Кіріспе

Адамның мойын бұлшық еті

Платизма бұлшық еті – адам мойнының стерноклеидомастоид бұлшық етін жабатын беткі бұлшық еті. Ол мойынның алдыңғы бетін сырттан жауып тұрады. Қысылғанда, мойында жеңіл әжімдер пайда болады және мойынның екі жағында "ілгіш" (немесе "жабдық") әсері байқалады.

Құрылымы

Платизма бұлшығы – кең жапырақ тәрізді бұлшық ет, ол үлкен кеуде бұлшығы мен дельтовид бұлшығының жоғарғы бөліктерін жабатын фасциядан басталады. Оның талшықтары кілт сүйекпен кесілісіп, мойынның бүйір бетімен көлбеу жоғары және ішке қарай бағады. Бұл мойынның төменгі бөлігін орта сызықта маңызды бұлшық ет қаптамасынан айырады. Бұлшықтың алдыңғы бөлігіндегі сол және оң жақтан келген талшықтар төңкеріш сүйек тістемесінің (mandibular symphysis) астында және артында бірігіп кетеді, онда төңкеріш сүйек жамбас сүйегінің екі жақты жартысы өмірдің ерте кезеңінде біріккен (бірақ нағыз тістеме емес). Бұлшықтың артқы бөлігіндегі талшықтар төңкеріш сүйектің бойымен өтеді, кейбіреулері көлбеу сызықтың астындағы сүйекке, ал қалғандары беттің төменгі бөлігінің терісі мен тері асты тіндеріне бекітіледі. Осы талшықтардың көпшілігі ауыз бұрышы мен төменгі ерінді айналасындағы бұлшықтармен қосылады.

Жүйке жүйесі

Платизма бұлшықеті бет нервінің мойын тармағымен қамтамасыз етіледі. Ол мойынның тереңірек жатқан көптеген құрылымдарын жабады, мысалы сыртқы қарын артериясы, сыртқы жақ венасы, сілекей безі.

Түрлілігі

Бет және кіндік сүйек пен иықтың кеңеюінде айырмашылықтар кездеседі. Платизма бұлшық еті жоқ болуы немесе мойынның алдыңғы бөлігіндегі қарсы жақ бұлшық еттерімен өріліп бірігуі мүмкін; кіндік сүйекке, есті бұлшық процесіне немесе төбе сүйегіне бекінуі мүмкін. Трапеция бұлшық етінің фасциясынан стерноклеидомастоид бұлшық етінің ену нүктесінің фасциясына дейін көтерілетін, шағын төбе бұлшық еті деп аталатын, көбіне дербес болып табылатын бірнеше талшықтар болуы мүмкін.

Қиыршық

Бүкіл платизма бұлшықеті жұмыс істеген кезде, мойын терісінің бетін көлбеу бағытта (орта сызыққа қатысты бұрышпен) сәл бүктелуіне себеп болады. Бұл мойынның екі жағында, талшықтар орта сызықтан алшақтағанда көзге көрінетін "ілгіш" әсерін тудырады. Мойын жарақаттарындағы тесіп өтуші жарақаттар – платизма бұлшықетін толығымен тесіп өткен кез келген жарақаттар деп анықталады, осы себепті ол маңызды бағдарлау белгісі болып табылады.

Мойынға операция

Мойынға операция жасалғанда, тереңдегі тіндерге қол жеткізу үшін көбінесе платизма бұлшық етін кесу қажет болады. Симптомдардың жеңілдеуіне шамамен 2 апта уақыт кетеді. Платизма бұлшық етінің үстінде майлы тіндер орналасқандықтан, мойынның липосакциясы оны жарып алу қажеттілігінсіз оңай жасалуы мүмкін. Қан кетуді болдырмау үшін платизма бұлшық етіне зақым келтірмеу де маңызды.