Кіріспе

Дания ақсұлы және Дания регенті Ульф Торгильссон, көбінесе Ульф граф немесе граф Ульф деп танылады, Сконе ақсұлы және Дания регенті болды. Ульф Торгиль Спраклингтің ұлы және Дания королі II Свейннің әкесі, осылайша 1047 жылдан 1375 жылға дейін Данияны билеген Эстридсен әулетінің бабасы болды, ал кейде, әсіресе швед дереккөздерінде, оны құрметтеу үшін Ульфингтер әулеті деп аталды.

Өмірбаян

Ульф Ярл – Даниялық қолбасшы Торгильс Спракальэггтің ұлы. 18 ғасырда Дания тарихшысы Якоб Лангебек Штирбьёрн Старк пен Тайра Харальдсдоттердің Торкель Спракалеггтің ата-анасы болғанын болжады. Осылайша, Ульф Ярл Мунсо әулетінің Олоф (II) Бьёрнссонының және Тира арқылы Книтлинга әулетінің Харальд Блютуздың ұрпағы болар еді. Оның ағасы Эйлаф Ұлы Кнут патшасының графы болды, ал оның қарындасы Гыта Торкелсдотир Уэссекс графы Годвинге үйленді. 1016 жылы ол Ұлы Кнуттың Англияға басып кіруіне қатысты. Ол Англияны жаулап алуға қатысты. 1024 жылдан бастап Данияның ярлы және Данияның регенті ретінде тағайындалды. Кнут патша болмағанда, ол Кнуттың ұлы Хартакнуттың асырап алушы әкесі және қамқоршысы ретінде билік жүргізді. 1015–16 жылдары Кнуттың қарындасы Даниялық Эстрид Свендсдаттерге үйленді, одан Свейн және Беорн (Бьёрн) атты ұлдары болды, Свейн кейін Дания патшасы болды, ал Беорн Англияда граф болды. Бремдік шежіреші Адам Ульфке Асбьёрн атты ұл берді, бірақ оны Свейн мен Беорн сияқты Эстридтің ұлы деп нақты атамады. Сондай-ақ, Харальд Хардроданың сағасы болуы мүмкін, Снорри Стурлусонның «Хеймскрингла» кітабында Свеннің әпкесінің ұлы Асмунд туралы айтылады, бірақ ол Моркинскинадағы Беорнның ұлы деп аталған Асмунд болуы мүмкін. 1026 жылы Швеция королі Анунд Якоб пен Норвегия королі Олаф II Кнуттың болмауынан пайдаланып, Балтық теңізінде Даниялықтарға шабуыл жасады. Ульф бостандық сүйгіштерді Хартакнутты патша етіп сайлауға көндірді, өйткені олар Кнуттың қатыспауына наразы болды. Бұл Ульфтің алдауы болды, өйткені Хартакнуттың қамқоршысы ретіндегі рөлі оны Данияның билеушісі етеді. Кнут осы оқиғаны білгенде Данияға оралып, Хельгео шайқасында швед және норвегиялық күштерге қарсы теңіз шайқасын жүргізді. Жеңіс Кнутты Скандинавиядағы басты көшбасшы етіп бекітті. Аңгло-саксон шежіресі шайқасты 1025 жылы, бір жыл бұрын болған деп көрсетеді. Шведтердің басшылары Ульф және Эглаф деп аталды, олар әдетте Ульф Ярл мен оның ағасы Эйлафпен сәйкес келеді. Саксо да Ульфті Хельгеода Кнутқа қарсы күрескенін айтады. Алайда, «Хеймскрингла» кітабындағы Олафтың сағасы Кнут құрлықтағы шайқаста жеңілгенін, бірақ Ульф оған теңіздегі шайқаста жеңіске жетуге көмектескендіктен, ол жалпы жеңіске жеткенін айтады. Бұл көздер арасындағы қайшылықтың бір түсіндірмесі – Ульф 1025 жылы Кнутқа қарсы шведтермен шайқасқан, бірақ сагада айтылмаған, өйткені Олаф қатыспаған, бірақ Ульф Хельгео шайқасынан бұрын жағын ауыстырған. Егер Эйлаф Кнутқа қарсы соғысса, ол кешірілді, өйткені Кнут қайтыс болғанға дейін Англияда граф ретінде қызмет етті, содан кейін қашып кетті, бұл оның патшамен тығыз байланыста екенін көрсетеді. Бірақ ол Ульфпен жақын қарым-қатынаста болған жоқ. Роскильдеде өткен той кезінде екі ағайынды шахмат ойнап, дауласа бастады. Келесі күні, 1026 жылғы Рождествода Кнут өзінің үйшігінің біреуін Роскильде соборының алдындағы шіркеуде, Трейнгидскиркенде (Роскильде) граф Ульфті өлтірді.

Басқа дереккөздер

Лоусон, М. К. (1995) Кнут: XI ғасырдың басында Англиядағы даниялықтар (Addison Wesley Longman Ltd)

Қатысты оқу

Лоусон, М. К. (2004) Кнут – Англияның викинг патшасы (Темпус)
Холландер, Ли М., аудармашы (1991) Heimskringla: Норвегия патшаларының тарихы (Техас университетінің баспасы)
Троу, М. Дж. (2005) Кнут – Солтүстіктің императоры (Sutton Publishing Ltd)