Кіріспе

Армияның төрт жұлдызды генералы, ардагерлер істері жөніндегі АҚШ-тың жетінші хатшысы Эрик Кен Шинсеки (/ʃ//ᵻ//n/'/s//ɛ//k//i/; 新関 健, 1942 жылдың 28 қарашасында туған) – ардагерлер істері жөніндегі АҚШ-тың жетінші хатшысы (2009–2014) және Армия Бас штабының 34-ші бастығы (1999–2003) қызметін атқарған отставкадағы генерал. Шинсеки Вьетнам соғысында екі рет қатысып, үш қола жұлдыз медалімен және екі «Қызыл жүрек» орденімен марапатталған. Ол Азиялық америкалықтардың арасынан алғашқы төрт жұлдызды генерал және ардагерлер істері жөніндегі алғашқы хатшы болды.

Ерте өмір және білім

Шинсеки Лихуэ, Кауаи қаласында, сол кездегі Гавайи территориясында, жапондық түбі бар американдық отбасында дүниеге келді. Оның әжесі мен атасы 1901 жылы Хиросимадан Гавайиге көшіп келген. Ол Кауаи аралындағы қант плантациясының қасында өсті және 1960 жылы Кауаи жоғары және орта мектебін бітірді. Әйелдерінің ағаларының мысалына еліктеп, ол АҚШ Әскери академиясына түсті және 1965 жылы ғылым бакалавры дәрежесін алып, екінші лейтенант шенімен қызметке кірді. 1974 жылы Дьюк университетінде ағылшын әдебиеті саласы бойынша магистр дәрежесін алды. Ол сонымен қатар Қарулы күштер офицерлерінің жоғары курсында, АҚШ Армиясының Командалық және штаб колледжінде және Ұлттық қорғаныс университетінің Ұлттық соғыс колледжінде оқыды.

Әскери қызмет

Шинсеки Құрама Штаттарда және шетелде әртүрлі командалық және штабтық қызметтерде болды, оның ішінде Вьетнам Республикасында 9-шы және 25-ші жаяу әскер дивизияларымен екі жауынгерлік турда артиллерияның алдыңғы бақылаушысы ретінде, сондай-ақ Вьетнам соғысы кезінде 5-ші кавалерия полкінің 3-ші эскадрильясының А тобының командирі болды. Ол алдыңғы артиллерия бақылаушысы болып қызмет еткен сапарларының бірінде жер минасына басқан, нәтижесінде бір аяғының алдыңғы бөлігі зақымданды; жарақаттарынан шамамен бір жыл емделгеннен кейін, 1971 жылы қайтадан әскери қызметке оралды. Ол Вьетнам соғысының соңғы ардагері болды, осы лауазымды атқарған. Шинсеки 2003 жылдың 11 маусымында төрт жылдық мерзімі аяқталған соң зейнетке шықты. Оның қоштасу хатында әскери саланың болашағына қатысты ойлары жазылған. Ол кезде генерал Шинсеки 38 жылдық әскери қызметтен кейін армиядан зейнетке шықты. 2009 жылға дейін Шинсеки АҚШ тарихындағы ең жоғары дәрежелі азиялық америкалық азамат болды. Бұдан бөлек, 2004 жылға дейін ол АҚШ Қарулы Күштерінде қызмет еткен ең жоғары дәрежелі жапондық америкалық болып саналады.

