Кіріспе

Джордж Р.Р. Мартиннің романы

«Аждаһалар биі» – американдық автор Джордж Р.Р. Мартиннің «Мұз бен от әні» атты эпикалық фантастикалық сериясының жоспарланған жеті кітабының бесіншісі. Кейбір аймақтарда кітап «Арман мен шаң» және «Тұстасқаннан кейін» деп аталатын екі бөлімге бөлініп басылды. Бұл сериалдың «Тақтар ойыны» HBO адаптациясының сегіз маусымдық көрсетілімі кезеңінде жарық көрген сериядағы жалғыз роман болды, кітаптың көлемі 1040 бетке жетеді және онда шамамен 415 000 сөз бар. АҚШ-тағы қатты мұқабасы 2011 жылдың 12 шілдесінде ресми түрде жарық көрді және бірнеше аптадан кейін Publishers Weekly және USA Today бестселлерлер тізімінде бірінші орынға шықты. Роман «Тақтар ойыны» сериалының бесінші маусымы ретінде телевизияға бейімделді, бірақ кітаптың кейбір элементтері серияның үшінші, төртінші және алтыншы маусымдарында да қолданылды.

Қабырға және одан тыс жерлер

Станнис Баратеон, Вестеростың Темір Тағына үміткер, патшалықтың солтүстік шекарасындағы Қабырғаны басып алады, ол солтүстік шөлден келген жабайылардың шабуылын тойтарғанға көмектесті. Станнис жабайылардың басшысы Манс Рейдерді өзіне бағынудан бас тартқаны үшін жазалайды, содан кейін әскерін оңтүстікке қарай аттандырып, таққа қол жеткізу үшін қолдау іздейді. Джон Сноу, жаңадан сайланған Түнгі Қаруылдың Бас қолбасшысы, Қабырғаны қорғайтын орден, басқаларға қарсы қорғанысқа дайындалады – алыс солтүстіктен келген жауыз, адам емес жаратылыстар. Джон жабайылардың басшысы Тормунд Гигантсбейнмен келіссөз жүргізіп, жабайыларды Қабырғадан өткізуге келіседі, олар оны қорғауға көмектеседі. Бұл шатқақ бейбітшілікке алып келмейді, бірақ ғасырлар бойы жау санаған Түнгі Қаруылдың арасында наразылық тудырады. Станнистің кеңесшісі, әйел сиқыршы Мелисандра, Джонға оның жартылай қарындасы Ария Старктың қауіпте екенін ескертеді. Манс тірі екені белгілі болады, бұл Мелисандраның сиқырлы алдауының арқасында мүмкін болды. Ол Старктердің ежелгі қамалы Винтерфеллге, енді жау Болтонның қолында, Арияны құтқару үшін жіберіледі. Бірақ Мелисандраның көрігеніздегі қыз – Алис Карстарк, опасыз ағасынан қашу үшін Қабырғаға қашып бара жатқан жас ақсүйек қыз. Алисді қорғау және жабайыларды Вестерос қоғамына енгізуге көмектесу үшін Джон Алис пен Тенннің Сигорны, жабайылардың басшысының үйленуін ұйымдастырады. Джон Рэмзи Болтоннан аяр хат алады, ол Винтерфеллде Станнистің әскерін талқандағанын мәлімдейді. Шабуылмен қорқытып, Рэмзи Джоннан Станнистің әйелі мен қызын, сондай-ақ Арьяны және Джонның асырап алған бауыры Теон Грейджойды жіберуді талап етеді, екеуін де Джон жылдар бойы көрмеген. Джон Рэмзиге қарсы өзі аттануға шешім қабылдап, оған еріктілер шақырады. Оның офицерлері Джонның Рэмзиге аттануын Қаруылдың бейтараптығына опасыздық деп санайды және оны бүлік кезінде пышақтап жаралайды. Осы уақытта Джонның жартылай бауыры Бран Старк Қабырғаның солтүстігіне сапар шегеді, ол Вестеростың адам емес тұрғындары – Орман Балаларының соңғы тірі қалғандарына жеткізіледі. Олар Бран мен оның серіктерін «соңғы көк көрушімен» таныстырады, ол – ағаш тамырымен біріккен ежелгі адам. Ол Бранға «көк көру» өнерін үйретеді, бұл Бранға Солтүстікте өсетін ағаштардың көзі арқылы өткенді және қазіргіні көруге мүмкіндік береді.

