Кіріспе

Раймонд Виктор Франц (8 мамыр 1922 – 2 маусым 2010) – 1971 жылдың 20 қазанынан 1980 жылдың 22 мамырына дейін «Ехоба куәгерлері» ұйымының Басқарушы кеңесінің мүшесі болды және 1965 жылдан 1980 жылға дейін ұйымның бас кеңсесінде он бес жыл қызмет етті. Франц өзінің отставкаға берілгеніне және одан кейін қауымнан шеттетілгеніне діннен тайғандық айыбы себеп болғанын мәлімдеді. Қауымнан шеттетілгеннен кейін Франц «Күзет мұнарасы, Киелі кітап және трактаттар қоғамымен» болған жеке тәжірибесі және «Ехоба куәгерлерінің» ілімдеріне қатысты өз пікірлерін баяндаған екі кітап жазды.

Күзет мұнарасының қызметі

Франц 1922 жылы дүниеге келген. Оның ағасы Фредерик Франц діннің дамуына, тәжірибесіне және ілімдеріне зор ықпал етті. Оның әкесі Киелі кітап зерттеушілерінің (содан Ехоба куәгерлері пайда болды) қозғалысына қатысып, 1913 жылы шомылдырылды. Франц 1938 жылы Ехоба куәгерлеріне қосылып, 1939 жылы шомылдырылды. 1944 жылы Франц миссионерлерді даярлайтын Ғалақад мектебін бітіріп, 1946 жылы Пуэрто-Рикоға миссионерлік қызметке жіберілгенге дейін, уақытша Америка Құрама Штаттарында саяхатшы өкіл ретінде қызмет етті. Франц Кариб аймарындағы Ехоба куәгерлерінің өкілі болды, Виргин аралдары мен Доминикан Республикасына барып, кем дегенде 1957 жылға дейін қызмет етті, сол жылы Доминикан Республикасында диктатор Рафаэль Трухильо Ехоба куәгерлеріне тыйым салды. Франц 37 жасында әйелі Синтияға үйленді, ол да миссионерлік жұмысына қосылды. Екеуі 1961 жылы Доминикан Республикасына қайта оралып, тағы төрт жыл уағыздады, содан кейін Нью-Йорк, Бруклиндегі Бақылау мұнарасы штаб-пәтеріне тағайындалды. Францтың айтуынша, ол ұйымның жазу бөлімінде жұмыс істей бастады және Ехоба куәгерлері басып шығарған алғашқы діни энциклопедия – «Киелі кітапты түсінуге көмектесу» кітабын жазуға бірлесіп қатысты. 1971 жылдың 20 қазанында ол Басқарушы кеңестің мүшесі болып тағайындалды. Франц жеке естеліктерінде 1979 жылдың соңында өзінің өмірінде шешімді сәт туғанын айтты:

Басқарушы кеңестің догматизміне және доктриналық шешімдерді қабылдауда Киелі кітапқа сүйенуден гөрі дәстүрлі көзқарастарға артық көңіл бөлгеніне наразы болған Франц және оның әйелі 1979 жылдың соңында халықаралық штаб-пәтерді тастап кетпекші екендерін шешті.

