Кіріспе
Көмелек түрі Көмелек (Plebejus argus) - Lycaenidae тұқымдасына жататын көбелек. Оның қанаттары көк түсті, ал шеттері ақ, артқы қанаттары күміс түсті, сондықтан көк түсті күміс түсті деп аталады. P. argus бүкіл Еуропа мен шығыс Палеарктикада кездеседі, бірақ ол көбінесе Ұлыбританияда зерттелген, онда тіршілік ортасының жоғалуы мен бөлшектелуіне байланысты популяцияның күрт төмендеуі байқалады. Бұл көбелек әр түрлі мекендерге бейімделеді.
The silver studded blue (Plebejus argus) is a butterfly in the family Lycaenidae. It has bright blue wings rimmed in black with white edges and silver spots on its hindwings, lending it the name of the silver studded blue. P. argus can be found across Europe and east across the Palearctic, but it is most often studied in the United Kingdom where the species has experienced a severe decline in population due to habitat loss and fragmentation. The butterfly is adaptable to different habitats and is found in heathland, mossland, and limestone grassland.
Ұрықтар
P. argus қауызы денесі бойымен қара жолақпен жасыл түсті және ұзындығы 1,3 сантиметрге дейін жетеді.
Жыныстық диморфизм
P. argus жыныстық диморфизмге ие, бұл олардың қанаттарының түсімен дәлелденген. Бұл, ақыр соңында, қолайлы жұптарды іздегенде маңызды визуалды белгі ретінде қызмет етеді. Тәжірибелер көрсеткендей, тіршілік ету ортасының бір-біріне ұқсас және (адам көзіне қарай) ұқсас түстес түрлердің УФ диапазонында әртүрлі сіңіру мәндері бар. Бұл көбелектер үшін өзінің түрінің мүшелерін тану кезінде УФ-қаңтардың маңызды екенін көрсетеді.
Географиялық ауқым
P. argus палеарктиканың барлық жерінде кездеседі. Жылы жерлер пісіп жетілген шөптесіндерді өртеу, кесу және басқа да бұзылулардан туындаған P. argus қажеттіліктерін қанағаттандыруға қабілетті. Ауа райы жылы, күн ашық, жел де тыныш болғанда, P. argus бұталы жерлерде аз уақыт өткізеді, ал ұшып, қазылмалы сазда бай аймақтарда қоныс тектес өсімдіктерді табуға көбірек уақыт жұмсайды. Бұл жерлер көбінесе төбе басына орналасқан. Осы себепті P. argus мекен-жайы ауа райына байланысты өзгеріп отырады.
Жергілікті таралу аймағы мен аумағы
Ересектер P. argus өте тұрақсыз, тек күнде қозғалады. Осы себепті көпшілік жерді бөлек-бөлек жерлерге мекендейді. Кейбір көбелектер бір-бірінен бір шақырымға дейін ұзарып, таралады. Бұл сирек кездеседі, өйткені бұл көбелектер метапопуляцияларды қалыптастыруға бейім.
Ересектердің тамақтануы
Ересектер нектармен қоректенеді. Мұс алқаптарында көбелектер жұмыртқаларын Браккен жарғағының төменгі жағына салады. Бұл папоротник жұмыртқа салу үшін қолайлы болып көрінеді, өйткені олар құмырсқаларды тартады. Ағаштан жасалған шөптесіндерде P. argus Lotus corniculatus тұқымдасына және Helianthemum chamaecistus тұқымдасына жұмыртқа салады.
Ересектер
Ересектер маусымның соңында және шілде айының басында пайда болады және тамыздың басында ұшады.
Кіші түрлер
P. a. argus Скандинавия P. a. aegon (Denis & Schiffermüller, 1775) Карелия P. a. cleomenes (Fruhstorfer, 1910) Карпаттар P. a. wolgensis (Forster, 1936) оңтүстік Еуропа, Қазақстан, Тянь-Шань, Тарбагатай, Саур, оңтүстік Алтай P. a. bellus (Herrich Schäffer, 1844) Кіші Азия, Курдистан, Левант, Кавказ, Армения, Талыш P. a. obensis (Forster, 1936) Орал, батыс Сібір P. a. clarasiaticus (Verity, 1931) шығыс Алтай, Саян, Трансбакалия, батыс Амур P. a. pamirus (Forster, 1936) Pamirs Alai, Шан П. a. 1909 ядролық Tutturianus, шығыс Корея, P. a.
P. a. aegon (Denis & Schiffermüller, 1775) Karelia
P. a. cleomenes (Fruhstorfer, 1910) Carpathians
P. a. wolgensis (Forster, 1936) southern Europe, Kazakhstan, Tian Shan, Tarbagatai, Saur, southern Altai
P. a. bellus (Herrich Schäffer, 1844) Asia Minor, Kurdistan, Levant, Caucasus, Armenia, Talysh
P. a. obensis (Forster, 1936) Ural, western Siberia
P. a. clarasiaticus (Verity, 1931) eastern Altai, Sayan, Transbbaikalia, western Amur
P. a. pamirus (Forster, 1936) Pamirs Alai, Tian Shan
P. a. coreanus Tutt, 1909 eastern Amur, Ussuri, Korea
P. a. micrargus (Butler, 1878) Japan, Sakhalin
P. a. asur Agenjo, 1966 Villasur, Spain
P. a. bejarensis (Chapman, 1902) Castilla Leon, Béjar, Spain
P. a. branuelasensis (Tutt, 1909) Branuelas, Spain
P. a. casaiacus Chapman, 1907 Casayo, north western Spain
P. a. claraobscura (Verity, 1931) Larche, Basses Alpes, 1700 2000m, France
P. a. seoki Shirozu & Sibitani, 1943 Saishuto, Korea
P. a. vigensis Tutt, 1909 Vigo, north western Spain
P. a. sultana (Forster, 1936) Asia Minor
Жұптасу
Аталық бір әйелдің тыныш отырғанын байқаса, оған қарай ұшып кетеді. Ол аналыққа жақындаған сайын қанаттарын кеңінен шашып, әйелдің қарынды көтеріп, жартылай ашық қанаттарын тербетеді. Кейін аналық ұшып кетеді, содан еркек ұшып кетеді. Ұшып келгеннен кейін еркек ұшқырлар төмен түсіп, жерге түсіп қалғаннан кейін де, әуеде ұшып жүреді. Сонымен қатар, Ұлыбританияда шөптесін жердің үлесі елу пайыздан астамға азайды, бұл оның негізгі тіршілік ету ортасы болған көбелектерге қатты әсер етеді. Қалған шалғын жерлер қоршаған ортаның өзгеруіне байланысты сапасы төмендеді. Қояндар жайылым арқылы өсімдіктерді қысқа ұстауға көмектесті, бұл P. argus мекендеуіне қолайлы болды, бірақ жиырмасыншы ғасырдың ортасында миксоматоз вирусы қояндардың санының едәуір төмендеуіне әкеліп соқты, сондықтан шөптің ұзындығы көбелектерге қолайсыз болды.