Кіріспе

Джордж Эндрю Рейснер (George Andrew Reisner, 5 қараша 1867 - 6 маусым 1942) – ежелгі Мысыр, Нубия және Палестинаны зерттеген американдық археолог.

Өмірбаян

Рейснер Индианаполисте, Индиана штатында дүниеге келген. Оның ата-анасы Джордж Эндрю Рейснер I және Мэри Элизабет Мейсон болды. Оның әкесінің ата-анасы неміс тегінен шыққан. Рейснер Гарвард университетінен бакалавр, магистр және философия докторы ғылыми дәрежелерін алды, содан кейін оқушылық сапарға шықты. Ол Мэри Путнам Бронсонға үйленді, олардан Мэри есімді қызы болды. 1889 жылы Рейснер Пердью университетінің футбол командасының бас жаттықтырушысы болды, бір маусым жаттықтырып, 2–1 есебін көрсетті.

Археологиядағы мансабы

Ол Нубиядағы Джебель Баркал (Киелі тау) маңындағы зерттеулерінде нубиялық патшалардың пирамидалардың ішінде емес, сыртында жерленгенін анықтады. Сондай-ақ, ол Гарвардтағы Пейбоди археология және этнология мұражайының қорында сақталған нубиялық әйелдің (ол патша деп ойлаған) бас сүйегін тапты. Рейснер Керманың бастапқыда египеттік губернатордың бекінісі болғанын және осы египеттік билеушілердің Керманың тәуелсіз монархтарына айналғанына сенді. Ол сонымен қатар Куш елінің египеттік вице-корольдерінің тізімін жасады. Ол Гизадағы Ұлы пирамиданы салған Хуфу патшаның (грекше Хеопс) анасы I Хетеферес патшаның қабірін тапты. Осы кезеңде ол мастабаларды да зерттеді. Артур Мертон (Лондон Таймс) 1936 жылы Абувтиювтің табылуынан кейін Рейснердің «қазіргі египтологиядағы ең көрнекті тұлға ғана емес, сонымен қатар оның салмақты ойлау қабілеті мен кең білімі бар адам ретінде де теңдесі жоқ» екенін атап өтті. 1902 жылы Гизадағы Батыс зиратын қазуға Египет ескерткіштерін сақтау қызметінің директоры Гастон Масперо рұқсат берді. Аймақ үш бөлікке бөлініп, жеребе тастау арқылы таңдалды. 1902-1905 жылдарғы қазба жұмыстарын Фиби Апперсон Херст қаржыландырды. Оңтүстік бөлігі Эрнесто Шиапарелли басқарған италияндықтарға, солтүстік бөлігі Людвиг Борхарт басқарған немістерге, ал орталық бөлігі Эндрю Рейснерге берілді. Ол Гизада Румыния королевасы Мариямен кездесті. Египетте Рейснер британдық Петри, неміс Дорпфельд және Колдевей әдістерін, өзінің американдық тәжірибесін және ірі көлемді ұйымдастыру дағдысын біріктіретін жаңа археологиялық техниканы жасады, ол кәсіптің стандартына айналды. Бұл техника кейіннен жақсы тәжірибе ретінде танылғанымен, сол кезде даулы болды және тым күрделі деп сынға ұшырады. 1908 жылы, Египетте он жылдық жұмыстан кейін Рейснер Гарвардтың Самария қазбасын басқарды. 1913 жылы Рейснерге жас археолог О. Г. С. Кроуфордты қазба техникасына оқыту міндеті жүктелді, ал Кроуфорд кейін Рейснердің «бірінші дәрежедегі қазбашы» екенін жылы есте сақтады.