Кіріспе

Матай 5:19 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының бесінші тарауының он тоғызыншы аяты және Таудағы уағыздың бір бөлігі. Иса (Ғиса) заңды жою үшін емес, оны толықтыру үшін келгенін айтқан. Осы аятта Ол, мүмкін, бұл мәлімдемесін одан әрі нығайтуда.

Талдау

WEB және KJV нұсқаларында тыйым бұйрықтарды бұзуға қатысты айтылған. Франция бұл дұрыс емес деп санайды, себебі грек тіліндегі түпнұсқа «олардың біреуін жою» дегенге жақын. Иса (Ғиса) өсиеттердің немесе заңның орындалуы оның жойылуын білдірмейді, өйткені заң «толық билікте және ең жоғары құрметті талап етеді». Бұл сөйлем Мұса заңының маңыздылығын соңғы екі тармақта қайталайды сияқты көрінеді, бірақ кейбіреулер бұған келіспейді. Хилл Исаның «ең кіші өсиеттерге» сілтеме жасағанын айтады, бірақ бұрын және осы жазбаның барлық жерінде заң жеке бірлік ретінде қарастырылған және ережелер жиынтығы ретінде сипатталмаған. Сондықтан, кейбір адамдар бұл үзіндіде Исаның жаңа ережелер жиыны туралы айтқанын (Таудағы уағыз) түсіндіреді, ал ескі келісімдегі Мұса заңы сияқты он өсиет немесе Нұх заңы емес. Хилл Исаның заманында еврей дінінің көпшілігі кіші және үлкен өсиеттер арасында айырмашылық жасаған және кіші өсиетті бұзғаны үшін үлкен өсиетті бұзғанынан гөрі жеңіл жаза берілетінін жақтаған. Дегенмен, кейбір еврей секталары бұл пікірмен күшті түрде келіспеген. Хиллдің сөзіне göre, кейбір ғалымдар бұл тармақты Матайдың авторына қарағанда Мұса заңына аз мән берген Пауылға жасалған шабуыл ретінде қарастырады. Бұл пікірді қолдаушылар Пауылдың 1-Коринфтіктерге 15-тарауда өзін «елшілердің ең кішісі» деп сипаттағандығына сүйенеді. Бірақ көптеген ғалымдар бұл пікірді қабылдамайды, себебі Матайдың авторы Пауылдың еңбектерін оқыған деген нақты дәлел жоқ.