Кіріспе

2003 жылы Эндрю Стэнтонның түсірген фильмі. Сонымен қатар, клоун-балықтар әдемі түсті, бірақ олар көбінесе анемониядан сыртқа шықпайды. Қауіпті саяхатқа шығуға тиіс кейіпкер үшін Стэнтон клоун-балықтың сол рөлге ең лайықты екенін ойлады. Содан кейін Стэнтон Альберт Бруксті бұл рөлге шақырды, және оның пікірінше, ол фильмді "құтқарып қалды".

Анимация

Фильмдегі балықтардың қозғалысы шынайы болуын қамтамасыз ету үшін аниматорлар балық биологиясы және океанография бойынша қарқынды курс өтті. Олар аквариумдарды аралап, Гавайиде суға шомып, сондай-ақ иктиологтан дәріс алды. Нәтижесінде, Pixar-дың Дори аниматоры Джини Круз Сантос «балықтың, адамның қозғалысын және мимиканы үйлестіріп, оларды нағыз кейіпкерлердей көрсетуге және сезіндіруге» қол жеткізді. Суретші-қоюшы Ральф Эгглестон пастельді суреттер жасап, Шарон Калахан басқаратын жарық беру тобына фильмдегі әрбір сахнаны қалай жарықтандыру керек екені туралы идея берді. Ұлы ақ акула Брюс – «Юниверсал» фильмінде қолданылған аниматроникалық акулаға сілтеме. Түсірілім алаңында қолданылған акулаға Стивен Спилбергтің ажырасу адвокаты Брюс Райманның құрметіне «Брюс» деген есім берілді. «Міне, Брюси келді!» деген сөз тіркесі 1980 жылғы «Тілсіз қорқыныш» фильміндегі Джек Николсонның сөзіне сілтеме. Бұдан бөлек, стоматологтың қызы Дарла үшін ойналатын музыка 1960 жылғы Альфред Хичкок фильмі «Психо»ның тақырыптық әні. Фильм 2002 жылдың қазан айында меланомадан қайтыс болған Pixar аниматоры Гленн Маккуинге арналды. «Немоны іздеу» 2002 жылы жарық көрген, бірақ 1995 жылы ойлап табылған делінетін «Пьеро клоунбалық» атты балалар кітабымен көптеген сюжеттік элементтерді бөліседі. Кітап авторы Франк Ле Кальвес Диснейді авторлық құқықты бұзғаны үшін және Францияда «Немоны іздеу» тауарларын сатуға тыйым салу үшін сотқа берді. Сот Пьеро мен Немоның түстерінің айырмашылығын негізге алды және оның талабын қабылдамады.

Жергілікті жер

2016 жылы Disney Character Voices International компаниясының аға вице-президенті Рик Демпси, Навахо ұлты мұражайымен бірлесіп, «Немо Ха’деест’ии» атты фильмнің навахо тіліндегі дубляжын жасады, ол сол жылдың 18-24 наурызында кинотеатрларда көрсетілді. Бұл жоба навахо тілін сақтау және Дисней фильмі арқылы балаларды тілге үйрету мақсатымен жүзеге асырылды. Студия резервацияда кастинг өткізді, бірақ Демпсидің айтуынша, навахо тілінде сөйлейтін көптеген адамдар 40 жастан асқандықтан, Немо рөліне жарарлық жастағы ана тілінде сөйлейтін адамды табу қиын болды. 2016 жылы «Немоны іздеу» фильмі «Жұлдызды соғыстардан» кейін навахо тілінде дубляж жасалған екінші фильм болды.

Саундтрек

"Немоны табу" Рэнди Ньюмен музыка жасамаған алғашқы Pixar фильмі болды. Оригиналды саундтрек оның орнына оның туысы Томас Ньюманмен жазылды және 2003 жылдың 20 мамырында шықты. Музыка "Үздік Оригиналды Музыка" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ие болмады, "Сақиналардың иесі: Патшаның оралуы" фильмі жеңіске жетті.

