Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ли Брэкеттің ойдан шығарған кейіпкері Эрик Джон Старк – ғылыми фантастика авторы Ли Брэкеттің туындысы. Старк – Күн жүйесінің отарланған кезеңіндегі оқиғалардың батыры. Оның өмірбаяндық тарихы Маугли мен Тарзан сияқты жабайы тәрбиеленген кейіпкерлерге ұқсас ерекшеліктерге ие; оның шытырман оқиғалары 1940 және 1950 жылдардың ғылыми фантастика әлеміндегі ғарыш операсы планеталарында өрбиді.
Fictional character created by Leigh Brackett
Eric John Stark is a character created by the science fiction author Leigh Brackett. Stark is the hero of a series of pulp adventures set in a time when the Solar System has been colonized. His origin story shares some characteristics with feral characters such as Mowgli and Tarzan; his adventures take place in the shared space opera planets of 1940s and 1950s science fiction.
Тарих
Старк Меркурий планетасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Mercury Metals and Mining компаниясының қызметкерлері болған. Жер сілкінісінен үңгірде қаза тапқан ата-анасынан кейін Старкты Меркурийдің түкті және мұрынды аборигендерінің тайпасы асырады. Олар оған "тайпасы жоқ адам" деген мағына беретін Н'Чакка деген есім қойды. Ол өзін адам емес, сол тайпаның мүшесі деп санады және Меркурийдің түнек аймағындағы қатал өмір салтына төтеп беріп, тас кесірткелерін аулап күн көріп өмір сүрді. Старк толық бойға жеткенше, басқа бір топ кенші оның тайпасын құртады, оны тұтқынға алып, камераға қамады. Оны өлтіруге асығыс еді, егер полиция қызметкері Саймон Эштон құтқармағанда, ол Старкты ересек шаққа дейін тәрбиеледі. Ересек Старк туралы оқиғалар қарқынды, бірақ Брэкетт көптеген авторларға қарағанда оқиғаға көбірек қайғы мен құпиялылық сыйрай алады. Өзінің өсіп-өнген ортасының нәтижесінде Старк планетаның "жабайы" тұрғындарына қатысты колониалдық Жердің жасаған әділетсіздіктерін жақсы сезінеді және ресми билікке қарсы олардың жағын алуға бейім. Ол алғаш рет пайда болатын оқиғаның басында Старк, Жер отарлаушыларына қарсы күресіп жатқан Венералық тайпаға қару-жарақ жеткізгені үшін тағайындалған жиырма жылдық жазадан қашып жүр.
Stark was born on Mercury. His parents were employees of the mineral extraction company Mercury Metals and Mining. After his parents died in a cave in caused by a quake, Stark was adopted by a tribe of Mercurian aborigines who are described as hairy and possessing snouts. They gave him the name N'Chaka, meaning "the man without a tribe". He believed himself to be one of them, rather than a human, and endured their rigorous way of life in the Mercurian Twilight Belt, surviving by hunting rock lizards. Before Stark was fully grown, another group of human miners exterminated his tribe, captured Stark and imprisoned him in a cage. They would ultimately have killed him if he had not been rescued by the police official Simon Ashton, who raised Stark to adulthood. The stories of the adult Stark are fast paced adventures, but Brackett manages to insert more pathos than most authors. Because of his background, Stark is keenly aware of the injustices visited on the planetary "primitives" by the colonialist Earth, and tends to side with them against official bodies. At the opening of the story in which he first appears, Stark is evading a twenty year sentence placed on him for running guns to a Venusian native group that has been resisting Terran colonizers.
