Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саентологиядағы антиәлеуметтік тұлғалар
Antisocial personalities in Scientology
Саентологияда жиі "SP" деп қысқартылатын термин, Саентологияның негізін қалаушы Л. Рон Хаббардтың сөзіне сәйкес, халықтың шамамен 2,5% құрайтын "әлеуметтік бейімдемеген тұлғаларды" сипаттау үшін қолданылады. Саентология шіркеуінің сайтында бұл топқа Адольф Гитлер сияқты танымал тарихи тұлғалардың да кіретіні айтылған. Бұл термин көбінесе шіркеудің жауы деп санайтын адамдарға қолданылады, атап айтқанда, олардың "зиялы" және "құғындаушылық" әрекеттері жеке саентологтардың немесе Саентология қозғалысының дамуына кедергі келтіреді деп есептеледі. Саентология нанымдарының құғындаушы адамдарды осылай қауіпті деп көрсетуінің себебі, олардың айналасындағы адамдарды ықтимал мәселе тудырушыларға (қысқартылып PTS) айналдыру қабілетінен туындайды. Саентология PTS-ті "құғындаушы адаммен бір жолмен байланысы бар және оның кері әсеріне ұшыраған адам" деп анықтайды. Мұндай адам өзіне де, басқаларға да көп қиындықтар тудыруы мүмкін болғандықтан, оны мәселе тудырушы деп атайды. Хаббардтың пікірінше, құғындаушы адамдардың әсері күшейіп, халықтың 20% Саентологияға жағымсыз көзқарасқа ие болуына себеп болады.
Suppressive person, often abbreviated SP, is a term used in Scientology to describe the "antisocial personalities" who, according to Scientology's founder L. Ron Hubbard, make up about 2.5% of the population. A statement on a Church of Scientology website describes this group as including notorious historic figures such as Adolf Hitler. The term is often applied to those whom the Church perceives as its enemies, such as those whose "disastrous" and "suppressive" acts are said to impede the progress of individual Scientologists or the Scientology movement. One of the reasons Scientology doctrines portray suppressive persons as such a danger is that they are supposed to make people around them become potential trouble sources (abbreviated PTS). Scientology defines a PTS as "a person who is in some way connected to and being adversely affected by a suppressive person. Such a person is called a potential trouble source because he can be a lot of trouble to himself and to others." Hubbard suggested that the effects of suppressive persons is amplified to cause 20% of the population to be predisposed against Scientology.
Шығуы және анықтамасы
Саентология терминологиясының көп бөлігі сияқты, "басымшыл адам" термині де Л. Рон Хаббардпен құрастырылған. Рут А. Таккер өзінің "Басқа Ілхабар: культтар, балама діндер және Жаңа дәуір қозғалысы" атты кітабында бұл ұғымның алғаш рет 1960 жылдары Саентологияға "мүшелер саны өскен және [Хаббардтың] авторитарлық бақылауы күшейген кезде" енгізілгенін жазады. Таккер осы кезеңде Саентологияға қосылған көптеген адамдардың "өздігінен ойлауды мақтан тұтқан, білімді және өз пікірлерін толығымен басқа біреудің бақылауына беруге қарсы күрескен" екенін атап көрсетеді. Хаббардтың басымшыл адамдар туралы ерте жазбаларының көп бөлігі Саентология шіркеуіндегі нашар басқаруға олардың жауапкершілігіне назар аударады. Шіркеудің ресми сөздігінде басымшыл адам – өзін қоршаған адамдарды басып тастауға итермелейтін ерекше қасиеттері мен ой-пікірлері бар адам деп анықталған. Оның мінез-құлқы апатқа әкелуге бағытталған адам. Сондай-ақ, антиәлеуметтік жеке тұлға деп те аталады. Шіркеу осы "антиәлеуметтік жеке тұлғаларды" "өздерінің қасиеттері мен ой-пікірлеріне байланысты кез келген жақсартуға немесе топқа қарсы күресетін" адамдар деп қарастырады. "Топтарға" қатысты бұл алаңдаушылық Саентологияның ресми "Нұсқаулығында" да жалғасады, онда: "Антиәлеуметтік жеке тұлға тек бұзушылық топтарды қолдайды" делінген.
