Кіріспе

Лерзолит – ультрамафикалық магмалық тау жынысының бір түрі. Ол 40-90% оливиннен, сондай-ақ маңызды мөлшерде ортопироксен мен аздаған кальцийлі хромға бай клинопироксеннен тұратын ірі түйіршікті тау жынысы. Кішігірім минералдарға хром және алюминий шпинельдері мен гранаттар жатады. Плагиоклаз салыстырмалы түрде шамалы тереңдікте (20–30 км) кристалданатын лгерзолиттер мен басқа перидотиттерде кездесуі мүмкін. Үлкен тереңдікте плагиоклаз тұрақсыз болып, оның орнын шпинель алмастырады. Шамамен 90 км тереңдікте пироп гранаты тұрақты алюминийлі фазаға айналады. Гранатты лгерзолит – Жердің жоғарғы мантиясының маңызды құрауышы (~300 км тереңдікке дейін). Лерзолит офиолиттік кешендердің төменгі ультрамафикалық бөлігінен (бірақ осы ортада гарцбургит көбірек кездеседі), альпілік типтегі перидотит массивтерінен, мұхиттың орталық қанаттарына жақын жарық зоналарынан және кимберлит түтікшелеріндегі, сілтілі базальттардағы ксенолиттер ретінде табылған. Спинель лгерзолитінің ішінара балқыуы базальттық магманың негізгі көздерінің бірі болып табылады. Атауы оның типтік орнынан, Лерц массивінен (орогендік лгерзолит кешені деп те аталатын альпілік перидотит кешені) шыққан, ол француз Пиренейлеріндегі Массат қаласының жанындағы Этанг-де-Лерс көлінде орналасқан; Этанг-де-Лерц – бұл орның ескіше жазылуы. Лерц массивінде гарцбургит пен дунит, сондай-ақ шпинель пироксенит, гранат пироксенит және рогблендит қабаттары бар. Бұл қабаттар мантиядағы қысымның төмендеуі кезінде аналық перидотиттен алынған ішінара балқыған қоспаларды көрсетеді, бұл қыртысқа орналасудан бұрын болған. Лерц массиві бірегей, себебі ол палеозой карбонаттарына (ізбестас және доломиттерге) орналасқан, олар массивтің шеттеріндегі ізбестас лгерзолитінің аралас брекчиясын құрайды. Айдың төменгі мантиясы лгерзолиттен тұруы мүмкін.