Кіріспе

Американдық әскери шенеунік және консервативті белсенді (1909–1993)

Эдвин Андерсон Уокер (10 қараша 1909 – 31 қазан 1993) – Екінші дүниежүзілік соғыста және Корея соғысында қызмет еткен АҚШ армиясының генерал-майоры. Ол қатал консервативті саяси көзқарастарымен белгілі болды және әскери форма киген кезде жеке саяси пікірлерін жариялағаны үшін АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэр тарапынан сынға ілікті. Уокер 1959 жылы отставкаға кетті, бірақ Эйзенхауэр оның отставкасын қабылдаудан бас тартты және Уокерге Германияның Аугсбург қаласындағы 24-ші жаяу әскер дивизиясының басшылығын тапсырды. 1961 жылы, Элеонора Рузвельт пен Гарри С. Трумэнды «қызыл» деп атады деген айыптама және 1939 жылғы Хатч заңына қайшы келіп, әскерлерінің дауысына әсер етуге тырысқаны үшін Біріккен штабтар комитетінің ресми ескертуінен кейін Уокер қайтадан отставкаға шықты. Президент Джон Ф. Кеннеди оның отставкасын қабылдады, осылайша Уокер 20-шы ғасырда отставкаға кеткен жалғыз АҚШ генералы атанды. 1962 жылдың басында Уокер Техас штатының губернаторы болуға үміткерлік етті, бірақ демократиялық сайлаудың алғашқы кезеңінде жеңіске жетпеді, ақырында Джон Коннели жеңіс оді. 1962 жылдың қазан айында Уокер Миссисипи университетінде қара терілі студент Джеймс Мередиттің ақ студенттерге арналған университет қабылдауына қарсы наразылық тудырып, тәртіпсіздікке шақырғаны үшін тұтқындалды. Бас прокурор Роберт Ф. Кеннеди Уокерді 90 күндік сараптама үшін психиатриялық ауруханаға жатқызуға бұйрық берді, бірақ ACLU және психиатр Томас Сзац, сондай-ақ оңшыл топтар наразылық білдірді, нәтижесінде Уокер бес күннен кейін босатылды. 1963 жылдың басында адвокат Роберт Моррис Миссисипи штатының үлкен қазылар алқасын Уокерге қарсы қылмыстық іс қозғамауға көндірді. Уокер 1963 жылдың 10 сәуірінде үйінде өліміне қастандық жасалғанын хабарлады, бірақ сырттан оқ атып, терезеге тиіп, сынықтарға айналғандықтан, ауыр жарақаттан құтылды. Джон Ф. Кеннедиге жасалған қастандық бойынша Уоррен комиссиясының тергеуінен кейін, Уокерге шабуыл жасаған адам Ли Харви Освальд болды деген қорытындыға келді.

