Кіріспе

Эдгар Райс Берроуз ойлап тапқан ойдан шығарылған қуыс жер Пеллюцидар – американдық жазушы Эдгар Райс Берроуздың әрекет пен шытырман оқиғалар сериясы үшін ойлап тапқан құрылған әлемі. Кроссовер оқиғасында, сонымен қатар Берроуздың туындысы Тарзан Пеллюцидарға сапар шегеді. Алғашқы оқиғалар кеншінің мұрагері Дэвид Иннес пен оның өнертапқыш досы Абнер Перридің басынан өткен оқиғаларды қамтиды, олар «темір құрт» арқылы Жер қабығына 500 мильдей тереңінен қазып кіреді. Кейінірек, басты кейіпкерлердің қатарында жергілікті үңгір адамы Танар және жер бетінен келген басқа да қонақтар, атап айтқанда Тарзан, Джейсон Гридли және Фредерих Вильгельм Эрик фон Мендельдорф пен фон Хорст бар.

География

Берроуздың тұжырымдамасында Жер – қуыс қабық, ал Пеллюцидар оның ішкі бетін құрайды. Пеллюцидар полярлық туннель арқылы сыртқы әлемге қол жеткізе алады, бұл ішкі және сыртқы әлемдер арасында өтуге мүмкіндік береді. Серияның төртінші кітабында қатты әуе кемесі осы туннель арқылы саяхат жасайды. Жердің ішкі бетінің жалпы ауданы сыртқы бетінен кішірек болғанымен, Пеллюцидардың құрлықтары көбірек, себебі оның құрлықтары сыртқы әлемнің мұхиттарын, ал мұхиттары сыртқы әлемнің құрлықтарын қайталайды. Пеллюцидардың географиялық ерекшеліктері оның ішкі бетінің қисықтығымен байланысты. Көкжиек болмайды; нысан неғұрлым алыс болса, соғұрлым жоғары көрінеді, ақырында атмосфералық тұманға жоғалып кетеді. Пеллюцидар қуыс шардың ортасындағы шағын күннің жарығымен жарықтанады, ол әрдайым төбеде болады және Пеллюцидардың кез келген жерінде мәңгілік орталық күн сезімін тудырады. Бір ғана ерекшелік бар – шағын геостационарлық айдың тікелей астындағы аймақ. Осының салдарынан, бұл аймақ мәңгілік күңгірттікке тоңған және "Қорқынышты көлеңкелер елі" деп аталады. Айдың өзіндік өсімдік және (деген болжаммен) жануарлар әлемі бар, сондай-ақ оның жеке атмосферасы болуы мүмкін немесе ол Пеллюцидар атмосферасындағы тіршілік етеді. Шағын күннің жарықтығы өзгермейді және ол ешқашан батпайды. Нәтижесінде, түннің немесе жыл мерзімдерінің алмасуы болмағандықтан, жергілікті тұрғындардың уақыт туралы түсінігі шектеулі. Сериядағы оқиғалар уақыттың икемді екенін көрсетеді, ол Пеллюцидардың әртүрлі аймақтарында әртүрлі жылдамдықпен өтеді және тіпті бір ғана жерде де өзгеріп отырады. Сонымен қатар, Пеллюцидарда тұратын және бастапқыда сыртқы әлемнен келген кейбір кейіпкерлер баяу қартаяды және ұзақ өмір сүреді. Бұл олардың сыртқы әлемнен келген келушілермен араласуы арқылы белгілі болады, онда уақыт тұрақты жылдамдықпен өтеді.

Мәдениет

Пеллюцидарда алғашқы өркениеттер мен тарихқа дейінгі жандар, оның ішінде динозаврлар мекендейді. Иннес пен Перри алғаш кездескен аймақты Махарлар билейді, олар – зор психикалық күшке ие, Рхамфоринхқа ұқсайтын ақылды птерозаврлар. Махарлар көршілес тас дәуіріндегі тайпаларға телекинезді өз аумақтарын қорғау үшін пайдаланады. Соңында екі саяхатшы тайпаларды біріктіріп, Махарлардың үстемдігін құлатып, оның орнына "Пеллюцидар империясын" құрды. Махарлар Пеллюцидар романдарының басты түрі болғанымен, бұл жаратылыстар көбінесе өзінің бірнеше қалаларымен шектеледі. Құлдырауынан бұрын Махарлар Саготтарды (Тарзанның Мангани тайпасымен бір тілде сөйлейтін гориллалар) пайдаланды. Пеллюцидардағы барлық адамдар бірдей, бүкіл әлемдік тілде сөйлейді.