Маркетинг

Дисней 2002 жылдың қыркүйек айында «Monsters, Inc.» үй видеосымен бірге «Немоны іздеу» фильмінің трейлерін жариялады. Кейіннен онлайн-трейлер шығарылды және «Санта-Клаус 2» фильмінің кинотеатрда көрсетіліміне қоса берілді. Фильмнің трейлері сондай-ақ «Treasure Planet», «Beauty and the Beast: Belle's Magical World», «Inspector Gadget 2» және басқа Дисней фильмдерінің үй видеоларына қоса берілді. Телеарналарда акулалар, тасбақалар және пеликан туралы «балық фактілері» жарияланды. Осы жарнамалардың бірі, әсіресе акулалар туралы жарнаманы «Бұқаның өмірі» фильмінің DVD-сіндегі екінші дискіде табуға болады. McDonald's мейрамханалары фильмге арналған сегіз «Бақытты тамақ» ойыншығын сата бастады. Нью-Йоркте өткен 100-ші Солтүстік Америка халықаралық ойыншық жәрмеңкесінде Hasbro «Немоны іздеу» ойыншықтарының әртүрлі түрлерін таныстырды. Kellogg's компаниясы фильмнің тақырыбына арналған дәнді дақылдарды шығарды, олар табиғи тәттіленген сұлыдан және балық пішіндес маршмеллоудан тұрады. «Немоны іздеу» фильмі Frito Lay, Keebler, Pepsi, Ralphs, Dreyer's, Jel Sert, Airheads, Orville Redenbacher's және THQ сияқты басқа компаниялармен де жарнамалық серіктес ретінде жарнамаланды. 2003 жылдың 26 мамырына дейін 50 миллионнан астам картоп чипсінің қаптамасында Австралияның Сидней қаласына төрт адамдық саяхатпен және Ұлы Барьерлік рифке бару мүмкіндігі бар лотерея туралы хабарлама жазылған стикерлер болды. 2003 жылдың 17 мамырында Frito Lay Walmart дүкендерінің әрқайсысында іс-шара ұйымдастырды, онда балалар 3D көзілдірігі арқылы Немоның жасырын суреттерін іздеуге мүмкіндік алды. Kellogg's Frosted Flakes, Rice Krispies, Honey Smacks және Cocoa Rice Krispies дәнді дақылдарының қораптарына фильм кейіпкерлерін бейнелейтін сегіз түрлі су ойыншығын салды. Honey Smacks, Frosted Flakes, Cinnamon Crunch Crispix және Froot Loops қораптарында «Nemo» карталық ойыны да болды. Сонымен қатар, «Marshmallow Froot Loops» дәнді дақылдары фильмнің төрт кейіпкерін бейнеледі. Тұтынушылар үлкен жағажай сүлгісін алу үшін үш Kellogg's дәнді дақылдарынан екі UPC кодын пошта арқылы жіберуге болады. Бұдан басқа, компания «Немоны іздеу» фильмінен шабыттанған жаңа түрдегі пирогтарды ұсынды. «Great Berry Reef Pop Tarts» деп аталатын олардың ішінде жабайы жидектер және балық пішіндес қантты безендірулер болды. Екі Pop Tart UPC кодымен бассейнге арналған сал және жеткізілім Чикагодағы Draft Worldwide компаниясы арқылы жүзеге асырылды. Eggo вафлилері екі өнім сатып алынса, жеткізілім және тасымалдау құнымен бірге голографиялық жүзу көзілдірігін ұсынды. Келогс өзінің снэктер бөлімшесінде таңдалған өнімдердің екі қаптамасын және екі галлон сүтті сатып алған тұтынушыларға алып кескіш акуламен бірге сыйлық берді. Компания фильмді «Vanilla Wafers», «Chips Deluxe», «Mini Fudge Shoppe Fudge Stripes», «Soft Batch Chocolate Chip Cookies», «Rice Krispies Treats» және шектеулі шығарылымдағы «Nemo» тақырыбындағы печеньелерде жарнамалады. 2003 жылдың 20 мамырында Kellogg's Hasbro карталық ойынына тым ұқсас болғандықтан «Frosted Flakes» дәнді дақылдарының қораптарын қайтарып алды. Компанияға қарсы сотқа шағым түсіп, оның ішінде «Frosted Flakes» қорабының алдыңғы жағының толық көшірмесі, астық тұнбасының таныс «Tony the Tiger» талисманы фильмдегі Немо, Дори және Краштің жанында күлімсіреп тұрды. Дисней кейіпкерлерді ойын карталарында пайдалануға лицензия берген. Hasbro өзінің сауда белгісін бұзушылықтан қорғау үшін сотқа жүгінген.