Шақыру

1980 жылдың наурыз айында Франц пен оның әйелі денсаулық жағдайына байланысты бас кеңседен демалыс алып, Алабама штатына көшіп барды, онда ол бір дінбауыр куәгеріне тиесілі жерде жұмыс істеді. Келесі айда Басқарушы кеңестің комитеті бас кеңсе қызметкерлері таратып жатқан «бұрыс ілімдерге» алаңдаушылық білдіріп, олардың сенімдері туралы сұрақтар қоя бастады. Қызметкерлерге сондай-ақ Францтың «Күзет мұнарасы» іліміне қайшы келуі мүмкін пікірлері туралы да сұрақтар қойылды. 1980 жылдың 15 наурызындағы «Құлағыңа құлақ сал!» журналында 1975 жылға дейін Армагеддонның болатыны туралы болжамдар «ескертулерді көлеңкелеп, күтуді күшейтті» деп мәлімделді. Журнал «осы күні үміт күткендерге, соның ішінде осы үміттің пайда болуына себеп болған ақпаратты жариялағандарға» «өз көзқарасын түзетуге» шақырды. Бұл мәлімдеме 1975 жылғы көңілі тоңғандық үшін Раймонд Францты, бұрынғы жазу комитетінің төрағасын кінәлады, бұл комитетті тазалауға себеп болды. 1980 жылдың 8 мамырында Францқа оның «жолдан тайғанын» хабарлады. 20 мамырда ол екі күндік тексеру үшін Бруклинге шақырылды. Францтың сөзінше, талқылауда кейбір куәгерлердің «Күзет мұнарасы» қоғамының ілімдері туралы жеке пікір алмасып, жолдан тайғанын көрсетуі мүмкін болған жайттар талқыланды. 1980 жылдың 21 мамырында Франц Басқарушы кеңестің отырысына шақырылды, онда үш сағат бойы оның кітаптық көзқарастары мен «Күзет мұнарасы» іліміне берілгендігі туралы сұрақтар қойылды. Нәтижесінде ол Басқарушы кеңестен және бас кеңсе қызметкерлерінен кету туралы ұсынысқа келісті. Франц «Ауру арнайы жариялаушылар» тобының мүшесі ретінде ай сайынғы жәрдемақы алудан бас тартты. Басқарушы кеңестің тергеуі нәтижесінде бас кеңседегі бірнеше қызметкерлер қауымнан шығарылды. 1980 жылдың 1 қыркүйегінде Басқарушы кеңес барлық аудандық және аймақтық бақылаушыларға хат жолдады, онда жолдан тайғандардың ілімдерді жарнамалауы қажет емес екені айтылды. Хатта «жазбаларға негізделген ескертулерге қарамастан, басқа ілімге сенуді жалғастырғандардың» да жолдан тайғанын және оларға «тиісті сот шаралары» қажет екені көрсетілді. 1981 жылдың 18 наурызында Францтың Алабамадағы жұмыс берушісі Ехоба куәгерлерімен байланысын үзгенін білдіретін хат тапсырды. 1981 жылдың 15 қыркүйегіндегі «Құлағыңа құлақ сал!» журналы қауымнан шығару саясатындағы өзгерістерді жариялады, онда топтан ресми түрде шығып кеткендердің де қауымнан шығарылғандармен бірдей қаралатыны айтылды. Франц жұмыс берушісімен араласып жүргендіктен, 25 қарашада сотқа шақырылып, жарлықты бұзғаны үшін қауымнан шығарылды. Өзінің қауымнан шығарылуына ғана емес, ілімдік мәселелерге қатысты өз пікірін білдіруге бейілді болған ол 1982 жылы Хизер мен Гэри Боттингке «Кризис совести» кітабының қолжазбасын жіберді, олар «Күзет мұнарасы» қоғамындағы кең тараған келіспеушіліктерді баяндау үшін пайдаланды. Олар Францтың куәгерлер туралы зерттемелеріне қосқан үлесі туралы «оның ұсыныстары мәтіннің сенімділігін күшейтті, оның «Күзет мұнарасы» қоғамының көзқарасын әділ және ашық көрсетуге талап еткеніне таң қалдық» деп жазды. Қауымнан шығарылғаннан кейін Франц екі кітап жариялады: «Кризис совести» (1983) және «Христиандық еркіндікті іздеу» (1991), онда ол Ехоба куәгері, Басқарушы кеңестің мүшесі ретінде және ұйымның әртүрлі деңгейлеріндегі тәжірибесі туралы егжей-тегжейлі айтып берді.

Өлім

2010 жылдың 30 мамырында 88 жастағы Франц құлап, миға қан құйылудан зардап шекті.