Күшті оқиғадан кейін тірі қалғандарда туындайтын психологиялық жағдай – "тірі қалғандардың кінәсі". ПТСТ симптомы ретінде қарастырылады, Холокосттан аман қалғандарда анықталды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Психикалық жағдай
Mental condition
Аман қалғандардың кінәсі немесе аман қалғандардың сезімі (сондай-ақ, аман қалғандар синдромы, аман қалғандардың ауруы және аман қалғандардың бұзылысы) – бұл психикалық жағдай, ол адам травматикалық немесе қайғылы оқиғадан аман қалғанда, басқалар аман қалмағанда, өзінің дұрыс емес әрекет еткенін сезінуінен туындайды. Аман қалғандардың кінәсін бастан өткеру және оның көрінісі әр адамның психологиялық ерекшеліктеріне байланысты. Психикалық аурулардың диагностикалық және статистикалық нұсқаулығы IV (DSM IV) жарияланғанда, аман қалғандардың кінәсі жеке диагноз ретінде алынып тасталды және посттравматикалық стресс бұзылысының (ПТСР) маңызды белгісі ретінде қайта қарастырылды.
Survivor guilt or survivor's guilt (but also survivor syndrome, survivor's syndrome, survivor disorder and survivor's disorder) is a mental condition that occurs when a person believes they have done something wrong by surviving a traumatic or tragic event when others did not. The experience and manifestation of survivor's guilt will depend on an individual's psychological profile. When the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders IV (DSM IV) was published, survivor guilt was removed as a recognized specific diagnosis, and redefined as a significant symptom of post traumatic stress disorder (PTSD).
Тарих
Тірі қалғандардың кінәсі алғаш рет 1960 жылдары анықталды. Бірнеше терапевт Холокосттан аман қалғандардың арасында ұқсас, тіпті бірдей жағдайларды байқады. Осыған ұқсас белгілер мен симптомдар травмалық жағдайлардан аман қалғандарда, оның ішінде соғыс, табиғи апаттар, террористік шабуылдар, әуе апаттары және кең ауқымды жұмыстан босатулар кезінде де кездеседі. Құтқару және жедел жәрдем қызметкерлерінің арасында, қауіпті жағдайға тап болғандарға жеткілікті көмек көрсетпегендігі үшін өзін кінәлайтындар, сондай-ақ емшілердің арасында, емделушілерінің азабына байланысты кінә сезімі туындаған жағдайлар да анықталды. Уорвик университетінің психологы Стивен Джозеф 459 жолаушының 193-і қаза болған «Эрлэд» кемесінің суға батып, аман қалғандарын зерттеді. Оның зерттеулері көрсеткендей, аман қалғандардың 60 пайызы тірі қалғандардың кінәсін сезінген. Джозеф былай деді:
Survivor guilt was first identified during the 1960s. Several therapists recognized similar if not identical conditions among Holocaust survivors. Similar signs and symptoms have been recognized in survivors of traumatic situations including combat, natural disasters, terrorist attacks, air crashes and wide ranging job layoffs. A variant form has been found among rescue and emergency services personnel who blame themselves for doing too little to help those in danger, and among therapists, who may feel a form of guilt in the face of their patients' suffering. Stephen Joseph, a psychologist at the University of Warwick, has studied the survivors of the capsizing of the MS Herald of Free Enterprise which killed 193 of the 459 passengers. His studies showed that 60 percent of the survivors suffered from survivor guilt. Joseph went on to say:
Ауырғандар кейде басқалардың өліміне, оның ішінде оларды құтқаруға тырысқанда немесе аман қалған адамды құтқару кезінде қайтыс болғандардың өліміне өздерін кінәлайды.
Sufferers sometimes blame themselves for the deaths of others, including those who died while rescuing the survivor or whom the survivor tried unsuccessfully to save.