Ерте өмір және әскери мансап

Уокер Техас штатының Керр округіне қарасты Центр Пойнт қаласында, Техас таулы аймағында дүниеге келген. 1927 жылы Нью-Мексико әскери институтын бітірген. Ол Вест-Пойнттегі АҚШ әскери академиясына оқуға түсіп, 1931 жылы бітірген. Уокердің дайындығы артиллерияда болды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыста ол Канадалық-американдық бірінші арнайы қызмет күшінің бөлімшесіне басшылық етті. Уокер АҚШ-та болған кезде 3-полктің командасын қабылдады және Италиядағы уақытында полкке қолбасшылық етті. Олардың алғашқы жауынгерлік әрекеттері 1943 жылдың желтоқсанында басталды, ал Қысқы желі арқылы шайқасқаннан кейін, күш 1944 жылдың басында Анцио плацдармына қайта орналастыру үшін шығарылды. 1944 жылдың маусым айында Рим үшін болған ұрыстан кейін, күш қайтадан Драгун операциясына дайындалу үшін шығарылды. 1944 жылдың тамызында Уокер Роберт Т. Фредериктің орнын басып, бөлімнің екінші және соңғы қолбасшысы болды. ФССФ 1944 жылдың күзінде Француз Ривьерасының жағалауындағы Гьер аралдарына қонып, күшті неміс гарнизонын жеңді. Уокер ФССФ-қа 1945 жылдың басында таратылған кезде басшылықты жүргізді. Уокер Корея соғысы кезінде жауынгерлік тәжірибеге ие болды, ол үшінші жаяу әскер дивизиясының 7-ші жаяу әскер полкіне қолбасшылық етті және Корея Республикасы армиясының аға кеңесшісі болды. Содан кейін Уокер Арканзас штатының Литтл-Рок қаласындағы Арканзас әскери округінің командирі болып тағайындалды. 1957 жылы ол президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің Литтл-Рок орталық орта мектебінің сегрегациясын жоюға байланысты азаматтық тәртіпсіздіктерді басу туралы бұйрығын жүзеге асырды. Арканзастың шығыс округінің прокуроры Озро Кобб, Уокер "алғашқы кезден бастап қара түстес оқушылардың орталық орта мектепте білім алуына қатысты барлық қажетті шараларды қабылдайтынын, егер қажет болса, олардың және отбасыларының қорғалуын қамтамасыз ететінін және олардың қауіпсіздігі үшін мектепке бару мен қайтуын бақылайтынын" еске алады. Уокер Айзенхауэрге бірнеше рет наразылық білдіріп, федералды әскерлерді растық интеграцияны жүзеге асыру үшін қолдану оның ар-ожданына қарсы екенін айтты. Ол бұйрықтарға мойынсұнып, Литтл-Рок орта мектебінде сәтті оқығанмен, сегрегациялық уағыздаушы Билли Джеймс Харгисті және антикоммунистік радио бағдарламасы Life Line консервативті белсенді және баспагер Дэн Смут қолдаған мұнай магнаты Х. Л. Хантты тыңдай бастады. 1950 жылдардың соңында антикоммунистік белсенділер коммунистер АҚШ үкіметі мен Біріккен Ұлттар Ұйымының маңызды бөліктерін бақылайтынын, ал кейбір кеңестік тыңшылар мен агенттер федералды үкіметте көрнекті лауазымдарды иеленетінін мәлімдеді. 1959 жылы Уокер Джон Бирч қоғамының негізін қалаушы, баспагер Роберт Уэлчпен кездесті, ол өзінің ізбасарларына Эйзенхауэр коммунист және азаматтық құқық қозғалысы коммунистік жоспар екенін үйретті. 1959 жылы 4 тамызда Уокер АҚШ үкіметінде халықаралық коммунистік заговордың бар екенін айтып, АҚШ армиясына отставкаға кетуін ұсынды. Айзенхауэр Уокердің өтінішін қабылдамады, бірақ оның орнына оған Аугсбургтегі Германияның 24-ші жаяу әскер дивизиясының 10 000-нан астам әскеріне басшылық етуді ұсынды, оны Уокер қабылдады. Ол әскерлерге арналған "Pro Blue" индоктринациялық бағдарламасын насихаттай бастады, оған Харгис пен Джон Бирч қоғамының материалдарын оқу тізімі кірді. "Pro Blue" атауы "анти-қызыл" дегенді білдіреді. Кейінірек ол Pro Blue бағдарламасының Кореядағы тәжірибесіне негізделгенін, онда ол "артық жабдықталған және жиі саны аз коммунистік бөлімшелерге қарсы асығыс жұмылдырылған және орналастырылған сарбаздарды" "қақты" деп жазды. Психологиялық майданға дайын емес американдық сарбаздар жауды не үшін және қалай жеңу керектігін білуі керек еді". Джон Бирч қоғамы Франклин Д. Рузвельттен бастап АҚШ-тың барлық президенттері коммунистер болды деп үнемі мәлімдейді, ал Уокердің айтуынша, Гарри С. Трумэн, Элеонора Рузвельт және Мемлекеттік хатшы Дин Ачесон "қатесіз қызғылт түсті" болды. Ақырында, бірқатар солдаттар Уолкердің оларға алдағы американдық сайлауда Консервативті дауыс беру индексін пайдалану арқылы қалай дауыс беруге болатынын айтып отырғанына шағымданды, ол Республикалық партияға бейімделген. Уокер солдаттарға дауыс беру нұсқауларын бергені туралы айыпты жоққа шығарды және бұл айыптау бөлім газетіндегі бір мақалада, ол болмаған жағдайда дауыс беру бюллетеньдерін толтыру туралы нұсқаулар берген. Уокерді қорғаныс министрі Роберт Макнамара тергеу үшін қызметтен шеттетуге бұйрық берді. Қазан айында Уокер Гавайиге, Тынық мұхиты аймағындағы оқу және операциялар бойынша штаб бастығының орынбасары болып қайта тағайындалды. Уокер АҚШ армиясынан екінші рет кетіп қалуға шешім қабылдады. Ол зейнетке шығуға құқылы болды, бірақ саяси мәлімдеме жасауды жөн көрді. Уокер 30 жылдық әскери мансабына саяси белсенділікті таңдады, сондықтан 1961 жылдың 2 қарашасында Уокер (осылайша армия зейнетақысынан бас тартты) қоғамдық түрде отставкаға кетті. Президент Кеннеди Уокерге Гавайиде жаңа қолбасшылық ұсынды, бірақ Уокер одан бас тартты. Бірнеше аптадан кейін Уокер былай деді: "Енді мен азамат ретінде, формада мүмкін болмаған нәрсені жасауға тырысамын."

