Кіріспе

RWD 17 – 1937 жылы Польшада жасалған аэробтикалық жаттығуларға арналған ұшақ, жоғары орналасқан қанатты моноплан, RWD командасымен құрастырылған.

Даму

LOPP жарымәскери ұйымының тапсырысы бойынша, негізгі жаттықтырушы RWD 8 және RWD 10 сияқты, жоғары дағды талап ететін бір орындық ұшақтар арасындағы уақытша жаттықтырушы ұшақ ретінде жобаланды. Сондай-ақ, ол аэробатикаға да бейімделген. Жаңа ұшақтың құрылысы RWD 8-ге өте ұқсас болғанмен, көбінесе барлық бөліктері жаңадан жасалған. Басты визуалды айырмашылық – V-тәрізді тіреулердің орнына қанаттарды қолдау үшін қос тіреулер, және үш бөліктен тұратын қанаттың орнына орталық бөлігі жоқ екі бөліктен тұратын қанат болды. Жұмыс 1936 жылы басталды, ал бас дизайнер РВД бюросының Бронислав Жураковский болды. Бірінші прототип (SP BMX тіркеу белгісімен) 1937 жылдың тамызында Варшавада ұшты. 1937 жылғы мемлекеттік сынақтардан кейін өндіріске қабылданды, ал 1938 жылы RWD 17 ұшақтарының қысқа сериясы шығарылды (Польша тіркелімінде 23 сериялық RWD 17 тіркелді). 1938 жылдың басында RWD 17W суға қондырылатын ұшақ нұсқасы жасалды, ол басқалармен қатар, күштірек Bramo Sh 14a радиалды қозғалтқышымен ерекшеленді. Ол ауыстырылатын жүзу құралдарымен немесе жер шанағымен жабдықталған. Суға қонғанда, төмен қарай созылатын үлкен құйрық қанаты орнатылды. Прототип 1938 жылдың маусымында жер шанағымен ұшырылды, содан кейін жүзу құралдарында сынақтан өтті. Келесі кезде, 1939 жылы Пак қаласындағы Польша Әскери-теңіз авиация эскадрильясы (MDLot) үшін 5 RWD 17W ұшағына тапсырыс берілді, олар жаттықтыру мақсатында 1939 жылы салынды. 1939 жылдың басында RWD 17 үшін жаңа қанат әзірленді, ол сәл ұзын, жұқа профильді және қанат ұштары тарылған. Бұл аэробатикалық мүмкіндіктерін жақсартты. PWS 35 ұшағымен туындаған мәселелерге байланысты, Польша Әуе Күштері PWS 26 аралық жаттықтырушы ұшағының ізбасары ретінде модификацияланған RWD 17 ұшағына қызығушылық танытты; 50-120 ұшақтың RWD 17bis деп аталатын тапсырыс беру жоспарлары соғыс басталғандықтан іске асырылмады.

Қолданылуы

RWD 17 ұшақтары Польшаның Әуе клубы мен Свидниктегі авиация мектебінде Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын пайдаланылды. 1939 жылдың қыркүйек айында Польшаға жасалған шабуыл кезінде олардың сегізі, прототипті қоса, Румынияға эвакуацияланды. Тағы екеуі Латвияға көшірілді деген хабар бар. 56-шы бақылау эскадрильясы байланыс ұшағы ретінде қолданған бір RWD 17, 1939 жылдың 12 қыркүйегінде апатқа ұшырады. RWD 17W прототипімен қатар, азаматтық тіркеу SP BPB нөмірімен 5 басқа RWD 17W гидроұшағы (floatplane) жасалды. Екі ұшақ Польша Әскери-теңіз күштеріне соғыс басталмас бұрын тапсырылды, бірақ олар Польша Әскери-теңіз авиация эскадрильясына жетпеді. Прототип Хель түбегіндегі орман ішінде жасырылған күйде сақталды. 30 қыркүйекте ұшақ Швецияға эвакуациялануға тырысты, бірақ қозғалтқыш бұзылғандықтан түбек маңында теңізге құлады (экипаж құтқарылды). Бұл Польшаның қыркүйек науқаны кезінде польшалық ұшақтың соңғы рейсі болды. Варшавадағы зауыттағы үш RWD 17W (жер шассисімен) Румынияға эвакуацияланды (№311, 312, 314), ал қалған екеуі (№313 және 315) Варшава маңында байланыс ұшағы ретінде пайдаланылып, кейіннен жойылды. Румынияда RWD 17 ұшақтары 1940 жылдардың соңына дейін қолданылды. Соғыстан кейін Польшаға қайтып оралғандары да, сақталғандары да жоқ.

Сипаттама

Аралас конструкциялы, жоғары қанатты (парасол қанаты) моноплан, стандартты схемада орналасқан, бір қозғалтқышты, ашық кабиналары бар. Фюзеляжы Cr Mo болаттан жасалған қаңқадан тұрады, ағаш қаңқаға матамен қапталған. Тікбұрышты, екі бөліктен тұратын, ағаштан жасалған қанаты, алдыңғы бөлігі матамен және фанерамен жабылған, екі лонжеронды. Қанат орталық пирамида және екі тіреумен қолдауға ие. Ағаш конструкциялы, күшейтілген эпеняжы, стабилизаторлары фанерамен, ал рульдері мен лифтерлері матамен қапталған. Екі адамдық экипаж, тандемдік орналасумен, екі басқару пульті және жеке жел терезелерімен жабдықталған. Стандартты, бекітілген қону шассисі, артқы дөңгелекті немесе екі жүзуші (RWD 17W). Алғашқыда RWD 17 PZInż. Major 4 (Walter Major 4 лицензиясы бойынша құрастырылған), de Havilland Gipsy Major немесе Cirrus Major (келешектегі нұсқа) қозғалтқыштарымен жабдықталған. RWD 17W гидроұшағы Bramo Sh 14a 7 цилиндрлі радиалдық қозғалтқышымен жабдықталған.