Театрлық

"Немоны табу" тек бесінші Pixar фильмі ғана емес, сонымен қатар бұрынғы төрт фильмінен айырмашылығы, қараша айының орнына жаз айында шығарылған тұңғыш фильм болды. Фильмнің тұсаукесері 2003 жылдың 18 мамырында Лос-Анджелесте өтті, ал 30 мамырда "Итальяндық жұмыс" және "Бұрылыс" фильмдерімен бірге кинотеатрларда көрсетілді.

Үй медиасы

«Немоны іздеу» 2003 жылғы 4 қарашада VHS және DVD форматында THX сертификатымен және цифрлық көзден алынған нұсқада жарық көрді. 2 дискілік DVD нұсқасы шыққан күнінің өзінде 8 миллионнан астам дана сатылып, «Spider-Man» фильмінің бір күндік ең көп сатылған DVD рекордын жаңартты. Сондай-ақ, ол «Monsters, Inc.» анимациялық фильмінің бір күндік сатылым бойынша бұрынғы рекордын да асып түсті. Екі апта ішінде ол өз заманының ең көп сатылған DVD-сіне айналып, 15 миллионнан астам дана сатылып, «Жүзіктердің иесі: Сақиналар серігі» фильмін де басып өтті. 40 миллионнан астам данасы сатылған «Немоны іздеу» қазіргі таңдағы барлық уақыттағы ең көп сатылған DVD рекордын иеленеді. Бірінші дискіде кең экранды нұсқа, деректі фильмдер, галереялар және аудио/визуалды түсіндірмелер, ал екінші дискіде толық кадрлы нұсқа, ойындар, бонус қысқаметражды фильмдер («Кник Кнак», бұл фильм кинотеатрларда көрсетілген кезде фильмбен бірге көрсетілді, және «Рифті зерттеу»), сондай-ақ жарнамалық кампания ұсынылған. Екі дискіде де Стэнтон мен Ункричтің кіріспе сөздері және фильмнің әртүрлі орталарына негізделген «виртуалды аквариумдар» бар. Фильм 2012 жылғы 4 желтоқсанда 3 дискілік және 5 дискілік жинақтарда Blu-ray 3D және Blu-ray форматтарында қайта жарық көрді. 2019 жылы «Немоны іздеу» 4K Ultra HD Blu-ray форматында шығарылды.