Уоррен комиссиясы

1963 жылдың ақпан айында Уокер Билли Харгиске қосылып, "Operation Midnight Ride" деп аталған антикоммунистік турнеге қатысты. 5 наурыздағы сөйлеген сөзінде Уокер американдық әскерді "Куба аралына келген [коммунистік] жауды жоюға" шақырды. Жеті күннен кейін Ли Харви Освальд А. Хиделл деген атпен пошта арқылы Каркано мылтығын тапсырыс берді. ФБР ұсынған фотосуреттерге бастапқыда күмәнданып қараған Уоррен комиссиясы, Освальдтың 1963 жылдың 9-10 наурызында Уолкердің Далластағы үйінің суретін түсіргенін хабарлады. Освальдтың досы, 51 жастағы орыс эмигранты және мұнай геологы Джордж де Мореншильдт кейін Уоррен комиссиясына "Освальдтың генерал Уокерді ұнатпағанын білгенін" айтты. 1963 жылдың 10 сәуірінде Уолкер ас бөлмесіндегі үстелінде отырғанда, оқ оның ас бөлмесі терезесінің ағаш жақтауына тиді. Оқтан шашыраған сынықтар Уокердің қолына зақым келтірді. Марина Освальд кейін күйеуінің оған генерал Уокердің үйіне автобуспен барып, мылтығымен оқ атқандығын айтқандығын мәлімдеді. Маринаның сөзінше, Освальд Уокерді "фашистік ұйымның" жетекшісі деп есептеген. Полиция детективы Д. Э. МакЭлрой: "Генералға оқ атқан адам ойынмен айналыспады. Снайпер оны қорқытуды көздемеген. Ол өлтіру үшін атқан" деді. Оқ баллистикалық сараптамаға жарамсыз болды, бірақ кейінірек жүргізілген нейтрондық белсендіру талдауы оның Western Cartridge Company компаниясының өндірісінде жасалғанын және Кеннедиге жасалған қастандықта қолданылған оқ-дәрілермен бірдей екенін "жоғары дәрежеде ықтимал" деп көрсетті. Освальдтың қастандық жасаған түні Маринаға қалдырған, егер ол қайтып келмесе, оған арналған нұсқаулары бар хат қастандықтан кейін он күн өткен соң ғана табылды. Марина Освальд кейін күйеуінің ваннада көптеген жоспарларын өртегенін көргенін, бірақ ол үшін қалдырған хатын аспап кітабында жасырып, егер Освальд тағы да Уокерді немесе басқа біреуді өлтіруге тырысса, полицияға беруді ниеттенгенін айтты. Марина күйеуінің сөзін келтіріп: "Егер Гитлерді уақтылы жойса, не дейтін едіңіз? Егер сіз генерал Уокер туралы білмесеңіз, оның қорғанында қалай сөйлей аласыз?" Уоррен комиссиясы Уолкерді 22 қарашада Луизиана штатының Шревепорт қаласында берген сұхбаты туралы сұрады. Бұл сұхбат 1963 жылдың 29 қарашасында шыққан, оңшыл неміс газеті Deutsche National Zeitung-та жарияланды. Сұхбатта Уолкер Освальдтың оны өлтіруге тырысқанын айтқан. Марина Освальдты екі апталық ұстау кезінде федералды тергеушілер осы есеп туралы сұрады, ол есептің рас екеніне сенетінін айтты. Уокер 1963 жылдың 24 қазанында Далласта БҰҰ күнінде Американың БҰҰ-дағы елшісі Адлай Стивенсонға шабуыл ұйымдастырды. 