Кіріспе

Американдық фантастика жазушысы Джеймс Оливер Ригни (17 қазан 1948 – 16 қыркүйек 2007), көбінесе Роберт Джордан псевдонимімен танымал, американдық эпикалық фантастика авторы. Ол ең көп танымал "Уақыт доңғалағы" (Брэндон Сандерсон Джорданның қайтысынан кейін аяқтаған) сериясы үшін, ол 14 кітаптан және бір преквел романнан тұрады. Ол "Conan the Barbarian" романдарын жазған бірнеше автордың бірі; жанкүйерлер оның Роберт Э. Говардқа жатпайтын ең жақсы туындыларының бірі деп санайды. Джордан сонымен қатар Рейган О'Нил псевдонимімен тарихи көркем әдебиет, Джексон О'Райли атымен вестерн және Чанг Лунг есімімен би сыншылығын жариялаған. Джордан "халықаралық триллер" жазғанын айтқан, бірақ оны басқа біреу жазған деп есептеледі.

Ерте өмір

Джордан Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында дүниеге келген. Орта мектепті бітірген соң Клемсон университетіне түсті, бірақ бір жылдан кейін оқуын тастап, АҚШ Армиясына қатарына қосылды. Вьетнам соғысында екі рет тікұшақ мергені болып қызмет етті. Ол "Ерекше ұшу кресі" орденін жапырақтармен бірге, "V" белгісі және жапырақтары бар "Қола жұлдыз" орденін, сондай-ақ екі вьетнамдық Батырлық кресімен марапатталды. 1970 жылы Вьетнамнан қайтқаннан кейін Джордан "Цитадель" университетінде физиканы оқыды. 1974 жылы ғылым бакалавры дәрежесін алып, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде ядролық инженер ретінде жұмыс істеді. және аптасына бірнеше рет қасиетті тамақтанды. Саяси көзқарастары бойынша өзін "еркіндікші монархист" деп сипаттады. 1797 жылы салынған үйінде әйелі Харриет Макдугалмен бірге тұрды, ол кітап редакторы (қазіргі уақытта Tor Books компаниясында жұмыс істейді; ол сонымен қатар Джорданның редакторы болған). Өзінің сүйікті авторлары ретінде Джон Д. Макдональд, Джейн Остин, Луис Л’Амур, Чарльз Диккенс, Роберт А. Хайнлайн, Марк Твен және Монтенді атады.

Ауру және өлім

2006 жылдың 23 наурызында Джорданға жүрек амилоидозы диагнозы қойылғанын және ем алған жағдайда орташа өмір сүру мерзімі төрт жылды құрайтынын мәлімдеді. Жеке блогында ол жанкүйерлерін оның жайлы уайымдамауға шақырып, ұзақ және шығармашылық өмір сүру ниетінде екенін айтты. 2006 жылдың сәуір айының басында ол Мейо клиникасында химиотерапиялық емді бастады. Ол көптеген миеломаға жақында бекітілген, бірақ бастапқы амилоидозға әлі сынақтан өтпеген Revlimid препаратын зерттеуге қатысты. Джордан 2007 жылдың 16 қыркүйегінде көптеген миеломаның салдарынан туындаған асқынулардан қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі 2007 жылдың 19 қыркүйегінде өтті. Ол кремацияланып, күлі Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласының шетіндегі Гус-Криктегі Сент-Джеймс шіркеуінің қорымдығына жерленді. Джорданның қолжазбалары Чарльстон колледжінің арнайы коллекцияларында сақталады.

Уақыт доңғалағы

Джордан "Уақыт доңғалағы" сериясының негізгі тізбегіндегі 14 кітаптың 11-ін жариялады. Рецензенттер мен бұрынғы кітаптардың жанкүйерлері, Джорданның жеке жазған соңғы шығармаларында серияның ауқымы кеңейгендіктен оқиғалардың қарқыны баяулағанын атап өтті. Денсаулығының нашарлауына байланысты Джордан "Жарық естелігі" (кейін "Жиналған дауылмен" басталатын үш томдық серияға бөлінген) соңғы шығармасының үстінде толық күшпен жұмыс істеген жоқ, бірақ блог жазбаларында ол өліміне дейін жұмысын жалғастырғаны және маңызды сюжеттік бөлшектерді отбасымен бөліскені расталды. Ол, тіпті "ең жаман жағдай орын алса да" кітап жарияланатынына сендірді. 2007 жылдың 7 желтоқсанында Tor Books "Уақыт доңғалағы" сериясын аяқтау үшін Брэндон Сандерсон таңдалғанын хабарлады. Джорданның жесірі Харриет Макдугал, "Мисборн: Соңғы империяны" оқығаннан кейін оны таңдады. Барлық жұқа қапталды кітаптардың (PB) беттерінің саны ең көп таралған басылымдарға сәйкес келеді. Қатты қапталды кітаптардың (HB) беттерінің саны сөздіктер мен қосымша беттерін қамтымайды. Роберт Джорданның "Уақыт доңғалағы" әлемі – сюжет орын алатын аты-жөні белгісіз әлем туралы энциклопедия, оны серияның жанкүйерлері көбінесе "Доңғалақтың әлемі" деп атайды. Ол АҚШ-та Tor Books, ал Ұлыбританияда Orbit Books баспасынан шығарылды. Мәтіннің көп бөлігі Тереза Паттерсон Джордан ұсынған жазбалар мен ақпарат негізінде жазды, ол жобаның бас редакторы болды. Нұсқаулықтағы ақпарат негізінен канондық болғанымен, кітапта Паттерсон серияның маңызды тақырыбын (уақыт және кеңістік бойынша білімнің өзгеруін) көрсететіндей болғандықтан, кейбір жерлерде қасаң, жаңсақ немесе тіпті жалған (немесе болжамды) ақпарат әдейі берілген.