Еркін қалаларда

Әкесі Тайвин, Корольдің Қолын өлтіргеннен кейін, карлик Тирион Ланнистер Вестеростан Пентс қаласына Варис шұғыл түрде алып кетеді, онда оны саудагер Иллирио Мопатис бағуға алады. Тирион көрінеу, жалғыз тірі айдаһарларды басқаратын, жер аударылған ханшайым Денерис Таргариенге Темір Таққа ие болуға көмектесу үшін оңтүстікке жіберіледі. Тирион Варис пен Иллирио Денерис марқұм бауыры, ханзада Регардың ұлы деп саналатын, өлген деп есептелген Эгон Таргариенді жасырып, оны Денерис көмегімен Вестерос патшасы етіп орнатуға ниетті екенін біледі. Тирион Эгонды Денерис күтіп тұрмай, дереу Вестеросқа шабуыл жасауға көндіреді. Содан кейін Тирионды Денеристің опасыз кеңесшісі Джора Мормонт ұрлап алады, оны Денериске қайтарып, оның құрметін қайтаруды көздейді. Браавостың еркін қаласында Ария – "Бетсіз адамдар" деп аталатын жалдамал кісі өлтірушілер гильдиясының шәкірті. Олар Арияны уақытша соқыр қылғанда, ол есту қабілетін жетілдіреді және өзінің сүйікті қасқыры Нимериямен болғандай, мысықтар арқылы да "көре алатынын" түсінеді. Көзі қайта ашылғаннан кейін, Арияға басқа қыздың сыртқы келбетін сиқырлы түрде киініп, жемқор саудагерді өлтіру міндеті тапсырылады. Осы тапсырманы орындағаннан кейін, Ария "Бетсіз адамдардың" шәкірті болып жарияланады және оқуын жалғастыру үшін басқа кісі өлтірушіге жіберіледі.

Құлдар шығанағы

Дейенерис Мирин қаласын жаулап алып, құлдықты тыйым салды, бірақ қаладағы түрлі топтар арасындағы бейбітшілікті сақтауға күш салады, оның ішінде Харпия ұлдары – зорлық-зомбылыққа бейім Мирин тұрғындарының қарсылық тобы, сондай-ақ көршілес Юнкай қаласымен де тартыс күшейеді. Дейенерис айдаһарларының қауіптілігі артып, ол халқының қауіпсіздігі үшін оларды түрмеге қамауға мәжбүр болады. Ең үлкені – Дрогон тұтқындалудан қашып, ұшып кетеді. Жалдамалы сарбаз Даарио Нахариспен қарым-қатынаста болғанына қарамастан, Дейенерис Харпия ұлдарының ықыласын тудыру үшін Мерин дворяны Хиздахр зо Лоракқа үйленеді. Оңтүстік Вестеростағы Дорн князінің ұлы Квентин Мартелл, Дейенерис отбасымен одақты жаңарту ниетімен Миринге келеді, бірақ оның назарын ұстай алмайды. Жора мен Тирион кеме апатына ұшырап, тұтқынға алынып, Юнкай құл саудагеріне сатылады. Олар Миринге шабуыл жасап тұрған Юнкай әскерінен қашып, Екінші ұлдар жалдамалы тобына қосылады, Тирион олардың Дейенериске қолдау көрсетуін қамтамасыз етуді көздейді. Сонымен қатар, тағы бір вестеростық – Викторион Грейджой, Дейенериске үйленіп, оның айдаһарларын ағасын, Темір туылғандардың патшасын құлату үшін пайдалану мақсатымен Миринге бет алады. Хиздахрдың талабымен Дейенерис қаладағы "айқас аренасын" гладиаторлар үшін қайта ашады, бірақ қызыл-қанды көріністер Дрогонды қызықтырады. Соның салдарынан Дейенерис Дрогонға мініп, оны тыныштандыруға тырысады, бірақ ол онымен бірге ұшып кетеді. Хиздахр Дейенеристі улауға қатыстылығы күдікті. Оның кеңесшісі Барристан Селми Хиздахрды биліктен ығыстыру жоспарына қатысады, ал Харпия ұлдары қайтадан кісі өлтірулерін жалғастырады. Барристан Мириннің сыртындағы әскерлермен шайқасуға дайындалады. Квентин өзін бағалы екенін дәлелдеу үшін қалған айдаһарлардың біріне мініп көруге тырысады, бірақ қаза табады және екі айдаһар да босатылады. Дрогон Дейенеристі Дотраки теңізіне, көшпелі дотраки халқының билеген далаға ұшырып алады. Бірнеше күннен кейін Дейенерис Хал Джако бастаған дотраки жасағымен кездеседі.