Сыртқы келбеті
Старктің сыртқы келбетіне қатысты бір мәселе, оны Paizo Publishing Planet Stories желісіндегі Джеймс Райманның суреттерінен бұрын оның әрбір суретшісі қасақана назардан тыс қалдырды: Меркурий планетасындағы күшті күн сәулесіне көп жыл бойы ұшырау Старкқа өте қара, тіпті қара түсті тері берді. Оның терісі "қара шашындай қара" және бір қарсыласы оны ақырғандықпен "үлкен қара маймыл" деп атайды. Старктің терісінің қараңғылығы "Венераның әйел құдайы" романында да қайталанады. Брэкеттің басқа меркурийлік кейіпкерлерінің де терісі қара (мысалы, "Террадан келген жау" романындағы Жаффа дауыл). Брэкеттің кәсіби суретшілері Старкты көбінесе ақ терілі, тіпті кейде сары шашты етіп салған. Брэкеттің бірнеше әңгімелерінде күшті, тәуелсіз және тартымды қара терілі кейіпкерді басты рөлде пайдалануы 1940-1950 жылдар үшін өте ерекше жағдай еді. Суретшілердің Брэкеттің жазбаша сипаттамасын елемеуі және оны тіпті 1982 жылға дейін ақ терілі, сары шашты, қалыпты кейіпкермен алмастыруы қара түсті адамдарға деген көзқарастың нәтижесі болуы мүмкін. Бұл жаңылыстыратын суреттердің әсері соншалық, сыншылар Старкты қара терілі кейіпкер ретінде еске алмайды немесе атамайды, бірақ ол әңгімелерде осылай нақты сипатталған. Старктің терісі өте қараңғы болса да, ол африкалық емес, еуропалық текті болып көрінеді; Брэкет оқырмандарына Старктің ерекше түсінің себебін Меркурий планетасында өскен кезінде күн сәулесіне ұзақ уақыт бойы тозуымен байланысты екенін қайта-қайта түсіндіреді. Брэкет Старкты Эдгар Райс Берроуздың танымал Джон Картер Марстан және Тарзан кейіпкерлерінің пародиі ретінде жасады, ал Старктің күннен қарарған терісі – Тарзанның күннен күйген терісінің меркурийлік нұсқасы.
A point about Stark's physical appearance which has been studiously ignored by every one of his illustrators until the James Ryman's covers from the Paizo Publishing Planet Stories line: years of exposure to heightened sunlight on the planet Mercury has permanently given Stark very dark, almost black skin. His skin is "almost as dark as his black hair" and an antagonist refers to him scornfully as a "great black ape". The darkness of Stark's skin is reiterated in Enchantress of Venus. Brackett's other Mercurian characters also have black skin (e. g. Jaffa Storm in The Nemesis from Terra). Brackett's professional illustrators have universally drawn Stark as light skinned, even sometimes blond. Brackett's use of a strong, independent, and attractive black skinned character as hero for several of her stories was very unusual for the 1940s and 1950s. The artists' choice to ignore Brackett's written description and substitute a generic light skinned blond pulp hero, even as late as 1982, may reflect prejudice against dark skinned people. The effect of these misleading illustrations has been such that Stark is never remembered or referred to by critics as a black skinned character, though he is clearly described as such in the stories. While Stark is described many times as having very dark skin, he appears to be of white European rather than African descent; Brackett repeatedly tells her readers that Stark's unusual coloring is due to prolonged exposure to extreme sunlight while growing up on the planet Mercury. Brackett openly created Stark as a pastiche of Edgar Rice Burroughs' popular John Carter of Mars and Tarzan characters, and Stark's sun blackened skin is the Mercurian version of Tarzan's sun bronzed skin.
