Кіріспе
Эхиностома – адамдар мен басқа жануарларды жұқтыра алатын трематодалар (флюка) туысы. Бұл ішек құрттары үш тіршілік циклмен өмір сүреді, аралық қожайындары – шаяндар немесе басқа су организмдері, ал түпкілікті қожайындары – әртүрлі жануарлар, соның ішінде адамдар. Эхиностома адамдардың асқазан-ішек жолын жұқтырады және эхиностомия ауруын тудырады. Паразиттер адамдар мен жануарлар жұқтырылған екі қабықты моллюскалар мен балық сияқты шикі немесе жеткіліксіз пісірілген тағамдарды жеген кезде таралады. Қазіргі уақытта 16 түрі жарамды түрлер ретінде қабылданған, ал тағы 10 түрін растау қажет. Эхиностоманы тек морфологиялық ерекшеліктеріне сүйене отырып жіктеу қиын. Көптеген түрлер бір-біріне ұқсас келеді және оларды жасырын түрлер деп санауға болады (олардың арасындағы жоғары морфологиялық ұқсастыққа байланысты әртүрлі туыздар бір түр деп есептеледі). Эхиностома түрлерінің көптеген түрлері бірнеше рет қайта жіктелді. Мысалы, қазір Echinostoma caproni деп белгілі түр бұрын E. liei, E. parasensei және E. togoensis сияқты әртүрлі атаулармен белгілі болған. Осы топтағы Эхиностома түрлері қазіргі кезде олардың ортақ морфологиялық және биологиялық ерекшеліктеріне сәйкес жіктеледі, мысалы, 37 жағалық тікеннің болуы.
Echinostoma is a genus of trematodes (flukes), which can infect both humans and other animals. These intestinal flukes have a three host life cycle with snails or other aquatic organisms as intermediate hosts, and a variety of animals, including humans, as their definitive hosts. Echinostoma infect the gastrointestinal tract of humans, and can cause a disease known as echinostomiasis. The parasites are spread when humans or animals eat infected raw or undercooked food, such as bivalve molluscs or fish. however, currently 16 species have been accepted as valid species with another 10 to be validated Echinostoma are difficult to classify based on morphology alone. Many species look alike and can be considered cryptic species (different lineages are considered to be the same species, due to high morphological similarity between them). Many species of Echinostoma have been re classified several times. For example, the species now known as Echinostoma caproni, was previously known by a variety of names including E. liei, E. parasensei and E. togoensis. The Echinostoma species in this group are now classified according to their shared morphological and biological characteristics, such as the presence of 37 collar spines.
Географиялық таралуы
Эхиностома туысы бүкіл әлемде таралған. Бұл паразиттер әсіресе Оңтүстік-Шығыс Азияда, Оңтүстік Корея және Филиппин сияқты елдерде кең таралған. Дегенмен, олар кейбір еуропалық елдерде де табылады.
Өмірлік цикл
Эхиностомалардың өмірлік циклында үш қожайын болады: бірінші аралық қожайын, екінші аралық қожайын және түпкілікті қожайын. Lymnaea spp. сияқты бұршақшалар Echinostoma-ның жиі кездесетін аралық қожайындары болып табылады.
Эхиностома түрлерінің түпкілікті қожайындарына қатысты таңдамалылығы төмен, және олар қосмекенділер, су құстары, сүтқоректілер және адамдарды қоса алғанда, әртүрлі жануар түрлерін жұқтыра алады. Бірінші аралық қожайында мирацидиум бірнеше апта бойы жыныссыз көбейеді, бұл спороцисттердің қалыптасуын, бірнеше буын қызылшаларды және церкариялардың өндірісін қамтиды.
Эхиностомия
Адамдардың Echinostomatidae тұқымдасына жататын, соның ішінде Echinostoma тұқымдасына жататын ағзалармен зарарлануы эхиностомиаз деп аталатын ауруға алып келуі мүмкін. E. revolutum, E. echinatum, E. malaynum және E. hortense адамдардағы Echinostoma инфекцияларының ең көп кездесетін себептері болып табылады. Жеңіл инфекцияның ешқандай белгісі болмауы мүмкін. Белгілер пайда болса, олар іш ауруы, диарея, шаршау және салмақ жоғалтуды қамтуы мүмкін. Эхиностомиаз Жапонияда, Сингапурда, Румынияда, Венгрияда және Италияда да анықталған. Эхиностомиазды басқа тағам арқылы жұғатын паразиттік инфекциялармен бірге, қолданыстағы бақылау бағдарламаларын пайдаланып бақылауға болады. Эхиностомиаз жұқпалы тағамды шикі немесе жеткіліксіз пісірілген күйінде тұтыну арқылы жұғатындықтан, тағамды мұқият пісіру инфекцияның алдын алады.