Солтүстік

Солтүстікте Руз Болтон Старк әулетін құлатып, Фрей әулетімен одақтасқаннан кейін Солтүстіктің басқарушысы болып билікті өз қолына алды. Аймақтың көп бөлігін Темір туғандар басып алды. Джон Сноудың кеңесімен Станнис Солтүстік тау тайпаларының қолдауын жеңіп алады, оларға Қышқабақты қайтарып алу және Темір туғандарға қарсы күресу уәдесін береді. Олардың қолдауымен Станнис Виктарионның қызы Аша Грейджойды тұтқындайды және Болтонға шабуыл үшін әскерін Қышқабаққа жетеледі, бірақ күшті қарлы боран жорығын тоқтатады. Станнис кеңесшісі Давос Сивортты бай лорд Уайман Мандерлидің қолдауын алуға жібереді, ол Давосты өлтіруді сахналап, Темір тақты бақылайтын Ланнистерлерге жағымдылық танытады. Құпия кездесуде Мандерли Давосқа өзі және басқа солтүстік вассалдары Болтон мен Ланнистерлерге бағынуды көрсетеді, бірақ Робб Старктің өлімі үшін кек алу және Старк әулетінің билігін қайта орнатуды жоспарлап отырғанын айтады. Мандерли Давосқа жас Рикон Старк алыс Скагос аралында жасырынып жүргенін хабарлайды және егер Давос Риконды тауып, Старктердің қолдаушыларын біріктіре алса, Станниске көмектесетініне уәде береді. Теон Грейджой Болтонның тұтқынында, Руздың садистік ұлы Рамзи оны қинап, жазалайды және Теонды "Рик" деп атайды. Солтүстіктегі билігін нығайту үшін Руз Рамзиді Арья Старкқа үйленді деп мәлімдейді, бірақ шындығында ол Арьяның әпкесі Сансаның досы Жэйн Пул, ол Арья рөлін ойнауға мәжбүр болады және Рамзи тарапынан физикалық және сексуалдық зорлыққа ұшырайды. Кімлігін жасырған Манс Рейдер Қышқабаққа келіп, Теоннан жалған Арьяны босатуға көмектесуді сұрайайды. Теон мен Жэйн қашып, қамал қабырғасынан қарға секіріп, Станнис әскерлеріне қолға түседі.