Тірі қалғандардың синдромы
Қайтыс болғандар синдромы, сондай-ақ концентрациялық лагерь синдромы (немесе неміс терминінен шыққан KZ синдромы) – Холокост немесе Нанкиндегі зорлау сияқты ауқымды және қайғылы оқиғалардан аман қалған адамдардың реакциялары мен мінез-құлқындарын сипаттау үшін қолданылатын терминдер. 1949 жылы голландиялық психиатр және Аушвиц концентрациялық лагерінен аман қалған Эдди де Винд, қуғын-сүргіннің психологиялық салдарына қатысты "концентрациялық лагерь синдромы" терминін енгізді, ол нацистік концентрациялық және жою лагерлерінің бұрынғы тұтқындарына тән "патологиялық салдарды" сипаттайды. Кейіннен Холокосттан аман қалғандар арасында кеңінен құжатталған синдромға көңіл алаңдаушылығы мен депрессия, зиялық қабілеттің төмендеуі, әлеуметтік оқшалану, ұйқының бұзылуы және қорқынышты түстер көру, физикалық шағымдар мен көңіл-күйдің ауытқуы, сондай-ақ жігердің жоғалуы кіреді. Бірнеше зерттеулер бұл жағдайдың "созылмалы және прогрессивті" сипатын қарастырды, симптомдар аман қалғандардың жасы ұлғайған сайын күшейе түседі. Көбінесе мұндай адамдар травмадан аман қалғаны үшін, ал олардың отбасы, достары және әріптестері аман қалмағаны үшін өзін кінәлі сезінеді. Екі жағдай да, басқа сипаттамалық синдромдармен бірге, посттравматикалық стресс бұзылысының құрамына кіреді.
Survivor syndrome, also known as concentration camp syndrome (or KZ syndrome on account of the German term Konzentrationslager), are terms which have been used to describe the reactions and behaviors of people who have survived massive and adverse events, such as the Holocaust, or the Rape of Nanjing. In 1949, Eddy de Wind, a Dutch psychiatrist and survivor of Auschwitz concentration camp, introduced the term "concentration camp syndrome" regarding the psychological consequences of persecution, describing the "pathological after effects" unique to former prisoners of Nazi concentration and extermination camps. The subsequently well documented syndrome among Holocaust survivors includes anxiety and depression, intellectual impairment, social withdrawal, sleep disturbance and nightmares, physical complaints and mood swings with loss of drive. Several studies have examined the "chronic and progressive" nature of the condition, with symptoms increasing in intensity as survivors age. Commonly such survivors feel guilty that they have survived the trauma and others – such as their family, friends, and colleagues – did not. Both conditions, along with other descriptive syndromes covering a range of traumatic events are now subsumed under post traumatic stress disorder.
ЖИТС-тен аман қалғандардың синдромы
ҚЖС-тен аман қалғандар синдромы – ҚЖС эпидемиясының ұзақ мерзімді дамуымен өмір сүрудің психологиялық салдары мен әсерлерін білдіреді және аман қалғандардың кінә тартуы, депрессия, сондай-ақ қазіргі кездегі ҚЖС тақырыбындағы әңгімелерде ұмытылғандай сезінуді қамтиды. 2017 жылғы желтоқсанға дейін АҚШ Ұлттық денсаулық институты (NIH) ҚЖС-тен аман қалғандар синдромын патологиялық ауру деп мойындамаған, бірақ осы мәселені зерттейтін ғылыми еңбектер мен жарияланымдар бар.
AIDS survivor syndrome refers to the psychological effects of living with the long term trajectory of the AIDS epidemic and includes survivor's guilt, depression, and feelings of being forgotten in contemporary discussions concerning HIV. While AIDS survivor syndrome has not been recognized as a pathologizable illness by the NIH (as of December 2017), scientific research and publications are available that address this issue.