As with most Scientology terminology, "suppressive person" was coined by L. Ron Hubbard. Ruth A. Tucker writes in her book Another Gospel: Cults, Alternative Religions, and the New Age Movement that the concept appears to have first been introduced into Scientology in the 1960s "as membership grew and as authoritarian control [by Hubbard] increased". Tucker notes that many of those who joined Scientology during this period were "well educated people who prided themselves in independent thinking [and] struggled with the idea of allowing any other individual to completely dominate their opinions." Many of Hubbard's early writings on suppressive persons focus on their alleged responsibility for poor management within the Church of Scientology. The church's official glossary defines a suppressive person as being:a person who possesses a distinct set of characteristics and mental attitudes that cause him to suppress other people in his vicinity. This is the person whose behavior is calculated to be disastrous. Also called antisocial personality. The church regards these "antisocial personalities" as being those "who possess characteristics and mental attitudes that cause them to violently oppose any betterment activity or group". This concern with "groups" continues in the official Scientology Handbook, which states the corollary: "The antisocial personality supports only destructive groups."
Саясат пен тәжірибе
Хаббардтың «Саентология этикасына кіріспе» («Этика кітабы») оқулығына сәйкес, егер адамның басушы адамның ықпалында екені анықталса, бұл оның жалпы денсаулығына әсер етеді деп саналады. Басушы адамның жанында жүрген адам стресске ұшырауы немесе жиі мазасыз болуы мүмкін, бұл кез келген емдеу немесе білім берудің тұрақтылығына қауіп төндіреді. Сондықтан, мұндай басушы байланыстары бар деп табылған шіркеу мүшесі, жағдай толыққанды шешілгенше, Саентологияның кейбір сабақтарына және кеңес беруге қатысуға рұқсат алмайды. «Этика» кітабында мұндай жағдайды шешу үшін нұсқаулар келтірілген. Бірінші қадам – әрқашан адамды басушы адамның құбылысы және оның басушыға жақын адамдарға тигізетін әсері туралы біліммен таныстыру. Білім беру аяқталғаннан кейін, адам жағдайды реттеу үшін берілген нұсқауларды одан әрі орындап, шіркеу мүшесіне бұдан былай кері әсер етпеуін қамтамасыз ете алады. Басушы адам мен PTS жағдайларында Саентология қауіпсіздік тексерулері де жиі қолданылады. Егер жағдайды «шешуге» ақылға қонымды әрекеттер жасалса да нәтиже болмаса, шіркеу мүшесі басушы адамнан «үзіліп» қалу мүмкіндігін қарастыра алады. «Саентология этикасына кіріспеде» «үзіліс» – жеке адамның басқа біреумен байланысты болмау туралы дербес қабылдаған шешімі ретінде анықталады. Бұл бір адамның екіншісімен қарым-қатынасын тоқтатуы. Саентологиядағы басушы адам туралы түсінік кейбір дау-дамайлардың себебі болды, себебі осы идеяға жақын туыстар мен достарынан «үзіліп» қалуға қарсылық білдірілді. Басушы тұлға саясатына байланысты даудың тағы бір себебі – жеке адамды «басушы тұлға» деп ресми түрде белгілейтін әкімшілік шешім. Бұл «басушы адамның жариялануы» «SP жариялануы» деп аталады. Жарияланулар көк сиямен алтын түсті қағазға «этикалық бұйрық» ретінде шығарылады және этика бөлімі мен Халықаралық Әділет Басшысының кеңсесі (IJC) арқылы бекітіледі. Саентолог емес де, саентологтар да басушы адамдар деп тағайындалуы мүмкін және тағайындалған. «Басушы адам» – Хаббард анықтағандай, «іс табыстарын және/немесе Scn-нің әсерін, және/немесе ұйымдар мен саентологтардың іс-әрекеттері мен шараларының жалғасуын басып тастауға, азайтуға, алдын алуға немесе жоюға бағытталған ашық немесе жасырын әрекеттер немесе іс-әрекетсіздіктерге» жауапты кез келген адам. Сол сияқты, бүкіл топтар да басушы деп жариялануы мүмкін; Хаббардтың пікірінше, басушы топтар – «Scn-ді жоюға тырысатын, немесе адамдарға зиян келтіруге немесе олардың жағдайларын нашарлатуға маманданған, немесе адамзатты басуға шақыратын» топтар. Бұл кең анықтама бойынша, басушылық тек Саентологияға ашық қарсылық білдіруден ғана емес, сонымен қатар Хаббард қатты қарсы болған кез келген топтық іс-қимылды қолдауды да қамтиды, әсіресе психиатрияны. Хаббард журналистер мен үкіметтік агенттерді басушы топтардың мүшелері деп есептеді: «Жақсы журналистер жоқ. Жақсы үкіметтік немесе SP тобының агенттері жоқ. Қаншалықты жақсылыққа ұмтылсаңыз, соғұрлым жағдайыңыз нашарлайды. Адам мұны қаншалықты ертерек түсінсе, соғұрлым бақытты болады». Саентология шіркеуі бұрынғы мүшелері мен оқшауланған топтардың ресми түрде басушы деп жариялаған орталық тізімін жүргізеді. 1992 жылғы директивасында шіркеудің «Халықаралық Әділет Басшысы» 400-ден астам топты және 2300-ден астам адамды басушы деп санайды. Тізімге жеке экс-саентологтар мен қарсы немесе еретикалық деп саналатын оқшау топтар, мысалы, Эрхард Семинарлары (EST) кіреді.