Оңтүстік

Жас патша Томмен Баратеонның ағасы (және құпияда әкесі) Джейми Ланнистер, Робб Старктің соңғы одақтастарының қарсы тұруын тоқтатып, Реке елдеріндегі Старк-Ланнистер соғысына нүкте қояды. Джейми Санса Старкты іздеуге жіберген Тарттан Бриенна оны тауып, Санса қауіпте екенін хабарлайды; ол оның ізімен келеді. Тирион Эгонды Вестеросқа шабуыл жасауға көндірген соң, Эгон мен оның әскері Дауылдық Жердегі бірнеше қамалдарды аз қарсылықпен басып алады. Осы уақытта Эгонның асырап алған әкесі Джон Коннингтон, өлімге әкелетін жұқпалы ауру – сұр ауруға құпия түрде шалдығады. Дорнның князі Доран Мартелл өзінің екі қызын солтүстікке, Корольдік Қалаға, Дорнның мүддесі үшін Сенім мен үкіметке еніп, жұмыс істеуге жібереді. Томменнің анасы және патшайым-регент Серсей Ланнистер Сенім тарапынан адалдықтан айырылып, құлпынау жасады деген айыппен тұтқындалады. Түрмеден шығу үшін ол өзіне тағылған бірнеше ұсақ айыпты мойындайды, бірақ күйеуі король Роберт Баратеонды өлтіргенін немесе балаларының туғандығынан туғанын мойындамайды. Босатылу шарты ретінде Серсей қаланың көшелерімен жалаңаш жүруге мәжбүр болады. Осы арада Серсейдің одақтасы, бұрынғы шебер Кибёрн, "Сер Роберт Стронгты" жасайды – екі метрлік қалың бронямен қапталған алып тұлға, Серсейдің алдағы жекпе-жектің жеңіліссіз чемпионы болуы үшін. Серсей үкіметті бақылауға алғаннан кейін, оның ағасы Кеван Ланнистер мен Ұлы Мастер Писелл Серсейдің басқарған кезінде келген зиянды жоюға тырысады. Бірақ Варис қайта пайда болып, Кеван мен Писеллді өлтіреді, ол Ланнистерлердің өзін-өзі жоюын жоспарлап, Эгон Таргариеннің таққа отыруына дайындалғанын ашады, оны үлгілі билеуші ретінде тәрбиелеген. Кітап Варис бала-шпиондарын Кеванды аяқтауға жіберумен аяқталады.

Қосымшалар

Бұрынғы кітаптарда жарияланған карталардан өзге, кітапта шығыс құрлығындағы еркін қалалардың бұрын картаға түсірілмеген аймағының жаңа картасы қоса берілген. «Мұз және от» сериясының алдыңғы төрт томы сияқты, кітапқа кейіпкерлердің толық тізімі бар қосымша да кіреді.

