Кіріспе

Италиялық мүсінші (1777–1850)

Лоренцо Бартолини (Прато, 7 қаңтар 1777, Флоренция, 20 қаңтар 1850) – итальяндық мүсінші. Ол неоклассицизмін сезімталдық пен діни ізгілік және нақты егжей-тегжейлілікпен үйлестірді. Флоренциялық өнердегі әріптестерінің көпшілігіне үлкен әсер еткен Антонио Кановадан гөрі, Флоренциялық Ренессанс мүсінінен шабыттанды.

Өмірбаян

Бартолини Тосканадағы Пратоға жақын Савиньяно ди Прато қаласында дүниеге келген. Флоренция көркемсурет академиясында білім алып, алабастрдан модельер ретінде өз қабілеттерін жетілдіргеннен кейін, ол 1797 жылы Парижге барды, онда Жан Батист Фредерик Десмарайдан сурет салуды, содан кейін Франсуа Фредерик Лемодан мүсін жасауды оқыды. 1803 жылы Академияның екінші сыйлығын алған «Клеобис пен Битон» барельефі оның бірден мүсінші ретінде танымалдығын нығайтты және оған бірқатар ықпалды меценаттар әкелді. Аустерлиц шайқасының рельефі Вендом алаңында орнатылған бағанаға орнатылған туындылардың бірі болды. Ол сондай-ақ Виван Денон үшін көптеген кішігірім туындыларды жасады, сонымен қатар опера композиторлары Мехул мен Керубинидің портреттік бюстерін жасады. Алайда, оның үлкен қолдаушысы Наполеон болды, ол үшін ол алып бюст жасады және оны 1807 жылы өз қарындасы Элиза Бачоччидің ұсынысы бойынша Бергамодағы Карра академиясына, жергілікті қарсылыққа қарамастан, мүсін өнерінен сабақ беру үшін жіберді. Мұнда ол Наполеон құлағанға дейін Бонапарттардың ресми портрет мүсіншісі болып қалды. 1833 жылы Бартолини Ұлттық дизайн академиясының құрметті мүшесі болып сайланды. Содан кейін ол Флоренцияда тұрып, өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Оның мүмкіндіктерін шектеген. Оның натуралистік және біршама сезімтал мармурдан жасалған «L'Ammostatore» («Құс ұясын ұрлаушы», 1820) Андреа дель Верроккьо сияқты төртінші ғасыр Флоренция мүсіншілерінен шабыттанды. Оның кедейлікке ұшыраған он жылдығында шетелдіктерден қолдау комиссиялары түсті; Флоренцияның Вестминстер аббаттығы саналатын Санта-Крочедегі ханшайым Зофия Чарторисканың жерлеу монументі натурализмге қарсы классикалық мәлімдеме болып табылады. Санта-Крочедегі Бартолинидің басқа екі монументін онымен салыстыруға болады; Капелла Джуньиде Шарлотта Бонапартқа арналған монументі бар, бірақ Леоне Баттиста Альбертиге арналған монументтегідей, ресми тәсіл қажет болған кезде, нәтиже салқын болуы мүмкін. 1830 жылы Флоренцияға зейнеткерлікке шыққан орыс эмигрант князь Никола Демидовтың ұлдары үлкен тапсырма берді. Ұлдары әкелерінің құрметіне Никола Демидовқа арналған монументті жасауды тапсырды, ол Флоренциядағы Демидов алаңына орнатылды. Комиссияның көптеген фигуралары Бартолинидің өмірінің соңғы онжылдықтарында қалыптасты; оны Бартолинидің көмекшісі Паскуале Романелли аяқтады. Оның туындылары алуан түрлі, соның ішінде көптеген портреттік бюстер бар. Ең жақсылары, мүмкін, «Қайырымдылық» тобы (1824), «Геркулес және Лихас» және бай жер иесі Джузеппе Полди Пеццолидің жесірі тапсырған «Құдайға сенім». Оның Макиавеллидің портреттік мүсіні Уффицидің бос сыртқы нишаларына орнатылған тарихи Флоренциялық еркектердің ұзақ тізіміндегі оның жалғыз тапсырысы болды. Ол бұрынғы герцогиня Мария Луиза ди Борбонға арналған монументті жасады, ол Лукканың герцогтік сарайының алдындағы алаңға орнатылды.