Геология және тектоника
-
Қабақты түйірлі майда түйіршікті интрузивті тау жынысы
Габбро тасы: құрамы, қалыптасуы, геологиялық маңызы. Магний және темірге бай, тереңде салқындаған интрузивті тау жынысы. Базальттың құрамымен сабақтас.
-
Жер қойнауындағы ыстық балқыма материал
Жер қойнауындағы магма: құрамы, пайда болу себептері, қозғалысы және жер бетіне қалай шығатыны туралы маңызды ақпарат. Геологиялық процестерді зерттеңіз!
-
Магний және темірге бай сыртқы магмалық тас
Базальт – темір мен магнийге бай жанартау тасы. Жылдам салқындаумен пайдалады, Жер бетінде кең таралған. Геологтар жылына 20-ға жуық жанартауда байқайды.
-
Ірі магмалық интрузия денелері
Жұқа қыртыста салқындаған магмадан пайда болатын ірі интрузивті тау жыныстары – батолиттер. Құрамы, құрылымы күрделі, геологиялық зерттеулерге маңызды.
-
Су астындағы жанартау шығаруларының жастық тәрізді құрылымдары
Жастық лавасы: су астындағы жанартау шығарудың нәтижесінде пайда болатын, қалың, пішінсіз лава түрлері. Базальт, коматиит, риолит құрамында кездеседі.
-
Астрономдық денелердің сыртқы қабығы
Жер қыртысы: планеталардың қатты сыртқы қабығы, құрамы, қалыптасуы, ерозия, кратерлер, жанартаулар және т.б. геологиялық ақпараттар.
-
Жер мантиісінің әлсіз және пластикалық қабаты - астеносфера
Жер мантиісінің астеносферасы: механикалық түрде әлсіз, пластикалық қабат. Магманың негізгі көзі, жер қыртысы астында орналасқан. Геологиялық процестердегі рөлі.
-
Жердің Сыртқы Ядросы: Құрамы мен Қасиеттері
Жердің сыртқы қабаты: Темір мен никельден тұратын сұйық қабат, сейсмологиялық толқындарды өткізбейді. Жер құрылымы, ядро, мантия туралы ақпарат.
-
Жер қыртысы мен мантиенің гравитациялық тепе-теңдігі (Жер қыртысы мен мантиенің гравитациялық тепе-теңдігі)
Жер қыртысы мен мантиенің гравитациялық тепе-теңдігі – изостазия. Қабыршақ қалыңдығы мен тығыздығына байланысты «жүзеді». Топографиялық биіктіктерді түсіндіреді.
-
Ай тас тау жыныстарындағы KREEP құрауышысы: калий, лантидалар және фосфор
Ай тастарындағы KREEP – калий, сирек жер элементтері, фосфордан тұратын геохимиялық құрам. Жоғары радиоактивтілік, ай қыртысының құрамы зерттелуде.
-
Жер қыртысының көтерілген бөліктері: Офиолиттер
Офиолит – теңіз қыртысының жер бетіне көтеріліп, құрлыққа орналасқан бөлігі. Пішіні жылан терісін еске түсіреді, көбінесе жасыл түсті болады.
-
Планеталық дифференциация және құралымдық жіктелу
Жоспарлық дифференциация: планеталардың химиялық элементтері қалай бөлінетіні, планета құрылысы, радиоактивті ыдырау, және еріген кездегі процестер.
-
Анортозит тасы: құрамы, түзілуі және географиясы
Анортозит – плагиоклаз минералынан тұратын интрузивті магмалық тау жынысы. Құрамы, пайда болуы геологиялық зерттеулерде маңызды.
-
Жер қабығы мен мантиенің шекарасы: Мохоровичич үзділісі
Жер қыртысы мен мантиенің шекарасы – Мохоровичич үзділігі. Сейсмик толқындардың жылдамдығы өзгереді, тереңдігі мұхит астында және континенттік қыртыста әртүрлі.
-
Жер мантиісіндегі қайнар тастың көтерілуі
Жер мантиісіндегі қайнар бұлақтар – вулканизмнің себебі, Гавайи, Исландия сияқты аймақтардағы қызу тауаттар мен үлкен магмалық провинцияларды түсіндіреді.