1963 жылдың қазан айының ортасында Уокер Стивенсон сөйлейтін Даллас мемориалдық залында зал жалға алды. Ол өзінің қарсы іс-шарасын "АҚШ күні" деп жариялады және Джон Бирч қоғамының, Ұлттық наразылық конвенциясының, Минутмендердің және коммунизм мен Біріккен Ұлттар Ұйымына қарсы басқа да ұйымдардың мүшелерін шақырды. Texas Observer журналының қараша айындағы санында жарияланған мәліметтерге сәйкес, Стивенсонға жасалған сөздік шабуылдар Уолкер мен Джон Бирч қоғамындағы оның жақтастары ұйымдастырған жоспарлармен байланысты болды. 22 қарашада "Даллас Морнинг Ньюс" газетінде қара түсті жарнама жарияланды және көшелерде "Хайдакерлік үшін іздеу: JFK" деген жарнама таратылды. Уоррен комиссиясы оларды Уолкер мен оның серіктесі Роберт Суррейге байланысты деп тапты. Қастандықтан кейін Уокер "Апрель қылмысында" екі қатысушы болғанын, Освальд пен табылмай қалған тағы бір адам болғанын жазды және ашық айтты. 1964 жылдың қыркүйегінде Уоррен комиссиясы есебін жариялағаннан кейін, Уокер оны "қарсылық ақтау" деп сипаттады. Комиссияның өткен жылы оған оқ атқан Освальд екенін мойындағанымен, Уокер комиссияның Джек Руби мен Освальдтың арасындағы байланысты қамтитын "кейбір құпия сөздерді" жасыруға тырысатынын мәлімдеді.

Associated Press v. Walker ісі бойынша

Жағымсыз жариялымға ашуланған Уокер әртүрлі БАҚ-қа ар-намысқа тигізетін шағымдармен сотқа жүгіне бастады. Бір талап, Миссисипи университетінде Мередиттің қабылдануына қарсы наразылық көтерілісіндегі оның рөліне қатысты жағымсыз жариялымдарға жауап ретінде берілді. Associated Press агенттігі Уокердің "студенттердің федералды маршалдарға шабуыл жасағанын" және "халықтың басшылығын өз мойнына алғанын" хабарлады. Сотқа бірнеше газеттің аты аталды. Егер ол сәтті болғанда, Уокерге ондаған миллион доллар төленуі мүмкін еді. 1964 жылы Техас штатының соты бұл мәлімдемелерді жалған және ар-намысты қорлайтын деп тапты. Оған дейін Уокер мен оның адвокаттары басқа да сот істерінен 3 миллион доллардан астам өндіріп алған еді. Associated Press бұл шешімге Associated Press v. Walker ісі ретінде шағымданып, соңында АҚШ Жоғарғы Сотына жеткізді, онда ол Curtis Publishing Co. v. Butts ісімен біріктірілді. 1967 жылы Жоғарғы Сот Уокерге қарсы шешім шығарып, мәлімдемелер жалған болғанымен, Associated Press Уокер туралы хабарлауда немқұрайлылық танытпағанын анықтады. Сот, бұрын мемлекеттік қызметкерлердің зияндылығын дәлелдемейінше өтемақы ала алмайтынын айтқан болатын, бұл ережені қоғамдық тұлғаларға да қатысты етті.