Уэйлон Дженнингс
Америкалық музыкант Уэйлон Дженнингс Бадди Холлидің тобында гитарист болды және бастапқыда 1959 жылдың 3 ақпанындағы тағдырлы ұшақта орын алған еді, бұл ұшақ кейін "музыканың өлімі күні" деп белгілі болды. Бірақ Дженнингс науқас Дж. П. "Биг Боппер" Ричардсонға өз орнын ұсынып, кейін ұшақ апатқа ұшырағанын естіді. Холли Дженнингстің ұшпайтынын білгенде: "Сенің көлігің қатты суып қалар деймін" деді. Дженнингс оған: "Керісінше, сенің ұшағың құлап кетер деймін" деп жауап берді. Бұл әзіл ретінде айтылған сөздер Дженнингстің қалған өмірі бойы мазалады.
American musician Waylon Jennings was a guitarist for Buddy Holly's band and initially had a seat on the ill fated aircraft on February 3, 1959, which would later come to be known as "the day the music died". Jennings, however, gave up his seat to the sick J. P. "Big Bopper" Richardson, only to later learn of the plane's crash. When Holly learned that Jennings was not going to fly, he said, "Well, I hope your ol' bus freezes up." Jennings responded, "Well, I hope your ol' plane crashes." This exchange of words, though made in jest at the time, haunted Jennings for the rest of his life.
Стоунмен Дуглас орта мектебіндегі атыс
2018 жылдың 14 ақпанында Николас Круз Флорида штатының Паркленд қаласындағы Марджори Стоунмен Дуглас орта мектебіне басып кіріп, студенттер мен қызметкерлерге кездейсоқ оқ жауып, 17 адамды өлтірді және тағы 17 адамды жарақаттады. Жақын досы қаза тапқан Сидней Айелло аман қалғандардың кінәсімен күресіп, кейіннен посттравматикалық стресс бұзылысы диагнозы қойылды. 2019 жылдың 17 наурызында Айелло 19 жасында өз өмірін өз қолымен аяқтады. Одан бір аптадан соң, 23 наурызда Корал Спрингс полициясы Стоунман Дуглас орта мектебінің оқушысы Кальвин Дезирдің өзін-өзі өлтіргені салдарынан қайтыс тапқанын хабарлады.
On February 14, 2018, Nikolas Cruz went into Marjory Stoneman Douglas High School in Parkland, Florida, and shot randomly at students and staff, killing 17 people and injuring 17 others. Sydney Aiello, whose close friend was killed, struggled with survivor's guilt, and was later diagnosed with post traumatic stress disorder. On March 17, 2019, Aiello died by suicide at the age of 19. Less than a week later, on March 23, Coral Springs police announced that Calvin Desir, a juvenile male student from Stoneman Douglas, had been found dead as a result of an apparent suicide.
Стивен Уитл
Стивен Уитл 1989 жылғы 15 сәуірде «Ливерпуль» және «Ноттингем Форест» командалары арасындағы ФА Кубогының жартылай финалына билет алған, бірақ жұмыс ісі бойынша билетін достасына сатқан. Досы (оның және оның отбасының тілегі бойынша аты-жөні жасырылған) сол ойындағы қасіретті адамдардың қағылысуынан көз жұмған 97 құрбанның бірі болды. Уитл досының өліміне деген өкініші мен жауапкершілік сезімі салдарынан футбол матчтарына бара алмай, 2011 жылғы 26 ақпанда, сол қайғылы матчтан шамамен 22 жыл өткен соң өзіне-өзі қол жұмсады.
Stephen Whittle was a Liverpool F. C. fan who had bought a ticket for the FA Cup semi final between Liverpool and Nottingham Forest F. C. on 15 April 1989, but sold his ticket to a friend due to work reasons. The friend (whom he and his family have chosen to leave unidentified) was one of the 97 victims of the human crush at that game. Whittle became unable to go to football matches due to his guilt and related feeling of responsibility for his friend's death, and died by suicide on 26 February 2011, almost 22 years after the ill fated match.