Оныншы Жылдық Өзгеріс

Кіріспе

Америкалық телефильм
1999 жылғы Дисней фильмі

"Оныншы жыл" – Дуэйн Данхам режиссерлік еткен, Чез Старбак пен Кортни Дрейпер бас рөлдерде ойнаған 1999 жылғы Дисней арнасының фантастикалық комедиялық фильмі (DCOM). Ол 1999 жылдың 15 мамырында Дисней арнасында тұңғыш рет көрсетілді.

Сюжет

Коди Гриффин – асырап алынған жасөспірім; оның туған анасы – оны тұтқындалудан сақтау үшін бала кезінде Уит пен Шарон Гриффиндердің қайығына тастап кеткен русалка. Кетіп бара жатқанда, ол балықшы Үлкен Джон Уитлиді алдап, содан бері русалкаларды табуға құмарланып қалды. Жылдар өткен соң Коди мектептің жүзу командасында жылдам жүзуші ретінде танымал болады, оның Саманта есімді қарындасы бар. Ол маңызды жүзу жарысының алдында үлкен қысымға ұшырайды және биологиядан сүрініп жатқандықтан, сыныптағы ботаник (және Үлкен Джонның ұлы) – теңіз биологиясы бойынша сарапшы Джесс Уитлимен жұптасады. 13 жасқа толған күні Коди көп су ішіп, кейін Самантаны сүйгенде электр тогымен соққы береді. Сол күнден бастап ол өзін қызық сезіне бастайды. Таңертең оянғанда, дабыл сағатын өшіреді және оны ток соққысына ұшыратады. Оған мән бермей, Коди сүттен ішеді, қолына жабысқанын байқайды. Джесс Кодидің қолында қабыршақтар пайда болатынын көріп, мұндайды тек бақалар мен кесірткелерде көргенін айтады. Симптомдары нашарлаған сайын, Коди көмек сұрап Джеске барады, ол Коди оған жүзуді үйретсе, оның несіз болып жатқанын анықтауға келіседі. Джесс түрлі сынақтар жүргізеді, Кодидің электр қуатын өндіретінін, су астында ұзақ уақытқа дем ала алатынын, қабырғаларға өрмелеуге болатынын, балықтармен сөйлесе алатынын, өте жылдам жүзе алатынын және сулы болғанда қолы мен аяғында қабыршақтар пайда болатынын біледі. Джесс Кодидің суқұйрығына айналып бара жатқанын қорытады. Асырап алған ата-анасы Кодидің өзгеруін білгенде, оған судан кез келген бағамен сақтануды кеңес береді. Бұл жүзу жарысына қатысуды да қамтиды. Коди бір күннен кейін теңізде жүзуге шешім қабылдайды және қолының бойымен тікенекті қанаттары өскенін біледі, оларды Самантадан құмға тығып жасырады. Қауіпке қарамастан, ол жүзу жарысына қатысады және жеңіске жетіп, командаласы Шонды жеңіп қана қоймай, штаттағы жылдамдық рекордын да жаңартады. Алайда Кодидің қабыршақтары мен қол қанаттары қайта пайда болады, ол қуаттың күрт өсуіне себеп болып, есеп тақтасын бұзады. Шон қабыршақтарды көріп, Кодидің алдағанын болжайды, ол қашып бара жатқан Кодиді киім ауыстыратын бөлмеге дейін қуалайды. Коди төбеге жабысып, одан қашады, бірақ Шон Кодидің қалай алдағанын анықтауға бел буатынын айтады. Коди мектептен аман-есен шығып, ата-анасымен бірге үйге барады. Үйде бәрі Кодиді құрғату арқылы қалыпқа келтіруге тырысады, бірақ қабыршақтар енді ұзаққа созылады. Коди ата-анасын ешкім оның қабыршақтарын көрмегенін айтып, тыныштауға тырысады, бірақ Джесс келіп, бәрін көргенін және адамдар Кодидің жарыста жеңіске жетіп, қашып кеткені туралы әңгімелесіп жатқанын айтады. Саманта көп ұзамай келеді, бірақ Кодидің қабыршақтарын көргенде есінен айырылады. Ол оянғанда, қатты қорқып кетеді. Коди оған өзінің суқұйрығына айналып жатқанын, бірақ ол әлі де сол адам екенін және оның қорқуына қажеті жоқ екенін айтады. Кодидің қауіпсіздігі үшін құпия сақтауға ант берген Саманта бұл жаңалықтан алаңдайды және кетеді. Келесі түнде Коди жүзуге шығады және өзінің русалка анасымен кездеседі; алайда, русалкаларды іздеуге құмарланған Үлкен Джон оларды байқап, кездесуді бұзады, екеуін қарама-қарсы бағытта кері шегінуге мәжбүр етеді. Келесі күні Коди Самантамен жағажайда кездеседі. Ол кешірім сұрайды, екеуі сүйіседі. Коди онымен бірге суға түсіп, оған бірдеңе көрсеткісі келетінін айтады. Самантаны қолына алған Кодидің русалка анасы пайда болады; алайда, Коди кенеттен қатты ауырып, жағалауға қайтып келеді. Жерге жығылып, Самантаға ата-анасын шақыруды тапсырады. Ол кеткеннен кейін Коди сол аяғының қанатқа айналып, аяғында қабыршақтар өсіп жатқанын шокта көреді. Саманта қайтып келді деп ойлап, Коди басқа біреудің бар екеніне таңғалады және оған жамылғы тастайды. Джесс Коди тұрған жерге келіп, оның кеткенін көреді. Кейін ол әкесінің қайығын көріп, үрейленеді, өйткені әкесі Кодидің қолын жүзу жарысында көрген. Қайық палубасында Коди кеуіп, қабыршақтарын сыпырып, суға түсуді сұрайды, бірақ Үлкен Джон оның орнына теңіз суын лақтырады. Оның жоспары – Кодиді пайдаланып, анасын өзіне тартып, русалкаларға сенгеніне ақымақ емес екенін дәлелдеу. Оның жоспары Кодидің анасы қайықты соңынан еріп келе жатқанын байқағанда іске асады. Джесс қайыққа мініп, жамылғыны алып тастайды, Кодидің екі аяғы да қанаттарға айналды. Коди одан суға түсуге көмек сұрайды. Коди мен Джесс русалканы ескертуге тырысқанына қарамастан, балық аулау желісі оны тұтқындап алады. Коди Джестен анасына көмектесуін сұрайды, ол пышақ алып, суға секіріп желіні кеседі. Ол русалканы босатады, бірақ аяғы желіге ілініп, оны суға тартып алады. Джесс есінен таяды, бірақ Коди секіріп оны докқа жеткізеді, онда Джестің әкесі, Кодидің ата-анасы және Саманта болады. Саманта жан сақтау шараларын жасауға тырысады, бірақ сәттілікке жете алмайды. Коди Джестің жүрегін ток соққысына ұшыратуға шешім қабылдайды, ол Джестің есін қайтаруына себеп болады. Кодидің русалка анасы қайтадан пайда болып, оны және оның отбасын алыстан бақылайды. Коди оның өзінің өзгеруіне көмектесе алатынын айтады, өйткені ол ғана оған көмектесе алады. Шарон оның кетіп қалғанын қаламайды, бірақ ол оның ұлы екенін, бірақ одан да артығырақ екенін, қанаттарын көрсетіп, ол толыққанды суқұйрығына айналып бара жатқанын көрсетеді. Русалка телепатиялық түрде Кодиді мектеп басталғанға дейін қайтарып беретініне уәде береді және Кодидің ата-анасы оның кетуіне рұқсат береді. Джесс Кодиден оның және әкесі көрген су астындағы өмір туралы айтуын сұрайды, ал Саманта Кодиден русалкаларға ғашық болмай, оған адал болуға уәде беруін сұрайды. Қоштасып болғаннан кейін Коди және оның анасы қайта қосылады және Коди толыққанды суқұйрығына айналады. Олар су бетінен төменге, тереңге жүзіп кетеді.

