Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыста Алдернидегі еңбек лагері

Lager Helgoland – Канал аралдарындағы Алдерниде орналасқан еңбек лагері, Фризия аралдарының бірі – Хелиголанд (неміс тілінде Хельголанд) атымен аталып, бұрын Дания мен одан кейін Ұлыбританияның иелігінде болған, Германияның Солтүстік теңіз жағалауында орналасқан және 1890 жылдан бері Германияға қарасты. Немістер төрт лагерь салды, олардың екеуі Гамбургтағы (Германия) Нейенгамме концлагерінің бөлімшелеріне айналды. Әр лагерь Фризия аралдарының бірінің атымен аталады: Саядағы Лагер Нордерней, Платте Салиндегі Лагер Боркум, Ла Фулердегі ескі телеграф мұнарасының жанындағы Лагер Силт және аралдың солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан Лагер Хельголанд. Алдерни лагерьлерінде және оларға немесе олардан тасымалдау кезінде 700 жұмысшы қаза тапты (барлығы шамамен 6000 тұтқын болған).

Лагерь

Боркум және Хельголанд лагерлері "ерікті" (Хилфсвильгиге) еңбек лагерлері болды, және олардың жұмысшылары қаталдықпен қарағанмен, Силт және Нордерней лагерьлеріндегі тұтқындарға қарағанда жақсы жағдайда болды. Қазір Лагерь Хельголандтан көбісі қалмады. Ол 1942 жылдың қаңтарында салынды және нацистік Тодт ұйымы, мәжбүрлі еңбек бағдарламасы, жұмысшыларды бекіністер салуға – бункерлерге, қару орналасуларына, бомбалаудан қорғауға және туннельдерге пайдаланды. Лагерь Хельголанд Альдернидің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Боркум және Хельголанд лагерлері "ерікті" (Хилфсвильгиге) еңбек лагерлері болды, және олардың жұмысшылары қаталдықпен қарағанмен, Силт және Нордерней лагерьлеріндегі тұтқындарға қарағанда жақсы жағдайда болды. Лагерь Силт және Лагерь Нордернейдегі тұтқындар құл еңбекшілер болды. Силт лагерінде еврейлер мәжбүрлі еңбек етті. Нордерней лагерінде еуропалық (көбінесе шығыс, бірақ республикалықтарды да қоса) және орыс мәжбүрлі еңбекшілері орналасқан. Лагерь Боркум неміс техникалық мамандары мен Еуропаның түрлі елдерінен келген еріктілерді қабылдады. Лагерь Хельголанд ресейлік Тодт ұйымының жұмысшыларымен толы болды.