Кіріспе

Италиялық композитор

Джованни Пикчи (1571 немесе 1572 – 17 мамыр 1643) – ерте Барокко дәуірінің итальян композиторы, органшы, лютнист және клавесинист. Ол Венеция мектебінің кеш өкілі болды және соната мен ансамбль канзона сияқты жаңа ғана пайда бола бастаған аспаптық формалардың дамуы мен ерекшеленуіне зор үлес қосты; сонымен қатар, ол өз заманында клавесинге арналған би музыкасын жазған жалғыз венециялық болды.

Өмір

Пиччидің ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ оның туған жылы (1571 немесе 1572) оның 17 мамыр 1643 жылы 71 жасында қайтыс болғанын көрсететін қайтыс туралы жазбадан анықтауға болады. Оған қатысты ең алғашқы құжаттық дерек, ерекше жағдай бойынша, сурет: ол 1600 жылы Фабрицио Карозоның (Nobilità di dame) би оқулығының мұқабасында лютнист ретінде бейнеленген. 1607 жылдың ақпан айына дейін ол Венециядағы Фрари шіркеуінде органшы болып жұмысқа орналасты, ал 1623 жылдан өмірінің соңына дейін Венециядағы ең беделді және бай бауырластық Scuola di San Rocco-да органшы қызметін атқарды. 1624 жылы ол Санкт-Марк шіркеуінде екінші органшы лауазымына үміттү болды, бірақ оның орнына Джованни Пьетро Берти таңдалды. Ол Монтевердидің замандасы болды, одан төрт жыл кейін дүниеге келіп, алты ай бұрын қайтыс болды.

Музыка және әсер

Пиччидің музыкасынан көбінесе аспаптық музыка сақталған. Бір клавесин токатасы Фицвильямның Виргинал кітабына енген (оған қалай түскені белгісіз – бұл ағылшын жинағында итальян музыкасы сирек кездеседі); үш пассамеццо Туриннен табылған қолжазбада сақталған; ал 1619 жылы ол клавесин билерінің жинағын жариялады, «Intavolatura di balli d'arpicordo». Бұған қоса, 1625 жылы 19 ансамбльдік канзонадан тұратын «Canzoni da sonar» жинағын шығарды. 1625 жылғы «Ghirlanda sacra» жинағында бір ғана мотет сақталған. Оның клавесин билері үш түрге бөлінеді: үш өлшемді билер, үш өлшемді билер мен сальтареллолардың жұптасқан нұсқалары және тұрақты баспен орындалатын шығармалар. Тұрақты баспен жазылған көптеген шығармалар романска үлгісін пайдаланады, ол төртінші интервалмен төмендеуден, бір қадаммен көтерілуден, содан кейін тағы да төртінші немесе бесінші интервалмен төмендеуден, бір қадаммен көтерілуден және т.б. тұрады (Пиччи қайтыс болғаннан кейін бірнеше онжылдықтан соң жазылған Пакхельбель каноны романска бас негізіндегі вариациялардың ең танымал мысалы болар). Пиччи өз ансамбльдік канзоналарында кейінірек концерто сияқты формалар үшін маңызды болған бірнеше аспаптық жазу түрлерін ажыратуға тырысты. Оның ансамбльдік музыкасында жақсы анықталған концертино, риторнелло және каденцияларды қолданды, бұл Джованни Габриели және оның замандастарының музыкасында бастау алған тәжірибені жалғастырып, одан әрі дамытты. Концертинолық топтарға арналған жазбалары оның стилінің ең инновациялық жағы болды және Барокконың орта кезеңіндегі Корелли сияқты композиторлардың шығармаларын болжады. Пиччи ретті вариацияларды және эхо эффекттерін қолданды, сонымен қатар скрипкалар, фаготтар, блокфлейталар және тромбондар сияқты әртүрлі аспаптар үшін шығармалар жазды, көбінесе бір шығарманың ішінде. Пиччи канзона мен соната терминдерін жиі алмастырып қолданған сияқты, кейде бір шығарманы партитурада «канзона», ал аспаптарға бөлінген ноталарда «соната» деп атаған; бұл формалардың айырмашылығы 17 ғасырдың басында ғана қалыптаса бастады.