Бастапқы театрлық түсірілім

Кинотеатрлардағы алғашқы көрсетілімі кезінде «Немоны іздеу» АҚШ және Канадада 339,7 миллион доллар, ал басқа елдерде 531,3 миллион доллар жинады, жалпы әлемдік кассасы 871,0 миллион долларды құрады. «Немоны іздеу» 2003 жылғы жазғы маусымның ең табысты фильмі атанып, «Матрица: Революция» фильмін жеңіп алды. Фильмнің алғашқы көрсетілімінде АҚШ-та шамамен 56,4 миллион билет сатылды. Премьерасы кезінде «Брюс Барлық Құдіреттімен» фильмін озып, кассада бірінші орынға шықты. Сонымен қатар, бұл фильм «Корпорация монстрлар» анимациялық фильмі үшін ішкі кірістің ең жоғары демалыс күндерінің рекордын жаңартты. Екінші демалыс күні «Немоны іздеу» «Жылдам және ашулы 2» фильмінен кейін екінші орынға түсті, кірісі 34% төмендеп, 45,8 миллион долларға жетті. Бірақ келесі аптада фильм қайтадан көшбасшылыққа ие болды, кірісі 29,2 миллион долларды құрады, ал жалпы ішкі кассасы 192,3 миллион долларға жетті. «Немоны іздеу» 2002 жылы «Бір күн қайтыс болып, Гарри Поттер және құпиялар палатасы» фильмдерінен кейін бірінші орынды алған алғашқы фильм болды. Бұған қоса, ол «Rugrats Go Wild», «Hollywood Homicide» және «Dumb and Dumberer: When Harry Met Lloyd» фильмдерінің кірісін арттырды. Фильмнің шығуынан кейін 20-шы күні «Немоны іздеу» 200 миллион доллардан асып түсті. Төртінші демалыс күні фильм «Халк» фильмімен бәсекелесті. Дегенмен, «Немоны іздеу» жаз бойы көптеген көрермендер мен отбасыларды тартты, сондай-ақ «Синбад: Жеті теңіздің аңызы» анимациялық фильмін де озып кетті. 2003 жылдың шілдесіне қарай «Немоны іздеу» 274,9 миллион доллар жинап, «Матрица: Революция» фильмін жеңіп, жылдың ең табысты фильмі атанды. Фильм тіпті «Шрек» фильмін де озып, ең көп табыс әкелген анимациялық фильмдердің екіншісіне енді. Сол айдың соңында фильм 300 миллион доллардан асып, АҚШ және Канадада «Арыстан патша» фильмін озып, ең көп табыс әкелген анимациялық фильм болды. Жазғы маусымның соңында «Немоны іздеу» бір жазғы маусымда 200 миллион долларға жеткен бес фильмнің бірі болды, ал қалғандары — «X2», «Матрица: Революция», «Брюс Барлық Құдіреттімен» және Диснейдің «Кариб теңізінің қарақшылары: Қара маржанның қарғысы». Театрларда көрсетілімінің соңында «Немоны іздеу» АҚШ және Канадада 339,7 миллион доллар, халықаралық нарықтарда 531,3 миллион доллар жинады, жалпы сомасы 871,0 миллион долларды құрады. Үш рет «Арыстан патша» фильмін озып, ең көп табыс әкелген анимациялық фильм атанды. Ол 14 тамызға дейін үздік ондыққа кірді (барлығы 11 апта). Солтүстік Америкада 2004 жылы «Шрек 2» және 2010 жылы «Той-Стори 3» фильмдері одан да көп табыс тапты. «Немоны іздеу» 2009 жылға дейін анимациялық фильмнің ең жоғары халықаралық табысы бойынша рекордты сақтап тұрды, содан кейін оны «Мұз дәуірі: Динозаврлардың шығуы» алды. Солтүстік Америкадан тыс жерлерде ол ең көп табыс әкелген бесінші анимациялық фильм болып табылады. Әлем бойынша ол ең көп табыс әкелген тоғызыншы анимациялық фильм. Бұған қоса, ол үш жыл бойы Диснейдің ең табысты фильмі болды, содан кейін «Кариб теңізінің қарақшылары: Өлі адамның кесірі» оны озып кетті. «Немоны іздеу» сондай-ақ бүкіл әлемде 500 миллион доллар жинаған төртінші анимациялық фильм болды, ол «Корпорация монстрлар», «Аладдин» және «Арыстан патша» фильмдеріне қосылды. Фильм көптеген халықаралық нарықтарда кассада үлкен табысқа жетті. Солтүстік Америкадан кейін ең табысты нарық болып табылатын Жапонияда 11,2 миллиард иен (102,4 миллион доллар) жинап, жергілікті валютада (иен) ең көп табыс әкелген шетелдік анимациялық фильм атанды. Ол тек «Суық жүрек» (25,5 миллиард иен) фильмінен ғана артта қалды. Сонымен қатар, «Немоны іздеу» 1999 жылы «Армагеддоннан» кейін ғана Buena Vista Pictures компаниясының 100 миллион долларға жеткен екінші фильмі болды. Фильм Ұлыбритания, Ирландия және Мальтада 37,2 миллион фунт стерлинг (67,1 миллион доллар) жинады. Манчестер UCI кинотеатрында ол үш күндік жалпы табысы 17 150 фунт стерлинг (28 583 доллар) құрады, сол кезде театрдың ең табысты цифрлық фильмі болды, ол «Жұлдыздық соғыстар: Эпизод II – Клондардың шабуылы» және басқа да көптеген фильмдерден озып кетті. 