Ерте дамуы

«Елсіздер биі» бастапқыда серияның екінші романының атауы ретінде қарастырылған, Мартин осы серияны трилогия ретінде көріп тұрған кезде. «Тақтар ойыны» (1996) американдық басылымдарының кейбір ерте нұсқаларында «Елсіздер биі» серияның екінші томы ретінде тізілген. 1998 жылғы «Легендалар» антологиясында осы әлемнен шыққан «Қорған сарбазы» повесі бар, онда «Елсіздер биі» төрт кітаптан тұратын серияның үшінші бөлімі ретінде көрсетілген. «Қарғаларға арналған той» атты әлі де аяқталмаған қолжазбаның көлеміне байланысты Мартин мен оның баспагерлері баяндауды екі кітапқа бөлді. Мартин мәтінді хронологиялық ретпен екіге бөлмей, кейіпкерлер мен орын бойынша бөлді, нәтижесінде әртүрлі кейіпкерлер құрамы бар «бір уақытта өрбитін екі роман» пайда болды. 2009 жылы Мартин Санса Старк «Елсіздер биінде» пайда болмайтынын растады; Санса туралы тараулар бастапқыда осы романға жоспарланған, бірақ «Қысқы желдеріне» ауыстырылды. 2010 жылдың басында Мартин «Елсіздер биі» үшін алғашқы 800 қолжазба беті «Қарғаларға арналған той» сияқты уақыт аралығында балама кейіпкерлерді қамтитынын және «кейінгі барлық оқиғалар тойдан кейінгі уақытта өтеді, сондықтан соңғы кітаптың кейіпкерлері қайтадан пайда бола бастайды» деп атап өтті. «Мен кем дегенде бірнеше ашық қалған сұрақтарды шешуді қаладым» деген Мартин, сондай-ақ, аяқталған кейбір тараулар «Қысқы желдеріне» ауыстырылуы мүмкін екенін айтты, бұл «Елсіздер биі» аяқталған қолжазбасының ұзындығына байланысты. 2008 жылдың басында Spectra Books баспасы «Елсіздер биі» 2008 жылдың 30 қыркүйегінде жарық көретінін мәлімдеді, бірақ Мартин бұл маусым айының соңына дейін, Испания мен Португалияға сапарынан бұрын жазуды аяқтаса ғана мүмкін болады деп мәлімдеді, бірақ ол бұл мақсатына жете алмады. 2009 жылдың 19 ақпанында Мартин өзінің сайтында былай деп жазды: «Мен кітапты маусым айына дейін аяқтауға тырысамын. Мен мұны жасай аламын деп ойлаймын. Егер мен оны аяқтасам, «Елсіздер биі» қыркүйек немесе қазан айында жарық көруі мүмкін». 2009 жылдың шілдесінде FREE! журналына берген сұхбатында Мартин: «Кітап жақсы қалпында, шынымен де жақсы. Мен оны қыркүйек-қазан айларына дейін аяқтауға үміттенемін, менің мақсатым осы». 2009 жылдың 6 қазанында Мартин өзінің «Елсіздер биі» атты еңбегінің қолжазбасы 1100 беттен асып кеткенін, сонымен қатар «бөлек жазылған тараулар, фрагменттер мен шикі материалдар» да бар екенін айтты. Ол бұл романның өзінің бұрынғы «Тақтар ойыны» және «Қарғаларға арналған той» кітаптарынан ұзын әрі «Патшалар қақтығысы» сияқты көлемді екендігін атап өтті. 2010 жылдың 8 шілдесінде Мартин конференцияда сөйлеп, кітаптың қазіргі ұзындығы 1400 бетті құрайтынын растады. Ол романды конференцияға дейін толықтай аяқтай алмағанына көңілі қалды, бірақ ол 11 шілдеде үйіне оралғаннан кейін кітапның қаншалықты тез аяқталатынын болжамады. 2010 жылдың 10 қазанында Нью-Йорк комикс-конвенциясында Spectra аға редакторы Энн Гролл Мартиннің аяқтауға тек бес тарауы қалғанын, ал тараулардың бөліктері аяқталғанын мәлімдеді. Ол қолжазбаны желтоқсанға дейін аяқтауды қалайтынын айтты. 2010 жылдың желтоқсанында Bear Swarm журналына берген сұхбатында Мартин «Елсіздер биін» аяқтауға жақындағанын айтты. 2011 жылдың 3 наурызында романның жарық көруі, сол кезде әлі аяқталмаған болса да, 12 шілдеге белгіленді. Мартин 2011 жылдың шілде айындағы жариялану күні бұрын айтылған жариялану күндерінен ерекшеленеді деп мәлімдеді, өйткені бұл «нақты» болды, ал бұрынғылары «жағымды ойлар, шексіз оптимизм, армансыз армандар және адал қателіктер» болған. 2011 жылдың 27 сәуірінде «Елсіздер биі» аяқталды, бірақ оның кітап редакторы мен оның қызметкерлері жасаған өзгерістерді, сенімді достарынан ұсынылған соңғы жоба жазбаларын және қолжазбада қалған кез-келген қажетсіз «майды» қысқарту және жою үшін қайта оқып шығуды ұсынды. Аяқталмаған қолжазба 1600 беттен асып, оны сериядағы ең ұзақ томға айналдырған кезде, соңғы жоба 1510 бетке қысқартылды, бұл «Елсіздер биін» аздап «Қылыштар қақтығысынан» қысқа және осылайша серияның екінші ең ұзақ романы болды. 2011 жылдың 12 шілдесінде роман жарық көрді, бірақ 2011 жылдың 29 маусымында Amazon Germany романның 180 данасын қате жіберіп, ертерек жариялады. Мартин кітапты күтіп тұрған жанкүйерлерге бұзбай, қолдарына кітап ұстағандарды сұрады. «Мұз бен от әлемі» сайттары да осы мақсатта өздерінің форумдарына тыйым салды.