-
Жер қабығының тектоникалық тақталары
Жер бетіндегі тектоникалық тақталар: құрамы, түрлері (мұхиттық, континенттік) және геологтар анықтаған шекаралары туралы мағлұмат.
-
Жер қойнауындағы балқыған тау жынысы жиналуы
Жер қойнауындағы магма камералары: құрылысы, пайда болу себептері, жанартаулармен байланысы. Магманың қозғалысы мен жарылыстарға әсері туралы біліңіз.
-
Құрлық қабығының құрылысы мен қасиеттері
Континенттік қабық – құрлықтарды және жағалау астындағы шельфтерді құрайтын тау жыныстары қабаты. Құрамы, тығыздығы, құрылысы жайлы біліңіз!
-
Жапақтар мен олардың геологиялық қалыптасуы
Жер қабаттарындағы жарықтарда пайда болатын тау жыныстары – дикелер. Магма немесе шөгінділерден түзіледі, қабаттарды кесіп өтеді. Геологиялық құрылым.
-
Мұхиттық қабыршақтың жоғарғы қабаты
Мұхиттық қыртыс – тектоникалық тақталардың жоғарғы қабаты. Құрамында базальт, габбро, троктолит сияқты магнийлі-темірлі тау жыныстары бар.
-
Жер қабығы мен ядро арасындағы силикат тау жынысы қабаты
Жер мантиісі: құрамы, қабаттары, қалыңдығы және сейсмикалық жылдамдық өзгеруі (Мохоровичич үзділісі). Жердің ішкі құрылымын зерттеңіз!
-
Магмалық таулар мен жер астындағы жарықтар құрылысы
Лаколит – жер қойнауынан шыққан магманың күмбез пішіндес тау түзу процесі. Құрылымы, пайда болу себептері, және эрозияға төзімділігі туралы біліңіз.
-
Жанартаулық тақталардың қабаттар арасындағы енуі
Геология: Sill – қабатты тау жыныстары арасына енген тақта тәрізді интрузия. Sill қабаттарды кеспейді, dike-тан өзгеше. Магма камерасының қалыптасуы.
-
Жер астында қалыптасқан магмалық тау жыныстары
Ішкі магмалық тау жыныстары: құралу жолдары, түрлері (батолит, дайк, сил). Магманың жер астында қатаюы мен кристалдануы, құрылымдық ерекшеліктері.
-
Жоғары магнийлі және темірлі магмалық тау жыныстары
Жанар тау және метаморфтық ультрамайфтік тастар туралы: құрамы, қасиеттері, мазмұны (кремний, магний, темір). Жер қабығының құрамындағы орны.
-
Жердің ішкі құрылысы және химиялық құрамы
Жердің құрылысы: қабық, мантия, сыртқы және ішкі ядро. Ғылыми зерттеулер, сейсмикалық толқындар, гравитациялық және магниттік өрістер негізінде анықталды.
-
Жер қабығы мен ядро шекарасының ерекшеліктері
Жердің мантиі мен ядросы шекарасы – сейсмик толқындар жылдамдығының өзгеруі, пост-перовскит қабаты, Африка және Тынық мұхитының үлкен аймақтары зерттелді.
-
Жер қыртысының алюминий силикат минералдарына толы құрамы (Sial)
Жер қыртысының құрамы – алюминий силикат минералдарынан тұратын «сиал» қабаты. Геологиялық термин, континенттік қыртыспен байланысты, тығыздығы төмен.
-
Ірі магмалық провинциялардың үлкен жиынтығы
Ірі магмалық провинциялар: құрамы, пайда болу себептері, тарих және жаппай жойылумен байланысы. Геологиялық зерттеулер, жер қыртысы, магма.
-
Жер қабығы: құрылысы мен қалыптасуы
Жер қыртысы – планетаның қалың сыртқы қабығы. Құрамы, қабаттары, литосферамен байланысы, тектоникалық тақталар және Мохоровичич үзділісі туралы біліңіз.
-
Жанар тау түтікшелерінен жер қабығына шыққан мантия тау жынысы
Лампроит – мантиядан шыққан сирек кездесетін жанартау тасы. Құрамы, географиялық орналасуы, жасы және кимберлиттерден айырмашылығы туралы ақпарат.