Тұтқындалу және сотталу

Отағасы қызметтен кеткеннен кейін, Уокер армия зейнетақысын алуға құқығын жоғалтты. Ол сол кезде "Даллас Морнинг Ньюс" газетіне берген сұхбатында өзінің зейнетақысын "бас тартқанын" мәлімдеді. Бірақ, ол 1973 жылдан бастап зейнетақы алу үшін бірнеше рет өтініш берген болатын. 1982 жылы армия оның зейнетақы құқығын қайта қалпына келтірді. 66 жастағы Уокер 1976 жылғы 23 маусымда Даллас саябағындағы қоғамдық дәретханада жасырын полицей офицеріне қол сұққандығы және оған ұсыныс жасағандығы үшін тұтқындалды, содан кейін ол қоғамдық әдепсіздік жасады деп айыпталды. 1977 жылғы 16 наурызда ол Далласта қоғамдық орында әдепсіздік жасағаны үшін қайтадан тұтқындалды. Ол екі қылмыстық істің бірін мойындамады, сотта айыпты деп танылып, түрмеге жаза тағайындалды, бірақ судья оны шартты түрде тоқтатты. Оған сондай-ақ 1000 доллар айыппұл салынды. Ауыр темекі шегуші болған Уокер 1993 жылы Хэллоуин күні, 84 жасқа толуына он күн қалғанда, өкпе рагынан үйінде қайтыс болды. Ол ешқашан үйленбеген және балалары болған емес.

БАҚ-қа ұсыныстар

Әуе күштерінің генералы Кертис ЛеМеймен бірге Уокер "Мамырдағы жеті күн" фильміндегі Әуе күштерінің генералы Джеймс Маттун Скотт (Берт Ланкастер ойнады) кейіпкеріне шабыт көзі болды деп айтылады; Уокерге фильмде де сілтеме жасалады. Уокер Стенли Кубриктің соғысқа қарсы "Доктор Странжлав" фильміндегі генерал Джек Д. Риппер (Стерлинг Хейден ойнады) кейіпкеріне де шабыт берді деген сөз бар. "Laugh In" бағдарламасының кейіпкері генерал Булл Райт, оны жүргізуші Дэн Роуэн сомдады, ол ішінара Уокерден әсер алды. Камерон Митчелл 1985 жылғы "Принц Джек" фильмінде Уокерді қосалқы рөлде бейнелейді. Фильмде Осуалдтың оған жасаған қастандық әрекетінің драмалық көрінісі Уокердің өзінің көзқарасынан көрсетілген. Осуалдтың Уокерді өлтіруге жасаған талпынысы Стивен Кингтің Кеннедиге жасалған қастандықтың алдын алуға тырысатын уақыт саяхатшысы туралы "11/22/63" романының құрамына кіреді. "11.22.63" романының телевизиялық бейімделуінде Уокерді Грегори Норт ойнайды. Осуалдтың Уокерге жасаған қастандық әрекеті Стивен Хантердің Боб Ли Сваггер туралы "Үшінші оқ" романында да суреттелген. Уокер Тим Париздің тарихи романы "Беттор" кейіпкері, онда ол 1967 жылы коммунистерге қарсы көтерілістер кезінде Пентагонды басып алып, төңкеріс жасауға тырысқан деп сипатталады.