28,7 миллион фунт стерлинг (35,7 миллион доллар) жинап, «Немоны іздеу» 2003 жылдың қазан айында шыққан фильмдердің арасында ең көп табыс әкелген фильм болды. Одан кейін Франция мен Магриб ($64,8 млн), Германия ($53,9 млн) және Испания ($29,5 млн) келеді, конверсиялық шығын 5 миллион доллардан төмен бағаланды. Солтүстік Америкада 3D нұсқасының алғашқы демалыс күнінде «Немоны іздеу» 16,7 миллион доллар жинап, «Жаңақор: Келу» фильмінен кейін екінші орынға шықты. Фильм Солтүстік Америкада 41,1 миллион доллар, халықаралық нарықтарда 28,2 миллион доллар жинады, жалпы сомасы 69,3 миллион долларды құрады, ал жалпы әлемдік кассасы 940,3 миллион долларға жетті. Metacritic (салмақты орташа есептеуді қолданады) фильмге 38 рецензия негізінде 100 балдық шкала бойынша 90 бал берді, бұл «барлық тараптан мақтауға ие» дегенді білдіреді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмге A+ дейін баға берді, бұл сирек кездесетін жағдай. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыз беріп, оны «көзімнің алдынан өтетін суреттерге ғана назар аударуды қалайтын сирек фильмдердің бірі» деп атады. The Village Voice газетінен Эд Парк фильмге жағымды пікір білдіріп, «Бұл SpongeBob SquarePants дәуірінде де жаңа сезім беретін көздің қуанышына толы теңіз» деді. Chicago Tribune газетінен Марк Каро фильмге төрт жұлдыз беріп, «Сіз осы теңіз жаратылыстарымен үлкен экрандағы шытырман оқиғаларда адамдармен байланысқаннан гөрі жақсырақ байланысасыз. Нәтижесінде, бұл нағыз су астындағы қазына» деді. LA Weekly газетінен Hazel Dawn Dumpert фильмге жағымды пікір білдіріп, «Бұл Диснейдің ең әдемі фильмі, ақшаның күшімен жасалған ең жақсы фантазияларға толы» деді. Star Tribune газетінен Джефф Стриклер фильмге жағымды пікір білдіріп, «Pixar өзінің ең жақсы күнінде болмағанда да, бәсекелестерінен жақсы анимация жасайтынын дәлелдейді» деді. Los Angeles Times газетінен Кеннет Туран фильмге бес балдық шкала бойынша үш жарым бал беріп, «Ең жақсы жаңалық — Pixar-дың шексіз қиялы тоқтамайды, ал «Немо» Стэнтон мен оның командасының мінезді жасау және қазіргі мәдениетті сатиралық түрде бейнелеу қабілетін көрсетеді» деді. The New York Times газетінен Стивен Холден фильмге бес балдық шкала бойынша төрт жұлдыз беріп, «Визуальдық қиял және әдемі әзіл «Немоны іздеуді» Pixar-дың «Той-Стори» және «Корпорация монстрлар» фильмдерінен бір қадам төмен деңгейге көтереді» деді. Detroit Free Press газетінен Терри Лоусон фильмге төрт балдық шкала бойынша үш бал беріп, «Pixar-дан күтетіндей, «Немоны іздеудегі» тіпті екінші рөлдегі балықтар да «Миссия: Мүмкін емес» фильмдерінің кез келген адамнан жақсырақ сипатталған» деді. USA Today газетінен Клаудия Пуиг фильмге төрт балдық шкала бойынша үш жарым бал беріп, «Немоны іздеу — теңіз астындағы қазына. Pixar фильмдерінің ең әдемісі — «Той-Стори 1 және 2», «Бұқашақтың өмірі» және «Корпорация монстрлар» фильмдерінен де әдемі — «Немо» отбасылық көрермендерге әдемі және жағымды оқиғаны және керемет визуалды эффектілерді ұсынады. Ол «Корпорация монстрлардың» әзіл-қалжыңдарына жете бермейді, бірақ балалар шалқар теңіз балығы Немомен, ал ересектер Немоның адал әкесі Марлинмен байланыс жасайды» деді. Houston Chronicle газетінен Брюс Уэстбрук фильмге A− баға беріп, «Немоны іздеу» Pixar-дың керемет визуалды эффектілер, әзіл-қалжың, тартымды кейіпкерлер және қызықты оқиға үшін жоғары стандарттарына сай келеді» деді. The Detroit News газетінен Том Лонг фильмге A− баға беріп, «Адамзатты сынаудың қарапайым тесті: Егер сіз оны көріп күлмесеңіз, сізде жүрек емес, батарея бар» деді. The Washington Post газетінен Энн Хорнадей фильмге жағымды пікір білдіріп, «Немоны іздеу балаларды қызықты оқиғасымен, жарқын кейіпкерлерімен және жанды әрекетімен қызықтырады, ал ересектер фильмнің нәзік әзілі мен визуалды эффектілерінің өрнектілігінен де ләззат алады» деді. Time журналынан Ричард Корлисс фильмге жағымды пікір білдіріп, «Немо, керемет су асты фантазиясымен, бұрынғы Pixar фильмдерінің дизайнының сұлулығын басып өтеді» деді. Lisa Schwarzbaum...