-
Жер қабаттарының өтімді бұрғылануы
Жер қабаттарының енуі: Диапирлер – бұрғылауға бейім материалдың қатты тау жыныстарына енуі. Тұз күмбездері, лай диапирлері туралы біліңіз. Геологиялық құбылыс.
-
Жоғары қысымдағы магний силикатының фазасы
Жоғары қысымдағы магний силикаты (MgSiO3) – Жер мантиісінің құрамындағы маңызды минерал. D'' қабатына әсер етеді, конвекцияны ықпалдастырады.
-
Лхерзолит тасы: құрамы, қалыптасуы және Жер мантиісіндегі орны
Лгерцолит – ультрамафигті магмалық тау жынысы. Құрамында оливин, ортопироксен, клинопироксен және минералдар бар. Тегі, қалыптасуы туралы ақпарат.
-
Тас қабаттарының қабаттасу ғылымы
Литостратиграфия – геологиялық ғалым, тау жыныстары қабаттарын зерттейді. Геохронология, салыстырмалы геология, петрологияға назар аударады. Қазбалар маңызды!
-
Көміт – магнийге бай жанартау жынысы
Коматиит – магнийге бай, мантиядан шыққан сирек кездесетін тау жынысы. Құрамы, қалыптасу кезеңі (Архей эоны) және ерекше құрылымы туралы біліңіз.
-
Геологиялық цикл: Тау жыныстарының өзгерісі мен дамуы
Геология: тау жыныстары циклі – шөгінді, метаморфтық, магмалық түрлерінің геологиялық уақыттағы өзгерістері. Тектоникалық және су циклінің ролі.
-
Жоғары магнийлі оливин базальты және пикрит базальттары
Пикрит базальты: жоғары магнийлі, оливинге бай жанартау тау жынысы. Құрамы, пайда болуы, Гавайи аралдарындағы кездесуі туралы біліңіз.
-
Жер қойнауының температуралық градиенті
Жер қойнауының температурасы тереңдікпен қалай өседі? Геотермиялық градиент, қыздыру көздері, радиоактивті ыдырау және Жердің ішкі жылуы туралы біліңіз.
-
Жер қабаттарының магмадан пайда болу теориясы
Плутонизм – 18 ғасыр геологиялық теориясы. Жердің магмалық тау жыныстары қалыптасуы, эрозия, шөгінді жыныстар және металл кендері туралы ақпарат.
-
Тау жыныстарының жартылай балқуы
Жер қабығындағы тау жыныстарының жартылай еруі – анексис. Мигматиттердің пайда болуына ықпал етеді, гранит құрамына әсер етеді. Геологиялық процестер.
-
Қабатты интрузиялар: құрамы мен пайдалы қазбалары
Қабатты интрузиялар – құрамы мен текстурасы бойынша қабатталған ірі магмалық тау жыныстары. Әлемдік сирек кездесетін геологиялық құрылымдар туралы біліңіз.
-
Қойнау жыныстарының құралуы және түрлері
Игнейлік тау жыныстары, кумуляттар: магмадан кристаллдардың жиналуы, құрамы, қабатты құрылымы. Жасалу шарттары, магма камерасы туралы білуге болады.
-
Батыс Австралиядағы Виндимурра магмалық кешені
Батыс Аустралиядағы Windimurra магмалық кешені: құрамы, геологиялық орны, қабатты габбро тау жыныстары, және Мурчисон доменімен байланысы.
-
Қоғамдық салқындану теориясы: Ескірген геофизикалық көзқарас
Жердің салқындау теориясы: Джеймс Дуайт Дананың ежелгі ғылыми болжамы. Жердің қызуын жоғалтуы таулардың пайда болуын түсіндіруге тырысқан.
-
Аумақтық тау жыныстары
Жер қабаттарының геологиясы: Магманың енуінен пайдалатын, аймақтық тау жыныстары мен олардың қасиеттері. "Жер қабаты" терминін біліңіз.
-
Төмен сілтілі магмалар сериясы
Төлеиттік магма сериясы: субсиликалық тау жыныстары, базальт, андезит, дацит, риолит түрлері. Химиялық құрамы, эволюциясы және геологиялық маңызы.
-
Transition zone (Earth)
-
Fractional crystallization (geology)