Магда Оливеро: XX ғасырдың ұлы сопраносы

Кіріспе

Магда Оливеро (туған Мария Маддалена Оливеро) (25 наурыз 1910 – 8 қыркүйек 2014), итальяндық опералық сопрано болған. Оның мансабы 1932 жылы, 22 жасында басталды және бес онжылдыққа созылды, осы арқылы ол "веризм композиторлары дәуірі мен қазіргі опера сахнасы арасындағы маңызды байланыс" ретінде танылды. Ол "20 ғасырдың ең ұлы әншілерінің бірі" деп есептеледі.

Жазбалар мен бағалау

Магда Оливероға зор табынушылар тобы болғанына қарамастан, ол опералық жұлдыздар жүйесінің ортасында болған емес, көбінесе итальяндық провинциялық театрлармен шектелген, ал ресми дыбыс жазу индустриясы оны толығымен назарына алмады. Оның ішінде Родольфо Челлетти «Травиата» операсының 1-ші актісінің финалын «фонографқа жазылған осы сахна мен арияның ең әсерлі орындалуы» деп сипаттады. Бұл туындылардан басқа, тағы екі ресми жазба бар: Миландағы Angelicum театрында орындалған «Quando il Canto Diventa Preghiera» атты қасиетті музыкалық концерт (Ariston Records, қазір қолжетімді емес) және «Франческа да Римини» операсынан үзінділер (Дель Монакомен, Никола Ресчиньоның жетекшілігімен, Decca үшін, 1969). Ресми дыбыс жазу индустриясы аз қызығушылық көрсетсе де, оның көптеген өнерлерінің тікелей эфирдегі жазбалары сақталған, олар оның көркемдік шеберлігін толыққанды көрсетеді. Жоғарыда аталған «Опера фанатигі» фильміндегі ескі дивалармен сұхбаттасқан Стефан Цукер Оливеро туралы пікірін былай түйіндеді: Оливероны Чилеа және қазір ұмытылған бірнеше веризм композиторлары тәлімгерлік еткен, ол осындай тәжірибесі бар соңғы әнші. Менің ойымша, ол дәстүрдің өзін бейнелейді. Джемма Беллинчиониден Лина Бруна Расаға дейін веризм дәуірі құштар вокалдық актрисалармен жаңарып жаңарды. Оливеродан өзге, азаған музыканттар ғана рубато (ноталардың ұзақтығын өзгерту) арқылы музыканың кернеуін және тыныштығын жеткізе алды. Оның өнері – «Жанда сезілетін ән». Оның 1968 жылы жазылған Лондон/Decca «Федора» операсы итальяндық операның соңғы маңызды коммерциялық жазбасы болып саналады. Цукер сондай-ақ «Оливероның Италиядағы сын-ескертпелері әрдайым мақтауға лайық болды», ал Америкада «Алан Рич және Бартон Уимбл сияқты сыншылар оны қынжырлы күлкімен қарсы алды, оның вокалын Флоренс Фостер Дженкинстікімен теңестіріп, стилін асыра көрсетілген әрі театрландырылған деп сипаттады». Оның қазасына орай әлемдік баспасөзde көңіл жасыған некрологтар жарияланды. «TheaterJones» журналындағы мақаласында музыкант және сыншы Грегори Салливан Исаакс Даллас операсының музыкалық директоры Эммануэль Виллаумның Оливероның өнеріне берген «ең жақсы бағасын» былай жеткізді: Магда Оливеро – бірегей суретші. Адамдар оны көбінесе сахналық бейнесі үшін мақтайды. Бірақ мені әрқашан таң қалдырғаны – оның сахналық шеберлігінен бөлек, Құдайдан берген табиғи дауысын, теңдесі жоқ техникасын және жоғары мәдениетті музыканттығын пайдалана білуі болды. Ол осы компоненттердің барлығын біртұтас өнер туындысын жасау үшін қолданды. Драма, сиқыр және музыка бір-бірін толықтырып, керемет үйлесімділікке жетті.

Despite having a large cult following, Magda Olivero was never at the centre of the operatic star system, being largely restricted to Italian provincial theatres, and she was almost completely ignored by the official record industry. including the finale of Act 1 of La Traviata, which Rodolfo Celletti described as "the most fascinating performance of this scene and aria ever committed to the phonograph." Apart from these pieces, there are only two other official records: a sacred music recital entitled Quando il Canto Diventa Preghiera, performed at the Angelicum Theatre in Milan (Ariston Records, no longer available at present), and the highlights from Francesca da Rimini (with Del Monaco, conducted by Nicola Rescigno, for Decca, 1969). Despite scant interest shown by the official record industry, live recordings exist of many of her performances that are fully able to document her artistic skills. Stefan Zucker, the interviewer of the old divas starring in the aforementioned film Opera Fanatic, summarizes his opinion on Olivero in these words. Olivero was coached by Cilea and a number of now obscure verismo composers and is the last singer with such a background. For me, she distills and exemplifies the tradition. From Gemma Bellincioni to Lina Bruna Rasa, the verismo era was transfigured by searing vocal actresses. Unlike Olivero, few also were consummate musicians able through rubato (lengthening or shortening notes or groups of notes) to convey the music’s tension and repose. More, hers is “il cantar che nell’anima si sente”—singing that is sensed in the soul. Her London/Decca Fedora, made in 1968, is the last emotionally important commercial recording of an Italian opera. Zucker also adds that "Olivero’s reviews in Italy always were laudatory", whereas in America "critics such as Alan Rich and Barton Wimble wrote of her with derision, regarding her vocalism as like Florence Foster Jenkins’s, her style as exaggerated and campy." On the occasion of her death, sympathetic obituaries appeared in the press around the world. In his TheaterJones article musician and critic Gregory Sullivan Isaacs reported the following opinion expressed by Emmanuel Villaume, the Dallas Opera's music director, as "one of the best summaries" of Olivero's artistry:
Magda Olivero was a unique artist. People generally praise her mostly for her dramatic stage presence. What always impressed me in her interpretations was the ability, beyond her stagecraft, to use her God given natural voice and unsurpassed technique, as well as superior and cultured musicianship, to put all these components at the service of a controlled and unified performance. Drama, magic and music just fed each other perfectly.

Қосымша көздер

Магда Оливеро, алғы сөз, Драйден, Конрад (2009). Франко Альфано, "Трансценденд Турандот" Scarecrow Press Inc.
Драйден, Конрад, "Басқа әлемнен: Магда Оливероның өнері", "The Opera Quarterly", 20 том, 3 нөмір, 2004 жылғы жаз.
Хастингс, Стивен, "Verismo Muse", Opera News, 70 том, 7 нөмір, 2006 жылғы қаңтар. (2010 жылғы 28 наурызда жазылым арқылы қол жеткізілді)