According to the Hubbard textbook Introduction to Scientology Ethics ("the Ethics book"), when an individual is found to be under the influence of a suppressive person, it is believed that this will affect their general well being. An individual with an SP in their vicinity is likely to be under stress or frequently upset, and this would potentially jeopardize the stability of any treatment or education. Therefore, a parishioner who is found to have such suppressive connections is not permitted to participate in certain Scientology classes and counseling until the situation has been adequately resolved. The Ethics book provides a guideline for use in sorting out such a condition. A first step is always to educate the person about the phenomenon of the suppressive person and the effects this is believed to have on the individuals close to the SP. Once the education step is completed, the person can further follow the guidelines to sort out the situation so that the parishioner is no longer negatively affected. Scientology Security checks are also common for SP and PTS situations. If reasonable attempts have been made to "handle" the situation to no avail, the parishioner may take the option of "disconnecting" from the SP. In Introduction to Scientology Ethics, "disconnection" is defined as a self determined decision made by an individual that he is not going to be connected to another. It is a severing of communication by one individual against the other. The concept of the suppressive person in Scientology has been the source of some controversy, due in some part to aversion to the idea of "disconnecting" from close family members and friends. Another source of controversy related to the suppressive person policies is the administrative judgment that formally labels an individual a "suppressive person". This "suppressive person declaration" is known as an "SP declare". Declares are issued as an "ethics order" on goldenrod colored paper with blue ink and are approved through the executive over the ethics department as well as the office of the International Justice Chief" (IJC). Non Scientologists as well as Scientologists can be and have been labelled suppressive persons. A suppressive person is anyone who has been responsible for "suppressive acts", defined by Hubbard as being "the overt or covert actions or omissions knowingly and willfully undertaken to suppress, reduce, prevent or destroy case gains, and/or the influence of Scn on activities, and/or the continued Scn success and actions on the part of organizations actions and Scientologists." Similarly, entire groups can be declared suppressive; suppressive groups, in Hubbard's view, are "those which seek to destroy Scn or which specialize in injuring or killing persons or damaging their cases or which advocate suppression of mankind." Under this broader definition, suppressiveness included more than just publicly opposing Scientology; it also included any group supporting activities to which Hubbard was strongly opposed, especially psychiatry. Specifically, Hubbard considered reporters and government agents to be members of suppressive groups: "There are no good reporters. There are no good government or SP group agents. The longer you try to be nice, the worse off you will be. And the sooner one learns this, the happier he will be." The Church of Scientology maintains a central list of ex members and splinter groups formally declared to be suppressive. In an executive directive of 1992, the Church's "International Justice Chief" lists over 400 groups and over 2,300 individuals considered to be suppressive. The list includes individual ex Scientologists and breakaway groups regarded as hostile or heretical, such as Erhard Seminars Training (EST).