Күн жүйесі
Старк алғаш рет "Planet Stories" журналында жарияланған повестьтер жинағында пайда болды. Олар: "Марс катакомбаларының патшайымы" (1949 жылдың жазы); "Венера сиқыршысы" (1949 жылдың күзі), бір кезде "Жоғалғандар қаласы" деп жарияланған; және "Марстың қара Амазонкасы" (1951 жылдың наурызы). Бірінші және соңғы повестьтер қысқа романға дейін кеңейтілді: "Марс катакомбаларының патшайымы" – "Синхараттың құпиясы" және "Марстың қара Амазонкасы" – "Талисманның халқы". Кеңейтілген нұсқалар алғаш рет 1964 жылы Ace Double түрінде, ал 1982 жылы "Эрик Джон Старк: Марстың заңнан тыс адамы" деген атпен жарық көрді. Повестьтердің ішкі хронологиясы жариялану ретінен өзгеше; "Марс катакомбаларының патшайымында" Старк Венерадағы тұтқындалудан қашып Марста болады, "Марстың қара Амазонкасы" көп ұзамай, бірақ Марстың солтүстік полюсіне жақын, зерттелмеген және варварлық аймақта орын алады, ал "Венера сиқыршысында" Старк Марстан жоғалған досын іздеу үшін Венераға оралады. Екі кеңейтілген романның түпнұсқа повестьтермен сәйкес келмейтін тұстары бар. "Синхараттың құпиясы" Старк Синхаратқа келгенге дейін "Марс катакомбаларының патшайымымен" дерлік бірдей, бірақ маңызды сюжеттік бұрылыс повестьте ертерек ашылады, ал одан әрі даму "Катакомбалар" сюжетінен (кейде тоғысқанмен) өзгеше болады. "Марстың қара Амазонкасы" "Талисманның халқынан" көп жағынан ерекшеленеді, бірақ ұқсас идеяға негізделген.
Stark first appeared in a group of novellas published in the pulp magazine Planet Stories. These were: "Queen of the Martian Catacombs" (Summer 1949); "Enchantress of Venus" (Fall 1949), once published as "City of the Lost Ones"; and "Black Amazon of Mars" (March 1951). The first and last stories were expanded into short novels: "Queen of the Martian Catacombs" as The Secret of Sinharat and "Black Amazon of Mars" as People of the Talisman. The expanded versions were first published in 1964 as an Ace Double paperback, and again in 1982 under the title Eric John Stark: Outlaw of Mars. The internal chronology of the stories is different from the publishing order; in "Queen of the Martian Catacombs" Stark is on Mars, having fled capture on Venus; "Black Amazon of Mars" takes place soon after, but in an unexplored and barbaric area close to the north pole of Mars; and in "Enchantress of Venus", Stark has returned from Mars to Venus to look for a missing friend. The two expanded novels have inconsistencies with their novella originals. The Secret of Sinharat is almost identical with "Queen of the Martian Catacombs" up to the point at which Stark arrives at Sinharat, but a crucial plot point is revealed earlier in the novella, and further developments diverge from (while occasionally overlapping) the storyline of "Catacombs". "Black Amazon of Mars" is largely different from People of the Talisman, though founded on a similar premise.
Скайф
Көп жылдар өткен соң, Брэкет "Жанжақты жұлдыз" (1974), "Скайфтың иттілері" (1974) және "Скайфтың қаскөйлері" (1976) атты үш кітаптан тұратын серияда осы кейіпкерге қайта оралды. Бұл әңгімелер алыс, бірақ жабайы экзопланетада өтетін ғылыми фантастика туындылары. Себебі, Старктің бастапқыда Күн жүйесінде өткен туындылары баспагерлерге ұнамай қалды. Осының салдарынан кейіпкердің мінезі мен тегі сақталғанмен, Скайф романдары мен ертерек Старк повестері арасында көптеген байланыстар үзілді.
Many years later, Brackett returned to the character in a trilogy of books titled The Ginger Star (1974), The Hounds of Skaith (1974) and The Reavers of Skaith (1976). These stories are science fantasies set on a distant but primitive extrasolar planet, since Stark's original Solar System venue had become unacceptable to publishers. As a result, although the character's personality and origins are retained, there are few other links between the Skaith novels and the earlier Stark novellas.
Басқа
Соңғы әңгіме, Старк және Жұлдызды Патшалар (2005) Старкты күйеуі Эдмонд Хамильтонның «Жұлдызды Патшалар» сериясының әлеміне енгізеді, бұл екеуінің арасындағы сирек кездесетін ынтымақтастық болып табылады.
A final story, Stark and the Star Kings (2005), places Stark into the world of her husband Edmond Hamilton's Star Kings series, making it a rare collaboration between the two.