 жылдан 1957 жылға дейін ол жеке қаржысымен 48-ші Батыс 85-ші көшедегі тас үйлер блогындағы пәтерінде «Фотографтар галереясын» құрып, қолдады. Ол көп жылдар бойы Хантер колледжінде бакалавриат және магистратура бағдарламаларында оқытты. 1972 жылы ДеКарава қара қоғамға шығармашылық фотограф ретінде қосқан үлесі үшін Бенин шығармашылық фотосурет сыйлығын алды. Рой ДеКарава 1996 жылы Купер Одағының президенттік марапатын және 2007 жылы Купер Одағының түлектер қауымдастығының (CUAA) Август Сент-Гауденс сыйлығын алды. 2009 жылы ол Купер Одағының Даңқ залына енгізілді. ДеКарава 2009 жылдың 27 қазанында Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.

Өнердің тарихи контекстін және түсіндірмелерін

1940 жылдары есейген Декарава фотосуретке қатысты көзқарасымен, дәлелді шындықпен тығыз байланыстырылған ортада және эстетикалық мақсаттарымен ерекше көзге түседі. Ол «әдебиеттік нақтылықты бұзуды» және «мен сезінген нәрселерді жеткізуді» мақсат еткен. Түсті автономды фотосуреттік бейне жасауға ұмтылысымен Декарава ондаған жылдар бойы түсініксіздікке ұшырады. Ол өзінің «документальдық фотограф ретіндегі беделіне қарамастан, мен ешқашан солай болған емеспін» дей отырып, «документальдық немесе әлеуметтанулық тұжырымдама» емес, «шығармашылық өрнек» алуға бағытталған модернистік көзқарасын қайта-қайта айтты. Декарава кино саласында жұмыс істемегенімен, қара-ақ фильмдер дәуірінде өсті және кейінірек берген сұхбатында: «Мен қара-ақ фильмдердің визуалдық эстетикасын сіңірдім, сондықтан суретке түсіре бастағанда, бұл мен үшін табиғи болды» деді. Оның ең ірі жұмысы – «Рой Декарава: Ретроспектива», 1940 жылдардың соңынан 1990 жылдарға дейінгі 200-ден астам қара-ақ фотосуреттерді қамтиды. Тағы бір жұмысы – «Тұрмыстың тәтті жемі». 1955 жылы жарық көрген бұл кітап – Декараваның фотосуреттері мен Лэнгстон Хьюздің мәтінімен Гарлемдегі отбасылық өмірдің көрнекі повестеуі. Декарава «кедейлікке қарамастан, адамдарда қадір-қасиет пен олардың тұратын жері мен іс-әрекеттеріне қайшы келетін ерекше сапаны көресіз» деп жазды. Оның Гуггенхайм стипендиясы жобаны қаржыландыруға көмектесті, ал ол кітапқа фотосуреттер түсіруге толық бір жыл жұмсады.

Консультацияланған шығармалар

Фотосуреттердегі ұлт астанасы, Коркоран өнер галереясы, 1976. Джон Госсаджтың туындысы. 3000 данада басылған. Рой ДеКарава, фотосуреттер. Джеймс Алиндрдің редакциясымен, Фотография достары, 1981. Рой ДеКарава, ретроспективалық көрме. Қазіргі заманғы өнер мұражайы, Нью-Йорк, Нью-Йорк, 1996. "Мен естіген дыбыс: джаз тақырыбындағы импровизация". Фаидон, 2000. Ральф Юджин Митъярд. Нью-Йорк: Халықаралық фотосурет орталығы, 2004. Синтия Янгтың кіріспесі.