Кіріспе
G7e торпедасы – Екінші дүниежүзілік соғыста неміс Kriegsmarine-нің (Крайгсмаринінің) теңіз асты қайықтары қолданған стандартты электр торпедасы. Ол 20 түрлі нұсқада шығарылды, алғашқы G7e (TII) үлгісі соғыс басталғанда қолданысқа енді. Бірнеше мәселелерге байланысты, 1941 жылдың соңына дейін жалғасқан неміс «Торпедо дағдарысына» (Torpedokrise) әкеп соқты, жақсартылған G7e (TIII) Германияның U- қайықтары үшін соғыстың қалған бөлігінде стандартты электр торпедасы ретінде пайдаланылды. G7e торпедаларының диаметрі және ұзындығы шамамен өлшенді. Торпеда түріне қарай, оның жарылғыш бөлігінде дипикриламин мен TNT қоспасы – Schießwolle 36 бар. Олардың барлығы электр моторларымен және қорғасын қышқылды аккумуляторлармен жабдықталған, олардың жұмысқа жарамдылығын сақтау үшін үнемі күтім қажет болды. Соғыс кезінде қолданылған басқа да маңызды G7e нұсқалары – алғашқы акустикалық басқару жүйесі бар G7es (TIV) Falke торпедасы және оның жақсартылған нұсқасы G7es (TV) Zaunkönig.
The G7e torpedo was the standard electric torpedo used by the German Kriegsmarine submarines in World War II. It came in 20 different versions, with the initial model G7e(TII) in service at the outbreak of the war. Due to several problems, leading to the German "Torpedokrise" which lasted until the end of 1941, the improved G7e(TIII) took over as the standard electric torpedo used by German U boats for the rest of the war. G7e torpedoes measured in diameter and about in length. Depending on the type, the warhead contained a main charge of of Schießwolle 36, a mixture of dipicrylamine and TNT. All were powered by electric motors and lead acid batteries which required onboard maintenance to maintain their functionality. Other major G7e versions that saw operational service during the war, were the first acoustic homing torpedo G7es(TIV) Falke and its improved successor G7es(TV) Zaunkönig.
G7e ((TII)
G7e ((TII) 1936 жылы неміс суасты қайықтарының флотында қолданысқа енді. Оның бар екендігі британдықтарға 1939 жылғы қазан айында «Royal Oak» кемесі батып кеткеннен кейін, бір торпеданың бөліктері табылғанға дейін дерлік белгісіз болды. G7e-нің G7a-ға қарағанда артықшылығы – оның қарапайымдылығы мен өндірістің төмен құны (бағасының жартысы), сондай-ақ, ішкі жағдайында тым жайсыз дыбыс шығармауы және кемелерді шабуылдалып жатқаны туралы ескерту үшін көрінетін ауа көпіршіктерінің із қалдырмауы болды. Дегенмен, қалған барлық жайттар бойынша TII, G7a-ға қарағанда сенімсіз және болжамсыз жұмыс істеді, оның қашықтығы және жылдамдығы төмен болды. Сонымен қатар, бұл торпедалардың аккумуляторларын максималды жылдамдық пен қашықтықта жұмыс істеу үшін белгілі бір температураға дейін алдын ала қыздыру қажет болды, бірақ әдетте бұл қиындық тудырмады, себебі U қайықтары күтпеген шабуыл жасау мүмкіндігіне ие болды және көбінесе бірінші оқ ату артықшылығына қол жеткізді. TII-нің нашар қашықтығы мен жылдамдығы ғана мәселе емес еді. Контактілік және магниттік детонаторлардың екеуі де сенімсіз болды, бұл Америка Құрама Штаттарының теңіз күштерінің стандартты Mark 14 суастына қарсы және кемеге қарсы торпедасына да әсер ететін маңызды ақаулықтар еді. Кеменің корпусының астынан өтіп, кеменің арқасын сындыруға арналған магниттік әсерлі жарылғыш құрылғы, тұрақсыз болды және көбінесе мерзімінен бұрын немесе тіпті жарылмады. Бұл BdU-ны барлық G7e (TII) торпедаларын тек контактілік жарылыс үшін ғана қолдануға бұйырды. Алайда, TII-нің контактілік құрылғысы да сенімсіз болып шықты; 1938 жылы U 56 суасты қайығынан ұшырылған үш торпеда британдық «HMS Nelson» соғыс кемесіне тиді, екеуі соғылып, біреуі жарылмады. Осы техникалық кемшіліктер кем дегенде бір линкорға, жеті ауыр крейсерге, жеті эсминецке және бірнеше жүк кемесіне жасалған шабуылдардың сәтсіз аяқталуына себеп болды. Дегенмен, неміс теңіз күштері, неміс суасты қайықтарының бас қолбасшылығы (BdU) тарапынан көптеген талаптардан кейін, TII-нің кемшіліктерін түзетуге ресурстар бөлді. Бірте-бірте, ол жақсарды және Норвегия кампаниясының соңына қарай контактілік жарылғыш пен тереңдікті сақтау механизмімен байланысты мәселелер көбінесе шешілді, магниттік жақындық мүмкіндігін жақсартуда маңызды қадамдар жасалды. Сонымен қатар, TII-нің қашықтығы артты. Алайда, сол кезде TII өндірістен алынып жатыр еді.
