Кіріспе

Американдық журналист және жазушы (1956 жылы туған) американдық заңгер және саясаткер Дуглас Джером Престон (31 мамыр 1956 жылы туған) – американдық журналист және жазушы. Ол Линкольн Чайлдпен бірлесіп жазған триллерлерімен (Агент Пендергаст және Гидеон Кру сериялары сияқты) көбінесе танымал, бірақ ол жеке жазған алты романның авторы, олардың ішінде Вайман Форд сериясы және Дисней фильмге түсірген «Дженни» романы бар. Ол ғылым және зерттеулер тақырыбында жартылай ондаған ғылыми-популярлық кітаптардың авторы және кейде «The New Yorker», «Smithsonian» және басқа журналдарға материалдар жазады.

Өмір және ертедегі мансап

Престон Массачусетс штатындағы Кембридж қаласында дүниеге келді және Веллслиде өсті. Вестон қаласындағы (Массачусетс) Кембридж мектебінің және Калифорния штатының Клермонт қаласындағы Помона колледжінің түлегі Престон жазушылық карьерасын Нью-Йорктегі Америка табиғи тарих мұражайында бастады. 1978 жылдан 1985 жылға дейін Престон Америка табиғи тарих мұражайында жазушы, редактор және басылымдар менеджері болып жұмыс істеді. Ол "Кюратор" журналының бас редакторы және "Табиғи тарих" журналында бағаншы болды. 1985 жылы ол мұражай тарихына арналған "Шатырдағы динозаврлар: Америка табиғи тарих мұражайына саяхат" атты кітап жариялады. "Сент-Мартин Пресс" баспасында бұл кітапты оның болашақ әріптесі Линкольн Чайлд шығарды. Олар көп ұзамай 1995 жылы мұражайда өтетін "Реликт" атты триллер романы бойынша бірлесіп жұмыс істеді. "Paramount Pictures" компаниясы осы романды 1997 жылы Пенелопа Энн Миллер, Том Сизомор және Линда Ханттың қатысуымен киноға түсірді. 1986 жылы Престон Нью-Мексикоға көшіп, толық уақыт жазумен айналыса бастады. Америкада еуропалықтар мен үндістер арасындағы алғашқы кездесуді түсіну үшін ол Франсиско Васкес де Коронадоның аңызға айналған жеті алтын қаланы іздеудегі қатал және сәтсіз саяхатын атпен қайта басып өтті. Осы мың шақырымдық саяхат нәтижесінде "Алтын қалалар: Американың оңтүстік-батысына саяхат" атты кітабы жарық көрді. Осыдан кейін Престон тарихи немесе ежелгі жолдарды қайта табу мақсатымен көптеген ұзақ атты саяхаттар жасады, осылайша ол Ұзақ жолшылар гильдиясына қабылданды. Ол сонымен қатар әлемнің басқа аймандарына жасалған экспедицияларға қатысты, оның ішінде Камбоджа джунглилеріндегі қызыл кхмерлер бақылауындағы аумаққа кішкентай әскермен бірге барып, жоғалған Ангкор ғибадатханасына барып көрген алғашқы батыс адамы болды. Ол 3000 жылдан бері ешкім кірмеген Мысырдың "KV5" қабіріндегі ежелгі жерлеу палатасына кірген алғашқы адам болды. Престон экспедицияға қатысып, Гондурас шығысындағы Москития тауларындағы зерттелмеген аңғарда ежелгі қаланы тапты, осы туралы "Маймыл құдайының жоғалған қаласы: шын оқиға" атты ғылыми-популярлық кітап жазды. Осы сапарда ол және экспедицияның басқа мүшелері емдеуге келмейтін тропикалық ауру – мукокутандық лейшманиозбен ауырды, олар ем үшін Ұлттық денсаулық институтына жүгінді. 1989 және 1990 жылдары Принстон университетінде көркем емес туындылар жазудан сабақ берді. Ол Халықаралық триллер жазушылар ұйымында белсенді мүше.