Сыни жауап

"Атлантик" журналы "Аждаһалар биін" 2005 жылғы "Қарғалар мейрамынан" гөрі әлдеқайда қанағаттанарлық деп тапты. Мартиннің жанкүйерлеріне ұнайтын дүние жасау, оқиғаның қиылысы мен бұрылысы, билік үшін адам күресі мұнда көптеп кездеседі. "Тұрақты" романында қатты сағынған кейіпкерлер – Дейнерис Таргариен, Тирион Ланнистер және Джон Сноу – романның үштен бір бөлігін құрайды, ал Мартин бізге басқалардың кем дегенде бір тарауын беруге жеткілікті даналық танытқан. Мартиннің бұрынғы кітаптарын мазалаған кемшіліктер де бар: тым көп қайталау, ерекше емес стиль, және этникалық, әлеуметтік жағдайына немесе континентіне қарамастан, бірдей тіркестерді қолданатын (және дәл сол тәсілмен қарым-қатынас жасайтын) кейіпкерлер. Бірақ "Аждаһалар биі" жақсы редакциялауды қажет етсе де, ол әлі де қызықты. Мартин бұрынғы кітаптарында көптеген ишаралар мен адастыратын тұжырымдарды қалдырған, сондықтан кейбір бөлшектердің орынға тұрғанын көру қызықты. "Хаффингтон Пост" газетінің Ремь Верхоув: "Аждаһалар биі" – тек кітап, әрине. Бұл Екінші Келуі немесе басқа да нәрсе емес. Автордың осыған қатысты үлкен қысым сезінетінін түсінемін (солай болуы керек). Бұл кітап "Қарғалар мейрамының" келтірген зиянын түзетуге тиіс, кейде ол жазушы-жануардың қолынан шыққандай көрінеді. Ақыры ол келді, және он жылдан бері ойланып жүргендеріміздің кейбірі ашылды (барлығы емес, бірақ кем дегенде бірі). Бұл бұрынғы кітаптағыдай құрылымдық проблемаларға ие: кейде кең және тұжырымсыз, бірақ кем дегенде кейіпкерлер бұрынғы бөлімге қарағанда қызықты. Бір ауқымда бірнеше бөлек оқиғаларды оқып жатқандай сезімдемін – тараулар әртүрлі кейіпкерлердің көзқарасынан айтылады, бірақ бұл маған бөгет болмайды, өйткені мен ауқымды жақсы көремін және оны әртүрлі көзқарастар арқылы көруді ұнатамын. Он жыл бойы интернетте талқыланған теориялардың көпшілігі осы кітапта расталды, сондықтан роман таң қалдырмайды, бірақ көңілді де қалдырмайды. Мартин бірнеше рет күтпеген бұрылыстар жасайды, бірақ келесі ұзақ күту соншалықты қиын болмауы үшін, бәрін жақсырақ аяқтаудың орнына, бұрынғысындай, сюжеттік аяқталмағандықтармен аяқтайды. Дэвид Орр "Нью-Йорк Таймс" газетінде: "Аждаһалар биі" шамамен 9,574,622,012 беттен тұрады, ал ақылдылар серияның соңғы екі кітабы осыны "Қарт пен теңіз" сияқты көрінетініне сенімді. Мұндай ұзындық қажет емес, және бұл Мартиннің стиліне және сюжеттік шешімдеріне зиян тигізеді. Тирион бұл жерде кем дегенде 12 рет "сеңкіреп" жүреді, тіпті бұл сөз Тирионның өзіне деген жеккөрушілігін көрсетеді деп болжасақ та, өмірі үшін күресіп жатқанда осы жеккөрушілікке бой жеткізуі күмәнді. Сол сияқты, романыңыздың жер бедері жүздеген шақырымға