Кіріспе
Кольцева́я ли́ниясы (,) – Мәскеу метросының желісі. Бұл желі 1950–1954 жылдары Мәскеу орталығын айналатын дөңгелек маршрут ретінде салынды және жолаушылардың ауысу схемалары үшін өте маңызды болды. Желідегі станциялар Сталиндік сәулет өркендеген кезеңде салынған, олардың ішінде Комсомольская, Новослободская және Киевская станциялары бар.
The Koltsevaya line (Кольцева́я ли́ния, Ring line, ) (Line 5) is a line of the Moscow Metro. The line was built in 1950–1954 as a circle route orbiting central Moscow, and became crucial to the transfer patterns of passengers. The stations of the line were built at the height of Stalinist architecture, and include Komsomolskaya, Novoslobodskaya and Kiyevskaya.
Тарих
Метроның бастапқы даму жоспарында Circle желісі көзделмеген. Оның орнына, қала орталығынан өтетін толық қалалық маршруттар ("диаметрлер") жоспарланған, олардың қиылысқан жерлерінде астыртын өткелдер болжанатын. Алайда, 1938 жылы екінші кезең ашылғаннан кейін, осы қиылыстардағы артық жүктемелерден бұл жоспардың жүйе кеңейген сайын жолаушылар санының өсуіне жауап беруге жеткіліксіз екендігі анық болды. Қалалық аңыз бойынша, Иосиф Сталин өзі бастапқы даму картасына сақинасыз кофе тостағанын қойып, оны көтеріп, қала ортасында дөңгелек із қалдырып, "Бұл сіздердің басты қатеңіздер, оны салу керек" деген. Осының себебінен метро карталарындағы желі қоңыр түспен белгіленген деп есептеледі. Принцип бойынша, сақинаның қалыптасуы да талқыланды – қала ортасын айналатын Garden Ring даңғылын немесе одан кеңірек шеңберді пайдалану керек пе. Ақырында, оңтүстік бағытын Садовое Кольцо бойымен ішінара сәйкестіруге және солтүстік бөлігін Мәскеудің көптеген теміржол вокзалдарымен байланыстыруға шешім қабылданды. Бұл үлкен логистикалық мәселені шешті, себебі Ресей теміржолдарының орналасуына байланысты, Мәскеудің бір жағындағы аймақтан екіншісіне бір вокзалдан екіншісіне қолмен ауыспастан саяхаттау мүмкін емес еді. Құрылыс соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай басталды. Бірінші кезең 1950 жылы Парк Культурынан Курскаяға дейін ашылды. 1952 жылы екінші бөлім Белорусскаяға дейінгі солтүстік бұрылысын аяқтады, ал 1954 жылы шеңбер толығымен біріктірілді. Сақинаның салынуы Мәскеу маңындағы жолаушылар ағынының үлгісінде үлкен өзгерістерге мүмкіндік берді және көптеген болашақ желілер үшін жүйелі даму платформасын құрды. Барлығы жеті радиалдық желі сақинадан бастау алды, олардың төртеуі кейіннен орталықта бірігіп, диаметрлерге айналды.
Уақыт шкаласы
Сегмент ашылған күні Ұзындығы – 1 қаңтар 1950 6.5 км – 30 қаңтар 1952 7.0 км – 14 наурыз 1954 5.9 км Барлығы 19.4 км
Соңғы өзгерістер мен болашақ жоспарлар
Бүгінде бұл желі ең қызылғандардың бірі, ал сағаттардағы жолаушылар ағынының үздірілмей өсуі айқын сезіледі, себебі станциялардың көпшілігі жарты ғасырдан астам уақыттан бері салынған. 1998 жылы Белорусская станциясында екінші кіреберіс ашылды, ал Парк Культура және Комсомольская станцияларын да осындай кіреберістермен жабдықтау жоспарлануда. Ескі желіні жақсарту мақсатында көптеген қайта жаңарту жұмыстары жүргізілуде, соңғы кезде Новослободская станциясында жарықтандыруды ауыстыру және Павел Кориннің шыны шедеврлеріне ретушь жасауды қамтитын ірі қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді. 2005 жылы Таганская станциясының вестибюлі ескі эскалаторларды ауыстыру, жаңа турникеттер орнату және косметикалық жөндеу жүргізу үшін жабылды, ол 2006 жылы қайта ашылды, ал көп ұзамай Добрынинская станциясы да осындай жаңартудан өтті. Желі ашылғанда болашақ ауысулар үшін алты станция қалдырылған, бірақ бұл өсіп келе жатқан жүйе үшін жеткіліксіз болып шықты. Метро Лиублинско-Дмитровская желісіне қосылатын Суворовская және Калининско-Солнцевская желісіне қосылатын Россиская станцияларын салу жоспарланған. Суворовская станциясында алдын ала жұмыстар жүргізілді. 2017 жылы Метро екі станцияның да жоспарларын тоқтатты. Жүйе басшысы станциялардың аяқталуының күмәнді екенін, себебі олардың техникалық тұрғыдан тым күрделі, тым ұзақ және бәсекелесу үшін тым қымбат екенін мәлімдеді. Осыған байланысты Васильев станцияның салынуының ықтимал еместігін айтты. 2019 жылдың 19 тамызында Суворовская станциясының құрылыс алаңында жұмыстар қайта басталды.