Кіріспе

Тетразольдер - синтетикалық органикалық гетероциклді қосылыстардың бір класы, олар төрт азот атомы мен бір көміртек атомынан тұратын 5 мүшелі сақинадан тұрады. Тетразол атауы CH2N4 формуласы бар түпкі қосылысты да білдіреді, оның үш изомерін құрастыруға болады.

Құрылымы мен жабысуы

Тетразолдың үш изомері бар, олар қос байланыстардың орналасуы бойынша әр түрлі: 1H, 2H және 5H тетразол. 1H және 2H изомерлері таутомерлер болып табылады, тепе-теңдік 1H тетразолдың қатты фазасындағы жағында жатыр. Газдық фазада 2H тетразол басым болады. Бұл изомерлерді 6 π электроны бар ароматты деп қарастыруға болады, ал 5H изомері ароматсыз.

Синтез

1H Тетразолды алғаш рет сусыз гидразой қышқылы мен қысыммен цианид сутегінің реакциясы арқылы дайындады. Органикалық нитрилдерді иод немесе кремниймен қамтамасыз етілген натрий бисульфаты бар органикалық нитрилдерді натрий азидімен өңдеу әртүрлі катализатор ретінде 5 алмастырылған 1H тетразольді тиімді синтездеуге мүмкіндік береді. Тағы бір әдіс - 5 аминотетразолды деаминациялау, оны коммерциялық түрде алуға немесе амингуанидиннен дайындауға болады. 2 Арил 2H тетразолдары арил диазонийі мен триметилсиллилдиазометан арасында [3+2] циклоаддиция реакциясы арқылы синтезделеді.

Қолданылуы

Тетразоль болып табылатын бірнеше фармацевтикалық агенттер бар, соның ішінде бірнеше цефалоспориндер класының антибиотиктері бар. Тетразольдар карбоксилдік топтар үшін биоизостералар ретінде әрекет ете алады, өйткені олардың pKa-сы ұқсас және физиологиялық pH-да депротонды болады. Ангиотензин II рецепторларын блокаторлар , мысалы лозартан және кандезартан, көбінесе тетразолдар болып табылады. Тетразолдың белгілі түрі - диметилтиазолилдифенил тетразолий бромды (МТТ). Бұл тетразол тірі жасушалар мәдениетінің тыныс алу белсенділігін өлшеу үшін MTT сынағында қолданылады, бірақ ол әдетте бұл процесте жасушаларды өлтіреді. Кейбір тетразольдер ДНК-тестілеуде де қолданылуы мүмкін. Зерттеулер VT 1161 және VT 1129 мысықтардың ферменттік қызметін бұзатын, бірақ адам ферменттерін емес, мысықтарға қарсы күшті дәрілер болып табылатынын көрсетеді. ТНТ орнына және сондай-ақ жоғары өнімділіктегі қатты ракеталық қозғалтқыш құралымдарында пайдалану үшін кейбір жоғары энергиялы тетразол туындылары жоғары өнімділіктегі жарылғыш ретінде зерттелді. Бұларға азот негіздерінің азидотеразолат тұздары жатады. Басқа тетразолдар жарылғыш немесе жанғыш қасиеттері үшін қолданылады, мысалы тетразолдың өзі және 5 аминотетразол, кейде автомобильдердегі ауа қалтасындағы газ генераторларының құрауышы ретінде қолданылады. Тетразолға негізделген энергетикалық материалдар жоғары температуралы, уытты емес реакциялық өнімдерді, мысалы су мен азот газын, жоғары күйдіріс жылдамдығы мен салыстырмалы тұрақтылыққа ие, олардың барлығы да қолайлы қасиеттер. Тетразолдағы делокализациялық энергия 209 кДж/моль. 1H тетразол және 5 (бензилтхио) 1H тетразол (BTT) олигонуклеотидтер синтезіндегі қосқыш реакцияның қышқылдық активаторлары ретінде кеңінен қолданылады. 2 Тетразольдер жоғары реактивті нитрилиминдерді қалыптастыру үшін бақыланатын термиялық ыдыраудан өтеді. Бұл өз кезегінде әр түрлі 1,3 диполярлы циклоаддиция реакциясына ұшырауы мүмкін.