Cody Griffin is an adopted teenager; his birth mother is a mermaid who left him on Whit and Sharon Griffin's boat when he was a baby to avoid being captured. As she left, she lured a fisherman, Big John Wheatley, away and he became obsessed with finding mermaids since. Years later, Cody establishes himself as a quick swimmer on his school's swim team, and he has a girlfriend named Samantha. He is under a lot of pressure from a big swim meet coming up and because he is failing biology, he is partnered with Jess Wheatley, the class geek (and Big John's son) who is a marine biology expert. On his 13th birthday, Cody drinks a lot of water and he later jolts Samantha with an electric shock when he kisses her. Since that day, he begins to feel strange. As he wakes up in the morning, he turns off his alarm clock and zaps it. Ignoring it, Cody drinks from a milk container, which he notices it stuck to his hand. Jess notices scales forming on Cody's hand and says he has only seen that kind of thing on frogs and lizards. As the symptoms are getting worse, Cody goes to Jess for help, who agrees to figure out what is going on with him as long as Cody teaches him to swim in return. Jess runs various tests, learning Cody can generate electricity, hold his breath underwater for a long period of time, climb walls, talk to fish, swim extremely fast, and when wet, scales appear on his hands, arms and feet. Jess concludes that Cody is turning into a merman. Once his adoptive parents find out about Cody's changes, they advise that he should avoid water at all costs. That includes participating in the swim meet. Cody decides to swim in the sea a day later and finds out he had grown jagged fins along his arms, which he manages to hide from Samantha by placing his arms in the sand. Despite the risks, he attends the swim meet anyway and not only wins and beats his teammate Sean, but breaks the state speed record. Cody's scales and arm fins have reappeared, however, and he causes a power surge to flee, breaking the scoreboard. Sean sees the scales and surmises Cody cheated, following the fleeing Cody into the locker room. Cody avoids him by sticking to the ceiling, but Sean claims he is determined to find out how Cody cheated. Cody safely makes it out of the school and goes home with his parents after they find out he was not in his room. Back home, they all try to turn Cody back to normal by drying him but the scales are lasting longer now. Cody tries calming his parents by claiming nobody saw his scales, but Jess shows up and tells them he saw everything and that people are talking about Cody winning the race and running off. Samantha arrives soon afterward but faints at the sight of Cody's scales. When she awakens, she is freaked out. Cody tells her he is turning into a merman but he is still the same guy and she should not be afraid. While sworn to secrecy for Cody's safety, Samantha is disturbed by the discovery and leaves. The following night Cody takes a swim, and meets his mermaid mother; however, Big John, the obsessed fisherman, spots them and breaks up the reunion, forcing the two to retreat in opposite directions. The next day, Cody meets Samantha at the beach. She apologizes and they kiss. Cody then walks into the water with her, saying there's something he wants to show her. With Samantha in hand, Cody's mermaid mother soon appears; however, Cody suddenly gasps in pain and stumbles back to the shore. Writhing on the ground, he tells Samantha to get his parents. After she leaves, Cody is in shock as he watches his left foot morph into a flipper and scales grow on his leg. Thinking Samantha came back, Cody is surprised when someone else is there and throws a blanket over him. Jess comes down to where Cody was but sees he is gone. He then sees his father's boat and panics because his father had seen Cody's arms at the swim meet. On the deck of the boat, Cody is drying out and scratching his scales, begging to get into the water, but Big John throws sea water over him instead. His plan is to use Cody to lure in his mother to prove he is not crazy for believing in mermaids. His plan works when he spots Cody's mother following the boat. Jess comes on board the boat and removes the blanket, revealing Cody's legs, which have both transformed into fins. Cody asks him for help into the water. Despite trying to warn the mermaid away, Cody and Jess are unable to stop a fishing net from trapping her. Cody asks Jess to help his mother, so he takes a knife and jumps into the water to cut the net. He frees the mermaid, but his leg gets caught in the net, pulling him under. Jess passes out, but Cody jumps in and brings him to the dock where Jess's father, Cody's parents, and Samantha are. Samantha performs CPR, but is unsuccessful. Cody decides to zap Jess' heart, which successfully makes Jess regain consciousness. Cody's mermaid mother shows up again and watches him and his family from afar. Cody explains she wants him to go with her because she is the only one who can help him with his changes. Sharon does not want him to leave, but he points out that he is her son, but he's more than that, showing his fins, that he's almost become a full merman. The mermaid telepathically promises to send Cody back before school starts and Cody's parents let him leave. Jess asks Cody to tell him and his dad about the aquatic life he sees, and Samantha makes Cody promise not to betray her by falling for mermaids. After saying their goodbyes, Cody and his mother reunite and Cody fully transforms into a merman. They swim off into a life below the surface.

