Бауыр құрттарынан туындайтын клонорхиоз және описторхиоз аурулары туралы ақпарат. Бұл аурулардың белгілері мен бауыр қанайналы жүйесінің қатерлі ісігіне қатысы бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық паразиттерінен туындайтын жұқпалы ауру
Infectious disease caused by fish parasites
Клонорхиаз – қытай бауыр құрты (Clonorchis sinensis) және оған жақын екі түрінің қоздырғышы болып табылатын жұқпалы ауру. Клонорхиаз өт жүйесінің ісігі – холангиокарциноманың даму қаупін арттыратын фактор болып саналады. Opisthorchis viverrini және O. felineus түрлерінен туындаған описторхиаздың белгілері Clonorchis sinensis түрлерінен туындаған клонорхиаздың белгілерінен ешқандай айырмашылықты көрсетпейді.
Clonorchiasis is an infectious disease caused by the Chinese liver fluke (Clonorchis sinensis) and two related species. Clonorchiasis is a known risk factor for the development of cholangiocarcinoma, a neoplasm of the biliary system. Symptoms of opisthorchiasis caused by Opisthorchis viverrini and by O. felineus are indistinguishable from clonorchiasis caused by Clonorchis sinensis,
Себеп
Clonorchis sinensis - триматода (флюк), ол Platyhelminthes тайпасына жатады. Паразиттік құрттың ұзындығы 10–25 мм-ге жетеді және бауырдың өт жолдарында тіршілік етеді. Бұл гермафродиттік флюк, оған екі аралық ие керек. Құрттың жұмыртқалары фекалиямен суға түседі, содан кейін моллюскалар оларды жұтады. Сулы қабықшалылар – бірінші аралық ие, онда мирацидий (дәретте шығарылатын эмбрионалды жұмыртқа) даму сатыларынан (спороцист, редиялар және церкариялар) өтеді. Тұщы су балықтары – паразиттік құрттың екінші аралық иесі. Олар құрттың дернәсілі (церкария) қабықшалыдан шығып, балықтың етіне енген кезде жұғады. Адамдар нашар пісірілген, ысталған, тұздалған немесе маринадталған жұққан балықты жеу арқылы жұғады, содан кейін цикл қайталанады. Клонорхиаз Қиыр Шығыста, әсіресе Корея, Жапония, Тайвань және Оңтүстік Қытайда эндемикалық. Клонорхиаз эндемикалық емес аймақтарда да (АҚШ сияқты) тіркелген. Мұндай жағдайларда инфекция эндемикалық аймақтардан әкелінген және метацеркариялары бар нашар пісірілген немесе маринадталған тұщы су балықтарын жеуден кейін пайда болады.
Clonorchis sinensis is a trematode (fluke) which is part of the phylum Platyhelminthes. The parasitic worm is as long as 10 to 25 mm and lives in the bile ducts of the liver. It is a hermaphroditic fluke that requires two intermediate hosts. The eggs of the worms are passed in fecal matter into a body of water and are then ingested by mollusks. The water snail is the first intermediate host, in which a miracidium (an embryonated egg discharged in stool) goes through its developmental stages (sporocyst, rediae and cercariae). Freshwater fish are a second intermediate host for the parasitic worm. They become infected when the larva (cercaria) of the worm leaves the snail and penetrates the flesh of the fish. Humans then become infected by eating infected fish that has been undercooked, smoked, pickled, or salted, and from there the cycle repeats. Clonorchiasis is endemic in the Far East, especially in Korea, Japan, Taiwan, and Southern China. Clonorchiasis has been reported in areas to which it is not endemic (including the United States). In such cases, the infection follows the ingestion of undercooked or pickled freshwater fish imported from one of the endemic areas and containing metacercariae.
Диагностика
Ересек C. sinensis құрттары адамның өт жолдарында 20-25 жыл бойы ешқандай айқын клиникалық белгілерсіз тіршілік ете алады. Бұл, инфекция жұқтырған адамдарда дамуы мүмкін бейтарап симптомдармен қатар, диагнозды қате жіберуге себеп болуы мүмкін. Пациенттерге C. sinensis жұмыртқалары нәжісте табылғанда диагноз қойылады. Формалин-эфирлік концентрациялау әдісі (ФЭК) нәжіс зерттеудің ең тиімді әдісі болып табылады, ол инфекцияның жеңіл жағдайларын анықтауда қолданылады, ал Като-Кац (КК) әдісі клонорхиазды диагностикалауға арналған. Ферменттік иммуносорбенттік талдау (ELISA) қолданатын серологиялық әдістер C. sinensis жұмыртқаларын басқа трематодалардан ажыратуға көмектеседі.
Adult C. sinensis worms can inhabit the bile ducts of humans for 20–25 years without any clear clinical symptoms. This, in addition to the nonspecific symptoms infected persons may develop, can lead to missed diagnoses. Patients are diagnosed when C. sinensis eggs are found in stools. The formalin ether concentration technique (FECT) method of stool examination is most effective at diagnosing light cases of infection, while the Kato Katz (KK) method is more suitable for the diagnosing of persons with clonorchiasis. Serological methods that use enzyme linked immunosorbent assay (ELISA) can help differentiate the eggs of C. sinensis from other flukes.
Алдын алу және бақылау
CDC шикі, пісірілмеген, аз тұздалған, түткіленген немесе маринадталған балықты жеуден ауыз ашпауға кеңес береді. ДДҰ ветеринариялық қоғамдық денсаулық шараларын, тағамдық қауіпсіздік практикалары туралы білім беруді және құрттарға қарсы дәрілерге қолжетімділікті кеңейтудің қажеттігін ұсынады. Қытайдың Ұлттық денсаулық сақтау комиссиясы (NHFPC) ДДҰ-ның ұсынысына ұқсас ұсыныс жасады. FDA сияқты денсаулықты реттеуші органдар шикі тұтынуға арналған балықты мұздату бойынша талаптарды белгіледі. Еуропалық Одақ (EFSA) басқа паразиттерге қарағанда Clonorchis немесе Opisthorchis қыртқылары бар деген күдік туған балықтарды мұздату үшін ұзақ мерзім талап етеді. ДДҰ деректеріне сәйкес, осы екі туыстың дернәсілдері 10 °C (14 °F) температурада 5 күн бойы мұздату арқылы өлтіріледі.
The CDC recommends against eating raw, undercooked, or lightly salted, smoked, or pickled fish. The WHO recommends a combination of veterinary public health measures, education of food safety practices, and expanding access to anthelminthic drugs. The NHFPC of China has a recommendation similar to that of the WHO. Health regulators including the FDA have established requirements on the freezing of fish intended for raw consumption. The European Union (EFSA) specifically require an extended time for fish suspected of containing Clonorchis or Opisthorchis compared to other parasites. According to WHO data, larvae of these two genera are killed by freezing at 10 °C (14 °F) for 5 days.
Емдеу
Празиквантел клонорхиозды емдеуге арналған басты препарат.
Praziquantel is the treatment of choice for clonorchiasis.