Кіріспе

Фрэнк А. Гербод травматикалық оқиғаларды азайту (ТИР) деп аталатын әдіс туралы жазды. Ол халықаралық деңгейде оқып сабақ береді және 1988 жылы жарық көрген «Психологиядан тыс: метапсихологияға кіріспе» кітабының авторы. Бұл кітап ТИР-дің алғаш рет жарияланған сипаттамасын ұсынды. Ол Haworth Press баспасының «Жақындық, зәбірлеу және жарақаттану журналы» журналының «Травмалық емдеу әдістері: жаңашылдық бағыттары» атты арнайы санының редакторы болды. Гербод көп жылдар бойы саентолог болды және бір кезде Саентологияның Пало-Альто, Калифорния Миссиясын басқарды. 1982 жылы ол Саентология шіркеуімен байланысын үзді. Кейіннен ол Дианетикадан бастап, оның түп тамырына дейін жұмыс істеп, ТИР-ді әзірледі. 1984 жылы Гербод Калифорния штатының Пало-Альто қаласында Метапсихологияны зерттеу институтын және Қолданбалы метапсихология орталығын құрды. Бүгінде бұл функцияны Халықаралық қолданбалы метапсихологияның бөлімшесі – Травматикалық оқиғаларды азайту қауымдастығы атқарады. Гербод қазір Калифорния штатының Сонома қаласында тұрады.

Гербод және "Қазіргі заманғы метапсихология"

Фрэнк А. Гербод психотерапиялық тәсілді (оның ізбасарлары оны жиі «қозғалыс» деп сипаттайды) «метапсихология» деп атады, бұл терминді «мета» префиксімен «психология» тіркесі ретінде емес, метафизика мен психологияның қосылуын көрсететін портманто ретінде қалыптастырды. Гербод клиенттерге өздерін ұйымдастыруды жақсартуға қолдау көрсететін клиентке бағытталған тәсілді қолданады, бұл олардың өткендегі жағымсыз тәжірибелермен күресуге күшін арттырады. Метапсихологияны негіз ретінде пайдаланып, Гербод травматикалық оқиғаларды азайту (TRI) әдісін қолданады, бұл травматикалық оқиғалардың психологиялық әсерлерінен зардап шеккен немесе посттравматикалық стресс бұзылысынан (ПТБС) күйреген клиенттерді емдеуге арналған. Бұл әдіс сана мен дене арасындағы байланысты қамтамасыз етеді, клиентке бағытталған ортаны сақтайды. Ол клиенттің тәжірибесіне баса назар аударатын клиентке бағытталған психология жүйесінде берік негіз болып табылады, психологтың сол тәжірибенің мағынасын анықтау әрекетінен емес. Метапсихология адамдарға өз тәжірибелеріне өздері жауапты екенін түсінуге мүмкіндік береді. Осы тәжірибелерді тани білгеннен кейін, олар өздерін және айналағы ортаны жақсартудың жолдарын біледі. Гербодтың «метапсихология» терминін таңдауындағы себебін оның «Парапсихология мен метафизика ерекше жағдайларды зерттейтін болса, метапсихология тәжірибедегі ортақ нәрсемен айналысады» деген тұжырымы жақсы көрсетеді. «Парапсихология» термині оның жақтастары мен қарсыластары тарапынан адам ақылының түсіндірілмейтін қабілеттерін зерттеу ретінде түсінілсе, «метафизика» екі бөлек мағынаға ие, олардың арасында байланыс шамалы. Гербодтың жұмысына негіз болған «Жаңа дәуір» қозғалысының кең талқылауында метафизика – кең ауқымды қолданысқа ие маңызды, бірақ тұманды термин, көбінесе физикаға баламалармен байланысты, философиялық негіздермен емес. «Жаңа дәуір» метафизикасы реинкарнация, болашақты болжау, психоделиктер және парапсихология сияқты «Жаңа дәуір» мәдениетінің көптеген элементтері туралы мәлімдемелерді қамтиды (олардың әрқайсысының өз тарихы бар және «Жаңа дәуір» қозғалысынан тыс). Алайда философтар арасында метафизика – Аристотельдің жасаған термині, ол физикадан асып түсетін негізгі сұрақтармен айналысатын философия саласын білдіреді (әсіресе онтология, барлық нәрсенің мәнін зерттеу). Гербод бұл терминді философиялық емес, «Жаңа дәуір» мағынасында қолданды. Гербодтың басты назары травматикалық оқиғаларды азайту (TIR) әдісіне шоғырланған, бұл өткен травмалардың жағымсыз әсерлерін азайтуға және адамды өз ішкі күштерін жақсырақ сезінуге және қабылдауға бағытталған өте құрылымды және жеке бағытталған процесс. 1985 жылы ол Халықаралық қолданбалы метапсихологияны (ХҚМ) құрды. Бұл топтың басты мақсаты TIR әдісін қолдануға тырысатын психологтар үшін метапсихологиялық «техникалар, әдістемелер және оқу материалдарын» әзірлеу болды. Гербод ТИР-дің посттравматикалық стресс бұзылысы (ПТБС) бар пациенттерді емдеудің тиімді тәсілі деп сенді. Оның метапсихологиясы травматикалық оқиғаларға ұшыраған адамдардың психологиялық симптомдарын жою үшін тікелей тәжірибеге негізделген, адамға бағытталған процесті қолдайды.