Өндіріс

The Thirteenth Year - басты рөлдегі актер Чез Старбак үшін кинодағы тұңғыш дебюті болды, ол бұған дейін тек бірнеше жарнамада ғана ойнаған және туған қаласы Лас-Вегаста KLAS TV арнасының жергілікті балалар жаңалықтары бағдарламасының жүргізушісі қызметін атқарған. Фильм Оңтүстік Калифорнияда алты апта ішінде түсірілді. Старбак түсірілімнің әр күні актерлік шеберлікті жетілдіру үшін жаттықтырушының кеңесін алды. Теңіз көріністері негізінен Ньюпорт-Бичтің Балбоа түбегі және Корона-дель-Мар аудандарында түсірілді. Кодидің үйі Калифорнияның Сан-Педро қаласындағы Пойнт-Фермин маяғында түсірілді.

Шығару

"Оныншы жыл" Дисней арнасында 1999 жылдың 15 мамырында тұңғыш рет көрсетілді. Ол сол кезге дейін Дисней арнасының ең жоғары рейтингті екінші фильмі болды. 1999 жылдың жазында фильмді насихаттау үшін ондаған қалаларға турне ұйымдастырылды. Қазіргі таңда фильмді Disney+ платформасында көруге болады.

Қабылдау

The Post Standard газеті фильмнің 1984 жылғы "Шыпырық" фильмінен гөрі көңілді болмағанын, бірақ "жақсы қарқынмен және бірнеше күлкілі сәттермен" екенін жазды, алайда Старбактын "қатты" ойыны "фильмнің шармын азайтады" деп атап өтті. 2011 жылдың маусым айында Entertainment Weekly журналынан Стефан Ли бұл фильмді "жүрек жылытатын және біршама қорқынышты ересектеу, үйден шығу және, әрине, өзің болу туралы әңгіме" деп сипаттады. 2012 жылы Complex журналы фильмді 25 үздік Disney Channel түпнұсқа фильмінің тізімінде 17-орынға қойды. 2016 жылдың мамыр айында Collider-ден Обри Пейдж осы уақытқа дейін шыққан барлық DCOM фильмдерін бағалап, "The Thirteenth Year" фильмін 16-орынға орналастырып, оны "нағыз DCOM классикасы" деп атады. Сол айда Entertainment Weekly оны ең үздік 30 DCOM фильмінің тізімінде 7-орынға қойды.