Таңбаның теріс пайдаланылуы
1966 жылдың 19 шілдесінде Л. Рон Хаббард жасаған дәрісінде "жақсы азаматтар" және азаматтық қоғамға үлес қосатындарға қатысты "жаман адам" (suppressive person) деген таңбаның теріс пайдаланылуы мүмкіндігі туралы алаңдаушылық білдірді:
In a lecture he made on 19 July 1966, L. Ron Hubbard expressed concern about the possible abuse of the "suppressive person" label in respect of those who are otherwise good citizens and contribute to civil society:
Сіздер SP деген ұғымды жаңартқандарыңыз жөн. Адамдар, шынымен бір SP-мен кездесіңдер! Нағыз бір сондай адаммен! Шын мәнінде, біз осы жерде болған уақыттың ішінде мен тек бір ғана SP-ні білемін. Бір ғана нағыз SP қызметкер болып жұмыс істеді. Мен басқа бірде-бір SP қызметкер болып жұмыс істегенін білмеймін. Бұл қызық емес пе? Сіздер осы SP бұйрықтарын және т.б. көріп отырсыздар. Оны салғырт пайдаланбаңыз, себебі SP – бұл өте асыра бағаланған жағдай. Кейбір бұрынғы саентологтар мұндай теріс пайдалану болғанын айтты. Мысалы, Бент Коридон 1982 жылдың қазан айындағы Миссия иелерінің конференциясында Саентология франшизасының иесі Гари Смит орын ауыстыру туралы айқайлаған бұйрыққа бағынбағаны үшін, сол жерде-ақ "жаман адам" деп жарияланғанын көрді. Сондай-ақ, кейбір жағдайларда SP деп жариялау отбасылар мен бизнестің жұмысын бұзып салған. 2006 жылғы St. Petersburg Times газетінің "SP профильдері" атты мақаласына сәйкес, бір саентолог "жаттығу үлгісін" (patter drill) сынап, оның дұрыстығын бірнеше рет сұраққа тартып, қабырғаға курс материалдарын оқуға бұйрық бергеннен кейін, өзін SP деп жариялаған. Ол бұл жаттығудың Хаббардтың ілімдеріне негізделмегенін және бұрын Саентология адвокатымен байланысты емес мәселе бойынша туындаған даудан кейін оған SP деп жариялау қаупі бар екені туралы ескертілгенін айтты.
You should upgrade your idea of what an SP is. Man, meet one sometime! A real one! A real monster Well, in all the time we've been around here we only had one SP that I know of. One real SP that was on staff And I don't know of another single SP that we've ever had on staff. Isn't that interesting. You see all these SP orders and so on Don't throw it around carelessly, because this is an—a very exaggerated condition, SP. Some former Scientologists have alleged that there has indeed been such abuse. For example, Bent Corydon describes seeing Scientology franchise holder Gary Smith declared suppressive on the spot during the October 1982 Mission Holders' Conference, simply for not obeying a shouted order to change his seat. There are also instances where SP declarations have disrupted families and businesses. According to a 2006 St. Petersburg Times article entitled "SP profiles", one Scientologist found himself declared an SP after he repeatedly challenged the validity of a "patter drill" in which he was instructed to read passages of a course to a wall. He insisted the drill was not based on Hubbard teachings and stated that he had been previously threatened with an SP declare after a run in with a Scientology attorney on an unrelated issue.
Дини ғалымдардың байланыссыздық туралы пікірлері
Басымшыл адамдармен байланыс жасағандардың өзі SP деп белгіленуі мүмкін. Белгіленген SP-мен байланысы бар адамдарға осы адамнан байланысты үзуге бұйырылады. Діни ғалымдар Саентологияның байланысты үзу саясатына теріс қарады, оның ішінде бұрын Саентология қорғанында куәлік бергендер де бар. Мысалы, дінтанушы Дж. Гордон Мелтон: "Менің ойымша, бәрі үшін жақсырақ болар еді, егер олар кетіп, өздерінің жолымен жүре берсе, және осыны үлкен мәселе етпесе. Бұл саясат барлығына зиян келтіреді" деді.
Those who communicate with suppressive persons can face being branded SPs themselves. Associates of the branded SP are ordered to disconnect from that person. Religious scholars have taken a negative view of Scientology's disconnection policies, which includes many who have previously testified on behalf of Scientology. For example, religious scholar J. Gordon Melton stated, "I just think it would be better for all concerned if they just let them go ahead and get out and everyone goes their own way, and not make such a big deal of it. The policy hurts everybody."