Жаңғақ қаһармандарының мырзасы

Кіріспе

Иен Лоуренстің романы. «Жаңғақшақтардың Иесі» – канадалық автор Иен Лоуренстің Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылы Англияда өтетін романы. Кітап алғаш рет 2001 жылдың қазан айында Delacorte Press баспасынан жарық көрді, кейін 2003 жылдың мамырында Random House, Inc. компаниясының бөлімшесі Dell Laurel Leaf баспасынан қайта басылды. Бұл кітап бестселлерге айналып, көптеген американдық орта мектептердің міндетті оқу тізіміне енді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Әңгіменің Джоннидің әкесі әскерге шақырылған Англиядағы бөлігі негізінен үйіне, отбасына жіберілген хаттар арқылы баяндалады. Хаттар арқылы 1914 жылдың 25 қарашасынан 26 желтоқсанға дейінгі кезеңді көруге болады. Кітаптың басында Джонни және оның отбасы Лондонда тұрады, бірақ Джонни әкесі әскери қызметке шақырылғаннан кейін көп ұзамай Клифф қаласындағы Айви тәтесімен бірге тұруға жіберіледі. Оның анасы Вулвич қаласына көшіп келеді, сонымен қатар Джонниге әр тарауда хат жіберіп, қару-жарақ жасау зауытында жұмыс тауып, соғысты қолдауға көмектеседі. Кітаптың басты тақырыбы – соғыстың мәнсіздігі мен ақылға сыймайтындығы. Басты кейіпкер Джонни Бриггс Гай Фоксын жасауға көбірек уақыт табу үшін екі күн мектепке бармағаннан кейін, әр сәрсенбі және сенбі күндері мұғалімінің үйінде уақыт өткізуге мәжбүр болады. Мұнда оның мұғалімі Мистер Таттл оған классикалық әдебиетті, негізінен "Илиаданы" оқытады. Екеуі де Бірінші дүниежүзілік соғыс оқиғалары мен Гомердің романындағы оқиғалар арасында тікелей параллельдер сызады. Кітаптың басында оны зорлап қысым көрсетеді, бірақ Сара құтқарып қалғанда ол мүлдем алғыс айтпайды және "қызды дос тұту – дос емес сияқты" дейді. Сондықтан ол мектепті тастап кетеді. Ол оны отқа тастаудан құтқарғанда, оны дос ретінде көруге бастайды. Кітаптың басында Джоннидің әкесі соғысқа баруға өте құштар, тіпті әскерге қабылдану үшін жетіспейтін жарты дюймдық бойына ашуланып, көңілі толады. Қажетті бойы төмендетілгеннен кейін, ол соғысқа қосылады және кейін майданға жіберіледі. Соғыс жалғасып жатқанда, Джоннидің әкесінің денсаулығы, дене бітімі және психикалық жағдайы нашарлайды. Джоннидің әкесі ұлына әр хатпен бірге жаңадан ойып, бояған солдатты жібереді, бірақ оның туындылары кітап бойына барған сайын қорқыныштырақ болып көрінеді. Бұл оның жіберген өзінің үлгісінде де көрінеді. Киімдерінің қоңыр түсі көкшіл жасылға айналады, бетіндегі кең күлімсіреуі қайғылы, мұңды мінезге айналады, кеудесінен жіңішке жарық жүреді, ал кеудесінде түйін пайда бола бастайды. Кітап Джонни өздігінен жасаған ағаш әскерлерімен ойнауын тоқтатып, оларды 1914 жылғы Рождестволық бітімге біріктірген кезде аяқталады. Соғыс Джоннидің араласуынсыз жалғасады, ал оның әкесі төрт жылдан кейін 1918 жылы оралады. Джоннидің анасы 1923 жылы күкірттен уланып қайтыс болады, бұл Бірінші дүниежүзілік соғыстағы ең батыл құрбандықтардың кейбіреуі майданнан емес, үйдегі жұмысшылардың еңбегінен болғанын көрсетеді.

The part of the story taking place in England where Johnny's father has enlisted is told mainly through letters sent back home to his family. Through the letters it is possible to tell that the November 25 until December 26, 1914. At the beginning of the book Johnny and his family live in London, however Johnny is sent to live with his Aunt Ivy in the town of Cliffe soon after his father enlists. His mother moves to the town of Woolwich, also sending letters to Johnny every chapter, to help support the war by getting a job making weaponry in a factory. A main theme of the book is the pointlessness and irrationality of war. After the protagonist, Johnny Briggs, misses school for two days in order to have more time to build his Guy Fawkes, he is forced to spend every Wednesday and Saturday afternoon at his teacher's house. There, his teacher, Mr. Tuttle, tutors him on classic literature, mainly the Iliad. They both draw direct parallels between the events of World War I and the events of Homer's novel. It is during the beginning of the book that he is bullied, but when saved by Sarah is entirely ungrateful and says "a girl for a friend is like no friend at all." This is why he leaves the school. When she saves him from being thrown in the fire he starts to see her as a friend. At the beginning of the book, Johnny's father appears enthusiastic about going to war, so much that at the beginning he is frustrated that he lacks the half inch of height required to enlist. After the required height is lowered, he joins the war and is moved to the front line afterward. As the war continues, it takes its toll on Johnny's father's health, physique, and mentality. Johnny's father sends his son a newly whittled and painted soldier with every letter, but his creations appear increasingly grotesque throughout the book. This is reflected in the model of himself that he had sent. The brown paint of his clothes turns a moldy green, the wide grin on its face fades to a grim, mournful expression, a hairline crack comes down his chest, and a knothole begins to form in its chest. The book comes to a close when Johnny stops playing with his nutcracker soldiers, and brings them together for the Christmas Truce of 1914. The war continues without Johnny's interference, and his father returns four years later in 1918. Johnny's mother dies from sulfur poisoning in 1923, demonstrating that some of the most valiant sacrifices of World War I came not from the front lines, but from the work force at home.