созылып, сіздің әлеміңізде реактивті жылдамдық болмаса, автор ретінде сіз Руб Голдберг машинасы арқылы тасымалдауға әкелетін негізгі көлік проблемаларына тап боласыз", – деп жазды, бірақ сонымен қатар "Дегенмен, "Аждаһалар биі" әдемі ойынға тартып алады". "Тайм" журналының Джеймс Пониевозик "Мереннің алғашқы бөлімдеріндегі уақытты белгілеу (және Дэнниді ерекше шешілмейтін ету) барлық бөлшектердің орынға тұруына уақыт беру үшін" мүмкін болатын "кемшілікті" тапты және "Бұл мың беттік кітапты екі есе ұзын сезінетін, шеберлікпен қозғалатын, негізгі сұрақтарға жауап беретін және сенімді алдаулармен сізді таңғалдыратын етеді. "AFFC" сияқты, редакторға қажет болатын бөлімдер де бар. Кейбір тарауларда сіз өзіңізге жақын емес кейіпкермен бөтен жерде кездесіп, бұл сюжеттің қайда аяқталарын ойлап, сізбен келген достарыңыз кеткеннен кейін тойда ұзақ қалғандай сезінесіз. "Вашингтон Пост" газетінің Билл Шихан: "Жанды суреттелген қойылымдар, күтпеген бұрылыстар, әртүрлі сюжеттік аяқталмағандықтар және қорқынышты қатыгездік сәттерімен толтырылған "Аждаһалар биі" – эпикалық фантастика қалай жазылуы керек: құмарлықпен, таңғажайыппен, сенімді егжей-тегжейлі және мұқият ойластырылған. Бірқатар фантастикалық элементтерге (аждаһалар, көрушілер, пішін ауыстырғыштар және сиқыршылар) қарамастан, кітап және серияның барлығы ортағасырлық дәуірдің қатыгез шынайылығына негізделген және "Жалпы санат" сериясынан гөрі "Розалар соғысымен" көбірек ортақ. Нәтижесінде ақыл мен жүрегі бар жазғы блокбастер пайда болады, кітаптың қызығушылығы сирек кездеседі және ол өте зор". "The Christian Science Monitor" газетінің Меган Вассон: "Аждаһалар биі" бес кітабалық сериядағы ең жақсы кітаптардың бірі болуы мүмкін. Мартиннің стилі ықшам, бірақ терең, оны қайта-қайта оқуға шақырады. Барлық жанкүйерлердің сүйікті кейіпкерлері пайда болады, бұрынғы кітаптан айырмашылығы. Бірақ осы кітапты басқаларынан ерекше ететін нәрсе – Мартиннің оқырмандарын күдікті күйде ұстау және оларды олардың орнынан қозғалту қабілеті. Ешбір кейіпкер, қаншалықты жақсы көрілсе де және маңызды болса да, Мартиннің қаламынан аман қалмайды (Нед Старк есіңізде ме?), ал екінші жағынан, ешкімді толығымен өлген деп жариялауға болмайды. Бірінші, екінші және тіпті үшінші және төртінші кітаптарды оқығаннан кейін сіз ойлаған нәрсе енді анық болмайды, және Мартиннің күші осында".

Марапаттар

2012 жылдың сәуірінде «Аждаһалар биі» ең үздік роман үшін 2012 жылғы Хьюго сыйлығына ұсынылды. 2012 жылдың мамырында ол ең үздік фантастикалық роман үшін 2012 жылғы Locus сыйлығына ұсынылып, 2012 жылдың маусымында жеңіп алды. 2012 жылдың тамызында роман ең үздік роман сыйлығына ұсынылды.