Әскери штабтың бастығы

Армия штабының бастығы болған кезінде Шинсеки армияны стратегиялық тұрғыдан жылжытуға және қалалық жерлерде мобильді етуге бағытталған инновациялық, бірақ даулы жоспарды бастады, осы арқылы Stryker Interim Force Brigade Combat Teams құрылды. Ол армияның "Мақсатты күш" деп аталған ұзақ мерзімді стратегиялық жоспарын жасады, оған өзі әзірлеген "Болашақ жауынгерлік жүйелер" бағдарламасын енгізді. Шинсеки ұсынған тағы бір даулы жоспар – барлық әскери қызметшілердің қара берет киюі болды. Шинсеки бұл саясатты енгізгенге дейін тек АҚШ Армиясының рейнджерлері ғана қара берет кие алатын. Барлық сарбаз бен офицерлерге қара берет берілген соң рейнджерлер қоңыр беретке көшті. Шинсеки Ирактағы соғысты жоспарлау кезінде АҚШ-тың соғыстан кейінгі Ирак оккупациясында қанша әскерді қалдыру қажеттігі туралы қорғаныс министрі Дональд Рамсфелдпен ашық түрде келіспеді. Армия штабының бастығы ретінде Шинсеки 2003 жылғы 25 ақпанда АҚШ Сенатының Қарулы Күштер комитетінде куәлік беріп, соғыстан кейінгі Ирак үшін "бірнеше жүз мың сарбаз" қажет болуы мүмкін екенін мәлімдеді. Бұл көрсеткіш Рамсфелдтің басып алу жоспарында ұсынған көрсеткіштен әлдеқайда жоғары болды және Рамсфелд пен оның орынбасары, басқыншылық пен оккупацияның тағы бір негізгі жоспарлаушысы Пол Вольфовиц бұл көрсеткішті қатысты түрде қабылдамады. Осыдан кейін Шинсекинің Бірлескен штабтарға (Joint Chiefs of Staff) әсері әлсірегені хабарланды. Буш әкімшілігінің сыншылары Шинсеки әскерлер саны туралы пікірлері үшін Армия штабының бастығы лауазымынан мерзімінен бұрын зейнеткерлікке жіберілгенін айтты; алайда оның зейнеткерлікке шығуы осы пікірлерден шамамен бір жыл бұрын жарияланды. Соғыстан кейінгі Ирактағы көтеріліс күшейген кезде Шинсекидің пікірлері мен азаматтық басшылық тарапынан олардың жоққа шығарылуы Буш әкімшілігінің Иракқа жеткілікті әскер жібермегенін сезінгендер тарапынан жиі айтылды. 2006 жылғы 15 қарашада Конгресс алдындағы куәлігінде CENTCOM қолбасшысы генерал Джон Абизаид Шинсекинің көбірек әскер қажеттігі туралы дұрыс айтқандығын мәлімдеді. Сондай-ақ, Guardian Life Insurance Company of America компаниясы. Ол Гарвард университетінің Джон Ф. Кеннеди атындағы мемлекеттік мектебінің Қоғамдық көшбасшылық орталығы мен АҚШ Бас бақылаушысының кеңесінің мүшесі. Ол Сыртқы қатынастар жөніндегі кеңес, АҚШ Атлантикалық кеңесі және АҚШ Армиясының қауымдастығының мүшесі.

АҚШ ардагерлер істері министрі (2009-2014)

2008 жылдың 7 желтоқсанында болашақ президент Барак Обама Чикагода өткен баспасөз конференциясында Шинсекиді Ардагерлер істері жөніндегі хатшылыққа ұсынатынын жариялады. Шинсеки 2009 жылдың 20 қаңтарында АҚШ Сенатымен бірауыздан мақұлданды және ертесі күні қызметке кіріспей тұрып ант берді.

Ардагерлердің денсаулық сақтау басқармасы туралы аңыз

2014 жылдың мамыр айында Шинсеки АҚШ Ардагерлер істері департаментінің құрамдас бөлігі – Ардагерлер денсаулық сақтау басқармасына қатысты дауға тартылды. Бірқатар ардагерлер ауруханаларында ардагерлерге уақтылы және сапалы көмек көрсетілмеуі, сондай-ақ осы мәселенің ақиқатын жасыру үшін жалған жазбалар жасалғаны анықталды. 2014 жылдың 30 мамырында президент Обама Шинсекидің министрліктен кету туралы өтінімін қабылдағанын хабарлады. Шинсеки ардагерлердің денсаулық сақтау мекемелерінің кейбір басшыларында адалдық танылмағанын түсіндіре алмады: «Адалдыққа құрметсіздік – жауапкершіліктен шеттеу, қорғауға келмейтін және мен үшін қабылдауға мүмкін емес нәрсе». Ол болған жағдайды қорғай алмайтынын, себебі оны қорғауға болмайды, бірақ жауапкершілікті өз мойнына алатынын айтты. Шинсекидің отставкасы 2000 жылдан бері АҚШ кабинетінде азиялық америкалықтың болмауына себепкер болды. Зейнеткер генерал Питер В. Чиареллимен сұхбаттасқан журналист Роберт Сигел бұл жағдайды «өте жақсы адамның өте қиын мәселелерге тап болған жағдайы» деп сипаттады, ал Чиарелли оған: «Мен Ерик Шинсекиге басқа ешкімге қарағанда зор құрметпен қараймын» деп жауап берді.

Отбасы

Шинсеки өзінің мектептегі сүйікті қызы Патрициямен үйленген; олардың екі баласы бар – Лори мен Кен. Оның жеті немересі де бар.