Жазушылық мансап

Ол өзінің жиі серіктесі Линкольн Чайлдпен бірге ФБР арнайы агенті Пендергаст кейіпкерін жасады, ол олардың көптеген романдарында пайда болады, соның ішінде «Релик», «Қызығушылықтар кабинеті», «Бримстон» және «Ақ от». Престон мен Чайлд екеуінің бірлескен романдары: «Mount Dragon», «Riptide», «Thunderhead» және «The Ice Limit». Кейіннен олар «Гидеонның қылышы», «Гидеонның денесі» және «Жоғалған арал» кітаптарынан тұратын «Гидеон экипажы» сериясын құрды. Жеке шығармашылығында Престонның көркемдік дебюті – американдық отбасы қабылдаған шимпанзе туралы «Дженни» романы. Одан кейін жазылған «Кодекс» романы қазына іздеу туралы, және стиль жағынан Чайлдпен бірлесіп жазған триллер жанрына жақын болды. «Кодекс» романы Том Бродбент пен Салли Колорадо кейіпкерлерін таныстырды. Том мен Салли «Тираннозавр каньоны» романында қайта оралады, онда бұрынғы ЦРУ агенті және (сол кезде) монахтық білім алушы Вайман Форд тұңғыш рет пайда болады. «Тираннозавр каньонынан» кейін Форд монастырдан шығып, жеке тергеу агенттігін құрады және Престонның жеке туындыларының басты кейіпкері ретінде Бродбенттің орнына келеді. Форд кейін «Блассифмия», «Импакт» және «Кракен жобасы» романдарына оралады. Чайлдпен бірлескен жұмыстарынан және жеке ойдан туған әлемінен басқа, Престон Американың оңтүстік-батысының тарихы туралы бірнеше ғылыми-популярлық кітаптар жазды. Ол «The New Yorker» журналы үшін археология мен палеонтология туралы мақалалар жазды, сондай-ақ «Smithsonian», «Harper's», «The Atlantic», «Natural History» және «National Geographic» журналдарында жарияланды. 2011 жылдың мамыр айында Помона колледжі Престонға әдебиет докторы (Honoris Causa) дәрежесін берді. Ол АҚШ және Еуропада жазу саласындағы марапаттардың иегері.

"Флоренция жындысы" ісіне қатысы

2000 жылы Престон жас отбасымен бірге Италияның Флоренция қаласына көшіп барды және "Флоренция монстры" деген лақап атымен танымал сериялық кісі өлтіруші қатысқан, шешілмеген жергілікті құпиялы қылмысқа қызығушылық танытты. Осы іс және оның итальян билігімен болған мәселелері 2008 жылы итальян журналисі Марио Специмен бірлесіп жазған "Флоренция монстры" кітабының негізгі тақырыбы болды. Кітап үш ай бойы New York Times бестселлер тізімінде тұрды және Еуропа мен АҚШ-та бірнеше журналистикалық сыйлыққа ие болды. 20th Century Fox компаниясы бұл кітапты Джордж Клуни продюсерлік етіп фильмге бейімдеуде. Клуни Престон рөлін сомдайды.

Аманда Нокс ісіне қатысы

Престон итальяндық прокурор Джулиано Миньинидің американдық студент Аманда Нокстың ісіндегі әрекеттерін сынады. Нокс 2007 жылы Перуджада британдық студент Мередит Керчерді өлтірді деген айыппен үш адамның бірі ретінде сотталған, бірақ ақырында ақталған болатын. 2009 жылы CBS телеарнасының "48 сағат" бағдарламасында Престон Ноксқа қарсы қозғалған істің "жалғанға, шарлаттандыққа және абсурдты конспирологиялық теорияларға негізделгенін" айтты. 2009 жылдың желтоқсанында, сот шешімі жарияланғаннан кейін, ол CNN арнасының "Андерсон Купер 360°" бағдарламасында Миньини өзінен қалай сұрақ қойғанын баяндады. Престон Миньини туралы: "Бұл өте зорлықшыл прокурор. Ол теорияларды ойдан шығарады. Ол шайтандық секске бейім", - деді. Престон 2013 жылы "Trial By Fury: Internet Savagery and the Amanda Knox Case" атты кітабын Kindle Single eBook форматында жариялады.

"Триллер операциясы" USO турнесі

2010 жылы Престон Халықаралық триллер жазушылары ұйымының демеушілігімен өткен алғашқы USO турына Дэвид Моррелл, Стив Берри, Энди Харп және Джеймс Роллинс сияқты авторлармен бірге қатысты. Ұлттық Әскери-теңіз медициналық орталығында және Уолтер Рид әскери медициналық орталығында жарақат алған әскерлермен кездесіп, кітаптарын сыйлағаннан кейін, топ Кувейт пен Иракта бір аптадан астам уақыт өткізді, бұл «USO-ның 69 жылдық тарихында авторлардың соғыс аймағына алғаш рет сапар шегуі» болды. Осы тәжірибе туралы Престон: «Әдеттегідей, біз кездескен керемет және жауапкершілігі жоғары адамдардан көп нәрсе үйрендік» деді.