G7e ((TIII)
G7e (TII) конструкциясының жетілдірілуі Германияның U-кеме флоты үшін электр торпедасының келесі үлгісін өндіруге енгізілді. 1942 жылы пайдалануға берілген TIII, бастапқы TII-ге қарағанда айтарлықтай жақсартуды білдірді. TII-дегі ақаулы жарылғыштар жаңа конструкцияның пайдасына жойылды. TIII-тің қашықтығы және жылдамдығы болды. Жақсыланған конструкциясымен TIII, соғыстың қалған бөлігінде тек түнде ғана қолданылған G7a (TI) ылғалды жылытқыш торпедасын толықтырды (ол су бетіндегі кемелерде қолданылатын жалғыз торпеда болып қала берді), ал TIII күндізгі шабуылдар үшін қолданылды. TIII-тің жетілдірілген жақындық сенсорын пайдаланып, U-кеме капитандары кеменің түбінен атып, бір торпедамен нысананың қаңқасын сындыра алатын, U-кеме флотының тиімділігін арттыратын еді. TIII конвойға шабуылдар үшін FaT (Flächenabsuchender Torpedo) G7e (TIII Fat II) және LuT (Lagenunabhängiger Torpedo) G7e (TIII Lut II) бағдарламалық басқару жүйелерімен де жабдықталды. TII торпедасының кемшіліктеріне байланысты көптеген мүмкіндіктер жіберіліп қалған болса да, жаңа TIII U-кемелерін бұрынғыдан да қауіпті етті.
G7es(TIV) Фальке
TIV моделі бұрынғы TIII моделінің толықтыруы болды. TIV – бұл қарапайым тік жүретін торпеда емес, ол 4 км/с жылдамдықпен жүретін және 1943 жылдың наурыз айында пайда болған әлемдегі алғашқы операциялық акустикалық торпеда болды, сол айда және жылы американдық Mk 24 "Mine" акустикалық торпедасы да енгізілді. 1933 жылдың басында Германия торпедалар үшін акустикалық бағыттау механизмдерін әзірлеуді және сынауды бастады. Су асты кемелері соғысының басынан бері, су асты кемешілері су бетіне шықпай немесе перископты пайдаланбай торпедаларды нысанаға алып, атуды армандаған. Перископ су асты кемесінің орналасқан жерін көрсетеді, ал корпусты тесіп өтетін перископ су асты кемесінің қысымға төзімді корпусын әлсіретеді және суға батып кету тереңдігін шектейді. U- қайықтары да перископтарын пайдалану үшін өте жақын тереңдікке, әдетте шамамен 300 метрге түсуге мәжбүр болды, бұл оларды бомбалауға, тереңдік зарядтарына және тіпті оқ атуға ұшыратуға бейімдеді. Falke енгізілгеннен кейін, U- қайықтары терең су астында қалып, өздерінің орналасқан жерін көрсетпей, конвойларға оқ атуға мүмкіндік алды, тек бұрандаларының шуы естілді. Перископпен нысанаға алудың орнына, торпеда U- қайығының гидрофондарымен анықталған дыбыстық контактіге шамамен бағытталатын, ал бағыттау механизміне дәл нысанаға алудың қажеті болмады. Falke өзінің алғашқы бөлігінде қарапайым тік жүретін торпеда сияқты жұмыс істеді, содан кейін оның акустикалық сенсорлары белсенді болып, нысананы іздеді. Falke-дегі естілуді сезгіш жабдықтар торпеданың мүмкіндігінше тыныш болуын талап етті, сондықтан ол тек 4 км/с жылдамдықпен жүрді; сонымен қатар, торпеда атып шығарылған U- қайығы моторларын тоқтатуға мәжбүр болды. Falke сауда кемелеріне қарсы бағыттауға арналғандықтан, оның баяу жылдамдығы үлкен кедергі болмады. Тек үш U- қайықпен жауынгерлік жағдайда қолданылған, U 221, U 603 және U 758. Ол G7es(TV) "Zaunkönig" (Одақтастар GNAT деп атаған, неміс теңіз күштерінің акустикалық торпедасы) арқылы ауыстырылды, ол жылдам қозғалатын соғыс кемелерінің де, сауда кемелерінің де дыбысын жылдам және жақсырақ анықтай алды. Операциялық қызметте болған уақыты қысқа болғанымен, Falke акустикалық бағыттау торпедасының тұжырымдамасын дәлелдеді. Оның енгізілуі АҚШ Әскери-теңіз күштері Mark 24 FIDO "минасымен" алғашқы жауынгерлік табысқа қол жеткізгенге дейін екі ай бұрын болды. FIDO мина емес, ұзақ қашықтықтағы патрульдік ұшақтарға арналған пассивті, акустикалық бағыттау торпедасы болды. Mark 24 ұшағының алғашқы табысы 1943 жылдың 14 мамырында VP 84 эскадрильясынан шыққан PBY 5 ұшағы U 640 су асты кемесін жаңа қарумен батырды. Көптеген деректерге сәйкес, немістердің Zaunkönig (GNAT) торпедасымен алғашқы жауынгерлік табысы 1943 жылдың қыркүйегіне дейін болған жоқ. 1943 жылдың қыркүйегінде Одақтастар немістердің GNAT-ты операциялық қызметке енгізгенін білгенімен, олар 1944 жылдың маусым айында U 505 су асты кемесін ұстағанда ғана неміс бағыттау торпедасы туралы сенімді деректер алды.