Жалғасы

2016 жылы маусым айында осы фильмге арналған жеке жалғасы – "Дориді іздеу" шықты. Онда Дори ата-анасымен (Дайан Китон және Юджин Леви) қайта қосылу үшін саяхатқа шығады. Алдыңғы фильм сияқты, "Дориді іздеу" де коммерциялық тұрғыдан сәтті болды және сыншылардың пікірінше жақсы фильм болды.

Бейне ойындар

Фильмге негізделген видео ойын 2003 жылы Microsoft Windows, Xbox, PlayStation 2, GameCube және Game Boy Advance платформалары үшін шығарылды. Ойынның мақсаты – Немо, Марлин немесе Дори рөлінде әртүрлі деңгейлерді аяқтау. Ойынға фильмнен алынған көріністер енгізілген, әр көрініс бір деңгейге сәйкес келеді. Бұл Traveller's Tales компаниясы жасаған соңғы Pixar ойыны болды. Ойын шыққан кезде сыншылар тарапынан әртүрлі бағалар алды. 2004 жылы «Finding Nemo: The Continuing Adventures» деген атпен Game Boy Advance ойынының жалғасы жарық көрді.

Темалық саябақтардың аттракциондары

"Немоны табу" әлемдегі Дисней парктерінде көптеген аттракциондар мен нысандарға шабыттандырды, оның ішінде: 2004 жылы Эпкотта, 2005 жылы Дисней Калифорниядағы Әдеміеттер паркінде, 2008 жылы Гонконг Диснейлендінде және 2009 жылы Токио ДиснейСиде ашылған "Крашпен әңгіме"; 2007 жылы Диснейленд паркінде ашылған "Немоны табу" су астындағы саяхаты; 2007 жылы Эпкотта ашылған "Немо және достары бар теңіз"; 2007 жылы Диснейдің Жануарлар әлемінде ашылған "Немоны табу" мюзиклі; және 2007 жылы Уолт Дисней Студиялар паркінде ашылған "Краштың серуені".