Авторлар біріктірілді

2014 жылы Hachette Book Group пен Amazon.com, Inc. арасындағы шарттар бойынша келіспеушілік кезінде Престон "Авторлар біріктігі" деп аталған бастаманы көтерді. Келісімшарт дауы кезінде Hachette авторларының кітаптары Amazon сайтында жеткізілімде үлкен кешігулерге, қолжетімділіктің шектелуіне және жеңілдіктердің азаюына тап болды. Осы тактикадан наразы болған Престон, оның салдарынан бейкүнә авторлар зардап шегіп жатқанын сезініп, түрлі баспалардан ойдас авторлардың қолдауын жинауға кірісті. "Авторлар біріктігінің" алғашқы ашық хатында 900-ден астам қол қойған адамдар Amazon компаниясын дауды шешуге және санкция саясатын тоқтатуға шақырды, сондай-ақ оқырмандарды авторларды қолдау үшін бас директор Джефф Безосқа хабарласуға үндеді. Одан көп ұзамай, 1100-ден астам автордың қолтаңбасымен Amazon компаниясының директорлар кеңесіне екінші ашық хат жіберілді, онда олар кейбір кітаптардың сатылуын кедерлеу саясатын жеке мақұлдады ма деген сұрақ қойылды. Бұл науқанның себебін түсіндіре келген Престон: "Бұл Amazon компаниясының авторларға жасаған зорлық әрекеттері туралы. Олар баспагермен келіссөздер жүргізуде қиындыққа тап болған сайын авторлардың кітаптарын таңдап, жазалайды. Алғашқы зардап шеккендер – университеттер мен шағын баспалардың авторлары. Amazon баспагерлермен мәңгі келіссөздер жүргізе береді. Олар шынымен де баспагермен проблема туған сайын авторларды мақсатқа ала бере ме?" деді.

Маймыл құдай экспедициясының жоғалған қаласы

2015 жылы Престон Гондурас тауларының Москития аймалына экспедицияға қатысты, ол Жер бетіндегі ғылыми тұрғыдан зерттелмеген соңғы аймалдардың біріне енді. Стив Элкинс басқарған, Бененсон Продакшн, Гондурас үкіметі және National Geographic журналы демеулік еткен экспедиция, майя мәдениетінің ықпалында болған, бірақ майя емес, құпия өркениет салған бұрынғы белгісіз Колумбияға дейінгі қаланы зерттеді. Қала ұзақ жылдар бойы аңызға айналған «жоғалған қала», яғни Ла Сиудад Бланка, Ақ қала немесе Маймыл құдайының жоғалған қаласы деп аталатын аймақта табылған. Таулармен қоршалған шалғай аңғардағы кең археологиялық орын 2012 жылы әуеден тасымалдау кезінде, тығыз үш қабатты ормандардың астындағы жерді картаға түсіре алатын қуатты лидар (жарық детекциялау және қашықтық өлшеу) технологиясын қолданған команда тарапынан ашылған. 2015 жылғы экспедиция қаланың алаңдарын, пирамидаларын және храмдарын зерттеп, картаға түсірді. Сонымен қатар, қаланың орталық топырақ пирамидасының іргесінде тас мүсіндердің жиынтығы табылды. 2016 және 2017 жылдардағы қазба жұмыстары 500-ден астам қасиетті заттарды ашты, олар қала тасталған кезде құрбандық ретінде сақталып, салтанатты түрде сындырылған болып көрінеді. Престон бұл жайтты 2017 жылы жарық көрген «Маймыл құдайының жоғалған қаласы: Шын оқиға» атты ғылыми еңбегінде сипаттады, ол New York Times бестселлер тізімінде бірінші орынға шықты. Престон экспедицияға қатысқан көптеген адамдардың бірі болды, ол жоғалған қалада мүккоталық лейшманиоз деп аталатын агрессивті паразиттік ауруға шалдықты.

Авторлар гильдиясы

2019 жылы ол Авторлар гильдиясының президенті болып сайланды. Авторлар гильдиясының президенті ретінде Престон 2020 жылы COVID-19 пандемиясына жауап ретінде іске қосылған Интернет архивінің Ұлттық төтенше жағдай кітапханасы бағдарламасын сынға алды, оны "кітап дүкенін тонап, көшедегілерге кітаптарды тегін таратып бергендей" деп сипаттады. Престон Интернет архивіне қарсы баспагерлердің сотқа арыздануына қолдау көрсетті.

Мақалалар мен очерктер

Дуглас Престонның эссесі қоса берілген.